qushlarning umumiy tavsifi

PPT 19 pages 2.3 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 www.arxiv.uz www.arxiv.uz gavda shakli. qushlarning tanasi zich va asosan yumaloq shaklda bo‘ladi. boshi unchalik katta emas, bo'yni uzun va harakatchan. oldingi oyoqlari, ya’ni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig'ilgan boiadi. qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. kaptarlar, yapaloqqushlar, lochinsimonlar va to‘tiqushlarning ustki tumshug‘i asosida voskovitsasi bor, bu yumshoq teri bo‘iib, tumshuqning ustiga bo‘rtib chiqib turadi. qushlar anatomik tuzilishi jihatidan o'zlarining bevosita ajdodlariga, ya’ni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari quruq, deyarli teri bezlari boimaydi. qushlarning oyoqlari tangachali teri bilan qoplangan. ularning pati va pari sudralib yuruvchilarning tangachasi singari shoxsimon moddadan tuzilgan. sudralib yuruvchilar singari qushlarda ham ichak, siydik yo‘li va ko‘- payish organlari teshiklari kloakaga ochiladi. ayniqsa, ularning embrion- lari o‘rtasida juda ko‘p o'xshashliklar bor. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qushlarning hajmi va massasi ham turlicha. masalan: yangi gvineya kazuarlarining og‘irligi 50—70 kg gacha boradi, afrika tuyaqushining bo‘yi 2,5—3 m va og'irligi 90—100 kg gacha …

2 / 19

tumshug'i bilan maydalaydi, uya quradi, dushmanlardan o'zlarini himoya qiladi. umuman, qushlar tumshug'ining kattaligi va shakli oziq turiga qarab turli qushlarda har xil bo'ladi. tumshug'i asosida burun teshiklari joylashgan. boshining ikki yonida yirik ko'zlari bo'lib, ularda ustki va pastki qovoqlardan tashqari yumgich pardalari ham bor. ko'zlaridan orqaroqda birmuncha pastda patlari orasida quloq teshiklari joylashgan. ayrim qushlar (qirg'ovul, qur)ning boshida go'shtdor hosilalari taroq va halqalar bo'ladi. umuman, qush (kaptar, qarg'a, chumchuq)larning gavdasi nisbatan kichik boshi, uzun harakatchan bo'yni, tuxumsimon tanasi hamda bir juftdan oyoq va qanotlardan iborat. www.arxiv.uz www.arxiv.uz teri qoplami. qushlarning terisi yupqa va quruq bo'lib, unda hech qanday suyak tuzilmalari yo'qligi, patlardan tashkil topgan shox qoplag'ichining borligi va bezlarning bo'lmasligi bilan xarakterlanadi. ko'pchilik qushlarda faqat dum tubining ustiga o'rnashgan dum bezi bor. dum bezi o'zidan sekret chiqaradi. qushlar tumshug'i yordamida patlarini shu sekret bilan yog'laydi. bu yog'li sekret patlarni suv bilan ho'uanishdan saqlaydi. dum bezi, ayniqsa, suvda suzuvchi qushlarda yaxshi …

3 / 19

$ro choklariii faqat yosh qushlarning bosh skeletidagina ko'rish mumkin (131-rasm). ko'krak toj qismi oldingi oyoqlarni harakatga keltiruvchi muskullar rivojlanislli tufayli taraqqiy etgan. uchish layoqatini yo'qotgan qushlar (tuyaqushlar)da ko'krak toj suyagi yb'q bo'lib ketgan, biroq ba’zi qushlar (pingvinlar)da ko'krak toj suyagining saqlanib qolganligi ularning suvda suzishga moslashganligi bilan bog'liq. oldingi oyoq (qanot) skeletida tipik bo'limtarning hammasi bbi\ lekin ular uchishga moslashganligi uchun panjalari shaklan o'zgarib, qisman reduksiyalangan. bilaguzuk suyaklarining proksimal elementlari bir-biriga qo'shilib, ikkita kichkina suyakcha hosil qilgan bo'lsa, distal elementlari kaft suyagiga qo'shilib ketgan. kaft suyagi faqat ikkita uzurichoq suyakchadan iborat bo'lib, ularning proksimal hamda distal qismi qo'shilib bitta kaft-bilaguzukni hosil qilgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qushlarning skeleti bosh skeleti, o'q skeleti, ko'krak qafasi (to'sh, qovurg'a) skeleti, oyoq skeleti va ularning kamarlariga bo'linadi. bosh skeleti. qushlarning tropibazal (bosh miya ko'z kosalari oralig'ida joylashmagan) bosh skeleti hozirgi zamon sudralib yuruvchi- larining bosh skeletidan, asosan o'ziga xos shakli bilan farq qiladi. qushlar miya qutisining …$

4 / 19

l bo'ladi. miya qutisi qopqog'ining tarkibiga — juft tepa, manglay, burun suyagi va tangacha suyaklar kiradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz suv shillig`i ko`pincha ko`lmak va buloq suvlari, botqoqliklar, daryo va ko`llarning qirg`oqlarida yashaydi. uning tanasi o`tkir cho`qqili, o`ng tomonga qarab 4-5 marta buralgan, katta og`izli chig`anoq ichiga joylashgan. chig`anoqning balandligi 5-10 mm bo`lib, ohakdan tuzilgan, usti yashil-jigarrang muguzsimon modda bilan qoplangan. chig`anoq suv shillig`i tanasini himoya qilib turadi. tanasi bosh, gavda va oyoqlardan iborat bo`lib, oyoqlari tanasining butun qorin yuzasini tashkil etadi (sinfning nomi shundan olingan). ammo bu organlari o`rtasida yaqqol chegara bo`lmaydi. tana yuzasi mantiya teri bilan qoplangan va chig`anoq burmasiga mos spiralsimon buralgan. chig`anoqning og`zi orqali faqat bosh, oyoq va gavdaning oldingi qismi tashqariga chiqishi mumkin. oyog`i yassi bo`lib, tanasining butun qorin tomonini ishg`ol etadi. oyoq muskullarining to`lqinsimon qisqarishi natijasida shilliqqurtlar harakatlanadi. boshining pastki tomonida og`zi, uning ikki yon tomonida ikkita sezgi paypaslagichlari joylashgan. agar bu paypaslagichlarga ta'sir etilsa, u …

5 / 19

eti www.arxiv.uz www.arxiv.uz 0‘q skeleti. 0‘q skeleti yoki umurtqa pog‘onasi qushlarda ham xuddi sudralib yuruvchilarnikiga o‘xshab besh bo‘limga: bo'yin, ko'krak, bel, dumg‘aza va dumga bo‘linib, voyaga yetgan qushlarda bel umurtqalari dumg‘aza tarkibiga kirib ketadi. bo‘yin umurtqalari nihoyatda harakatchan. odatda, qushlar bo'ynini 180° ga buradi, yapaloqqushlar va to‘tilar esa bo‘ynini 270° gacha bura oladi. bunga sabab umurtqalararo birikuv yuzasining egarga (sagittal kesimda opistotsel, frontal kesimda esa protsel) o'xshab tuzilganligidir. qushlargagina xos bo‘lgan bunday umurtqalar geterotsel umurtqalar deb ataladi, bo'yin qovurg'alari rudimentlashjb, umurtqa tanasi va ko‘ndalang o'simtasi bilan qo'shilgan. natijada, unmrtqaning ikki tomonida кала! hosil bo'lib, uning ichiga umurtqa arteriyalari o'rnashgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kamar va oyoqlar skeleti. qushlarning yelka kamari uch juft: kurak, korakoid va o‘mrov suyaklaridan tashkil topgan. kurak qushlar uchun xarakterli «qilich» shaklida bo‘lib, u ko‘krak qafasining ustida turadi va korakoid bilan qo'shijadi. korakoid katta va baquwat suyakdan iborat. uning bir uchi yelka kamariga, ikkinchi uchi esa to‘sh suyagiga harakatchan …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qushlarning umumiy tavsifi"

слайд 1 www.arxiv.uz www.arxiv.uz gavda shakli. qushlarning tanasi zich va asosan yumaloq shaklda bo‘ladi. boshi unchalik katta emas, bo'yni uzun va harakatchan. oldingi oyoqlari, ya’ni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig'ilgan boiadi. qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. kaptarlar, yapaloqqushlar, lochinsimonlar va to‘tiqushlarning ustki tumshug‘i asosida voskovitsasi bor, bu yumshoq teri bo‘iib, tumshuqning ustiga bo‘rtib chiqib turadi. qushlar anatomik tuzilishi jihatidan o'zlarining bevosita ajdodlariga, ya’ni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari quruq, deyarli teri bezlari boimaydi. qushlarning oyoqlari tangachali teri bilan qoplangan. ularning pati va pari sudralib yuruvchilarning tangachasi singar...

This file contains 19 pages in PPT format (2.3 MB). To download "qushlarning umumiy tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: qushlarning umumiy tavsifi PPT 19 pages Free download Telegram