qushlarning fiziologiyasi

PPT 59 pages 14.5 MB Free download

59 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.5 MB

File type PPT

Pages 59

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 59

slayd 1 reja 1. qushlar sinfi umumiy tavsifi 2. qushlarning patlar tuzilishi, skeleti va muskullari 3. qushlarning ovqat hazm qilish, ayirish, nafas olish, qon aylanish, nerv sistemasi, sezgi organlari qushlarning tanasi zich va asosan yumaloq shaklda bo'ladi. boshi unchalik katta emas, bo'yni uzun va harakatchan. oldingi oyoqlari, ya'ni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig'ilgan bo'ladi. qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. kaptarlar, yapaloqqushlar, lochinsimonlar va to'tiqushlarning ustki tumshug'i asosida voskovitsasi bor, bu yumshoq teri bo'lib, tumshuqning ustiga bo'rtib chiqib turadi. qushlar anatomik tuzilishi jihatidan o'zlarining bevosita ajdodlariga, ya'ni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari quruq, deyarli teri bezlari bo'lmaydi. qushlarning oyoqlari tangachali teri bilan qoplangan. ularning pati va pari sudralib yuruvchilarning tangachasi singari shoxsimon moddadan tuzilgan. sudralib yuruvchilar singari qushlarda ham ichak, siydik yo'li va ko'payish organlari teshiklari kloakaga ochiladi. ayniqsa, ularning embrionlari o'rtasida juda ko'p o'xshashliklar bor. qushlarning asosiy progressiv belgilariga ularning ko'ruv …

2 / 59

0-100 kg gacha etadi. uchib yuruvchi qushlardan albatroslar qanotini yoyganda kengligi 3,6 m gacha, tasqaraniki 3,25 m gacha va saqoqushlarniki 3,1 m gacha boradi. uchib yuruvchi qushlar orasida eng yirigi oqqush hisoblanadi. uning massasi 12 kg gacha etadi. eng kichik va engil qush kolibrilar bo'lib, ularning hajmi qovoqarilarday va og'irligi 1,7-2 g keladi. ko'pchilik kolibrilarning og'irligi 3-8 g atrofida bo'ladi. qushlarning oldingi oyoqlari shaklan o'zgarib, qanotga aylangan. aorta yoyi bitta bo'lib, o'ng tomonga burilgan. bosh miya yarimsharlari tubi oldingi miya, o'rta miya va miyacha hisobiga progressiv taraqqiy etgan. vishshildoq oqqush soqqa qush oq laylak 1-boshi, 2-bo'yni, 3- qanoti, 4 - dumi, 5 –burun teshigi, 6 - ustki tumshug'i, 7 - tili, 8 –quloq teshigi, 9 –barmoqlari, 10 - iligi. kaptarning tashqi tuzilishi qushning bosh tuzilishi 1 - sorniki, 2-4- balchiqchilarniki (2 - bigiztumshuqniki, 3-uzunburun balchiqchiniki, 4 - yakantovuq (loyxo'rak)niki, 5 - kolibriniki, 6 - qizilishtonniki, 7 - tukanniki, 8 - …

3 / 59

ushlar patlarini tozalash vaqtida yutadi. qushlar tanasi tashqi tomondan shox ortiqlari-patlar, pat-parlar, haqiqiy parlar, ipsimon patlar va qilchalar bilan qoplangan. voyaga etgan qushning ustini qoplab turadigan patlarning ko'p qismini kontur patlar tashkil etadi. bu patlar joylashishiga qarab turli nomlari bor, ya'ni dum usti patlari, quloq qoplag'ich patlari va hokazo. qushlarning dum pati yoki qoquvchi qanot patlaridan bir donasini yulib olib, tuzilishi bilan tanishiladigan bo'lsa, tipik pat egiluvchan o'q va birmuncha yumshoq yon plastinka - tashqi hamda ichki elpig'ichlardan iboratligini ko'rish mumkin. pat o'qining ustki uzun qismi tana, elpig'ichsiz pastki qismi esa qalam uchi deyiladi, qalam uchining tubida teshigi bor. kontur patlarining umumiy soni yirik qushlarda ko'p bo'ladi. masalan: kolibrilarda 100 taga yaqin kontur patlari bo'lsa, mayda chumchuqsimonlarda 1,5-2,5 mingtagacha, baliqchi qushlarda 5-6 mingtagacha, o'rdaklarda 10-12 mingtagacha va oqqushlarda 25 mingtagacha bo'ladi. teri qoplami. kontur patlarning tagida parli patlar va haqiqiy parlar joylashgan. ular o'qlarning ingichka bo'lishi hamda ikkinchi (darajali) tartibdagi …

4 / 59

h qobiliyati yomonlashadi, lekin ayrim qushlarda (g'ozsimonlar, suvmoshaklar, turnalar) tanadagi kontur patlar navbat bilan asta-sekin o'tsa, qoquv va rul patlari bir vaqtning o'zida tushadi, natijada qush uchish qobiliyatini yo'qotadi. ba'zi qushlar bir yilda ikki marta tullaydi. ikkinchi tullash kelgusi yilning bahoriga to'g'ri keladi. bu vaqtda qoquv va rul patlari almashinmaydi. qushlar patlarining rangi ikki sababga, ya'ni pigmentga va patning mikroskopik strukturasiga bog'liq. qushlarning pigmenti ikki guruhga, ya'ni donacha va tayoqcha ko'rinishida bo'ladigan melaninlarga va eritma holida bo'ladigan lipoxromlarga bo'linadi. birinchi guruhga kiruvchi pigmentlar qora, bo'z, kulrang tusni hosil qiladi. ikkinchi guruhga kiradigan pigmentlar esa qizil, sariq va yashil ranglarni beradi. parli patlar, parlar, qilchalar. 1 - kontur pat, 2 – par-pat, 3 - haqiqiy par, 4- ip 5 - qilcha, 6 – par-pat. pat va par tiplari 1 - pat o'qi, 2 - pat elpig'ichi, 3 - pat tanasi, 4 - birinchi tartibdagi tolachalar, 5 - ikkinchi tartibdagi tolachalar, 6 …

5 / 59

krak toj suyagi yo'q bo'lib ketgan, biroq ba'zi qushlar (pingvinlar)da ko'krak toj suyagining saqlanib qolganligi ularning suvda suzishga moslashganligi bilan bog'liq. oldingi oyoq (qanot) skeletida tipik bo'limlarning hammasi bor, lekin ular uchishga moslashganligi uchun panjalari shaklan o'zgarib, qisman reduktsiyalangan. bilaguzuk suyaklarining proksimal elementlari bir- biriga qo'shilib, ikkita kichkina suyakcha hosil qilgan bo'lsa, distal elementlari kaft suyagiga qo'shilib ketgan. boldir suyagining distal qismi tovon suyakchalarining proksimal qatorlaridan hosil bo'lgan. tovon suyakchalari-ning proksimal qatorlari haqiqiy boldir suyagiga choksiz birikishi tufayli yangi tibiotarzus nomli suyak paydo bo'lgan. voyaga etgan qush oyog'ining tibiotarzusdan keyingi bo'limi bitta suyak - pixdan (ilik) iborat. pix esa oyoq kafti suyakchalarining bir-biriga qo'shilishidan hosil bo'ladi. shunday qilib, qushlarning tovon bo'g'imi ikki qator tovon suyakchalari orasida joylashgan va bu intertarzal yoki tovonaro bo'g'im deb ataladi. qushlar bosh skeletining ensa bo'limida bitta ensa bo'rtmasi bo'ladi. qushlarning skeleti bosh skeleti, o'q skeleti, ko'krak qafasi (to'sh, qovurg'a) skeleti, oyoq skeleti va ularning kamarlariga …

Want to read more?

Download all 59 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qushlarning fiziologiyasi"

slayd 1 reja 1. qushlar sinfi umumiy tavsifi 2. qushlarning patlar tuzilishi, skeleti va muskullari 3. qushlarning ovqat hazm qilish, ayirish, nafas olish, qon aylanish, nerv sistemasi, sezgi organlari qushlarning tanasi zich va asosan yumaloq shaklda bo'ladi. boshi unchalik katta emas, bo'yni uzun va harakatchan. oldingi oyoqlari, ya'ni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig'ilgan bo'ladi. qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. kaptarlar, yapaloqqushlar, lochinsimonlar va to'tiqushlarning ustki tumshug'i asosida voskovitsasi bor, bu yumshoq teri bo'lib, tumshuqning ustiga bo'rtib chiqib turadi. qushlar anatomik tuzilishi jihatidan o'zlarining bevosita ajdodlariga, ya'ni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari q...

This file contains 59 pages in PPT format (14.5 MB). To download "qushlarning fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qushlarning fiziologiyasi PPT 59 pages Free download Telegram