vegetativa sabtizimining fiziologiyasi

PPTX 14 pages 73.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.1 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

vegetativ asab tizimining fiziologiyasi vegetativ asab tizimining fiziologiyasi 509-guruh negboyev farrux reja 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi 2. qo`zg`alish va qitiqlanish 3. bioelektrik hodisalar 4. markaziy nerv tizimi 5. vegetativ nerv tizimi 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi. fiziolog olim pavlov nerv tizimining ikki muhim funktsiyasi oliy va tuban funktsiyalari mavjudligini uqdirib o`tadi. oliy funktsiya organizmni tashqi dunyo bilan aloqasini bog`lab turadi. oliy funktsiya oliy nerv faoliyati tomonidan amalga oshirilib, unda katta miya yarim sharlari va po`stloq osti yadrolari ishtirok etadi. tuban funktsiya esa organizmdagi barcha to`qimalar, organ va sistemalar ishini boshqarib boradi. tuban funktsiya oliy nerv faoliyati va nerv-gumoral yo`li bilan boshqariladi. davomi: nerv hujayrasi o`zining barcha o`simtalari bilan birga neyron deyiladi. ha bir neyronda yadro va tsitoplazma mavjud. neyron tashqi tomondan yarim o`tkazgich membrana pardasi bilan o`rab olingan bo`lib, u tufayli neyron ichida va tashqarisida ionlar kontsentratsiyasi belgilangan normada saqlanadi. qo`zg`alish tufayli membrananing ionlar o`tkazish qobiliyati o`zgaradi, …

2 / 14

b, barcha organ va sistemalarning tuzilish, o`sishi va rivojlanishini ta`minlab turadi. 2. qo`zg`alish va qitiqlanish tiriklikning asosiy xususiyatlaridan biri berilgan ta`sirga nisbatan qo`zg`alish hosil qilib, unga javob qaytarishidir. natijada tirik organizmda qo`zg`alish yoki tormozlanish ro`y beradi. tashqi va ichki ta`sirlar 2 gruppaga adekvat va noadekvat ta`sirlari bo`lish mumkin. adekvat ta`sirlovchilar spetsifik (maxsus) qo`zg`alish keltirib chiqaradi. masalan, ko`rish retseptorlari uchun yorug`lik nuri, eshitish uchun tovush to`lqinlari adekvat ta`sirlovchilardir. qolgan barcha qitiqlagichlarni noadekvat ta`sirlovchilar deyiladi. noadekvat ta`sirlovchilarga organizm moslashmagan bo`ladi. bularga misol qilib yuqori kuchlanishdagi elektr tokini, kuchli mexanik ta`sirni va boshqalarni olish mumkin. noadekvat ta`sirlarga qaraganda, adekvat ta`sirlarga javob reaktsiyasi tez va mukammalroq bo`ladi. davomi: bu ta`sirlarni barchasi organizmga ta`sir etganda uch xil funktsional holatni keltirib chiqaradi: fiziologik tinchlik, qo`zg`alish va tormozlanish. fiziologik tinchlik holati deganda maxsus aktiv holat tushuniladi. bu vaqtda organizm tashqi va ichki ta`sirga qarshi tayyorgarlik ko`rib turadi. shuning uchun ham fiziologik tinchlik holatini nisbiy fiziologik tinchlik deb …

3 / 14

alliy potentsial va harakat potentsiali. tinchlik potentsiali-fiziologik tinchlik protsessida vujudga keladigan membrana potentsialidir. uning vujudga kelishi hujayra ichidagi tsitoplazma va hujayra yuzasining suyuqligidagi ionlar to`plami tufayli bo`ladi. hujayra ichida kaliy ionlari, hujayralar aro suyuqlikda ancha ko`p, natriy ionlari esa tsitoplazmada kam, hujayralararo suyuqlikda ko`p. ma`lumki biron suyuqlikda ma`lum miqdordagi kationlar bo`lsa, shuncha anionlar ham bo`ladi. elektoroneytrallik uchun zarur ionlar anorganik (cl, hpo, hco) va organik anionlar (oqsillar, aminokislotalar) hisobidan bo`ladi. bular tsitoplazmada moddalar almashinuvi natijasida sodir bo`ladi. lekin bunday elektroneytrallik uzoq vaqt saqlanmaydi. 4. markaziy nerv tizimi. odamlarda markaziy nerv tizimi, bir tomondan, barcha to`qima va xujayralarni o`zaro bog`lab, ular integratsiyasini ta`minlasa, ikkinchi tomondan, organizmni tashqi muhit bilan bog`lab turadi. nerv sistemasining asosiy ishlash mexanizmi refleksdir. refleks retseptorlarda yuzaga keladigan qo`zg`alishga nisbatan nerv markazlaridagi javob reaktsiyasidir. reflekslar shartli va shartsiz bo`ladi. shartli reflekslar hayot protsessida yuzaga keladi. shartsiz reflekslar esa tug`ma bo`lib, nasldan-naslga o`tadi. eng asosiysi shartli refleksda ma`lum bir …

4 / 14

olish mumkin. nerv markazlarining fiziologik xususiyati birmuncha kengroq tushuncha bo`lib, u markaziy nerv sistemasining turli qismlarini o`z ichiga oladi. masalan ovqatlanish refleksini olib qaraganda, uning yuz berishi uchun turli tuman markazlar, bezlar va boshqa organlar ishga tushishi kerak. 5. vegetativ nerv tizimi. orqa miya va bosh miyaning turli qismlaridan ikki xil markazdan qochma nerv tolalari chiqadi. shundan birinchisi orqa miyaning oldingi shoxlarida joylashgan harakat neyronlaridan chiqib uzilmasdan ko`ndalang targ`il muskullargacha boradi. ikkinchi esa orqa miyaning yosh shoxchalaridan chiqadi va effektorlarga borguncha maxsus nerv ganglyalarda uzilib tugun hosil qiladi. mana shu ikkinchi guruppaga kiruvchi nerv sistemasi vegetativ nerv sistemasi deyiladi. davomi: vegetativ nerv tizimi o`z navbatida simpatik parasimpatik nerv tizimlarga bo`linadi. simpatik nerv sistemasi orqa miyaning bir-ikki ko`krak sigmentidan boshlanib uch-to`rt bel sigmentigacha davom etadi. parasimpatik nerv sistemasi orqa miyaning ikki-uch dumg`aza sigmetlaridan va o`rta hamda uzunchoq miya markazlaridan chiqadi. simpatik nerv tolalari umurtqa pog`onasiga yaqin joyda (chegara, simpatik stvol) va …

5 / 14

qismida parasimpatik tolalar umuman bo`lmaydi. vegetativ nerv sistemasi ikki xil funktsiyani bajaradi: 1 effektor-ishga tushirish. 2. trofik-modda almashinuvi boshqarish. etiboringiz uchun raxmat /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vegetativa sabtizimining fiziologiyasi"

vegetativ asab tizimining fiziologiyasi vegetativ asab tizimining fiziologiyasi 509-guruh negboyev farrux reja 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi 2. qo`zg`alish va qitiqlanish 3. bioelektrik hodisalar 4. markaziy nerv tizimi 5. vegetativ nerv tizimi 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi. fiziolog olim pavlov nerv tizimining ikki muhim funktsiyasi oliy va tuban funktsiyalari mavjudligini uqdirib o`tadi. oliy funktsiya organizmni tashqi dunyo bilan aloqasini bog`lab turadi. oliy funktsiya oliy nerv faoliyati tomonidan amalga oshirilib, unda katta miya yarim sharlari va po`stloq osti yadrolari ishtirok etadi. tuban funktsiya esa organizmdagi barcha to`qimalar, organ va sistemalar ishini boshqarib boradi. tuban funktsiya oliy nerv faoliyati va nerv-gumoral yo`li bilan boshqarila...

This file contains 14 pages in PPTX format (73.1 KB). To download "vegetativa sabtizimining fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: vegetativa sabtizimining fiziol… PPTX 14 pages Free download Telegram