tarix falasafasi falasafiy antropologiya - inson haqidagi ta'limot

PPT 49 pages 1006.5 KB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1006.5 KB

File type PPT

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

powerpoint presentation tarix falsafasi falsafiy antropologiya – inson hakidagi ta'limot * * ibn xaldun avvalo, tarixning mazmuni, u tagaganidan keyin aniq bo'ladi shuningdek, tarix ning mazmuni haqida erkinlik, ijod tushuncha lariga tayanib so'z yuritish ham mumkin. * tarixning mazmuni mutlaq ruh o'zini o'zi anglab etishidadir. * karl yaspers tarixning quyidagi bosqichlarini farqlaydi: tillarning vujudga kelishi, mehnat qurollari ixtiro qilinishi, olovdan foydalanishga kirishilishi * tarixning mazmuni umuminsoniy madaniyatni va vaqt o'qining avvalida shakllangan an'analarni saqlash va rivojlantirishdadir. * xix asrda falsafadan ajralib chiqdi. sotsiologiya fan jamiyatni tushunishga nisbatan falsafiy yondashuvlarni asosan tan oladi ayni vaqtda o'z predmeti va tadqiqot metodlariga ega * o.kont birinchi qism ijtimoiy statikani, ya'ni ijtimoiy tizimlarning mavjudlik shartlarini va ularning amal qilish qonunlarini, ikkinchi qism esa – ijtimoiy dinamikani, ya'ni jamiyatning rivojlanish va o'zgarish qonunlarini o'rganadi. * k.marks (1818-1883) f.engels (1820-1895) jamiyatni o'z-o'zidan rivojlanadigan, iqtisodiy rivojlanishning bir bosqichidagi barcha mamlakatlar uchun umumiy bo'lgan o'ta murakkab tizim sifatida …

2 / 49

i o'z o'tmishini yaxshi bilsa, bunday odamlarni yo'ldan urish, har xil aqidalar ta'siriga olish mumkin emas. tarix saboqlari insonni hushyorlikka o'rgatadi, irodasini mustahkamlaydi. tarix saboqlari insonni hushyorlikka o'rgatadi,irodasini mustahkamlaydi. * n.jo'raev (1952 y.t.) hozirgi zamon tarix falsafasining quyidagi vazifalarini belgilaydi: insoniyat tari- xi rivojlanish qonuniyatlarini, ularning manba- lari va mohiyatini o'rganish; insoniyat tarixini, jumladan, milliy tarixni ham hozirgacha ta'sirini o'tkazib kelayotgan kommunistik mafkura asosidagi ilmiy metodologiyada mavjud bo'lgan tamoyil- lardan voz kechib, milliy istiqlol g'oyasi asosida o'rganish va davrlashtirish muammosini hal etish; tsivilizatsiyalar va madaniyatlar yuzaga kelishining yaxlit tizimini ishlab chiqish, ular inqirozi sabablarini chuqur tahlil etish; umummiy shaklini tahlil etish, ularni o'tmish, bugun, kela- jak tizimida mantiqan o'rganish hamda insoniyat istiqboli haqida tasav- vurlarga aniqlik kiritish; tarixiy taraqqiyot omillarini diniy va dunyoviy qonunlar nuqtai nazaridan o'rganish, nazariy jihatdan baquvvat ilmiy va amaliy asoslangan xulosalarni ishlab chiqish; qadriyatlar tizimini hozirgi zamon talablari nuqtai nazaridan tadqiq etish va baholash; * tarix …

3 / 49

* tarix falsafasining uch muhim yo'nalishi progressiv, regressiv tsiklli * hozirgi zamon tarix falsafasida tarixiy jarayon mantig'i va yo'nalishini tushuntirishga nisbatan ikki asosiy yondashuv formatsion yondashuv tsivizatsion yondashuv * inson falsafiy muammo sifatida falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig'ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo'nalishni topish deyarli mumkin emas. aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o'laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga etish borliq jumbog'ining tagiga etish bilan barobar ekanligini qayta-qaytaanglab etganlar.zero forobiy aytganidek -”odamlar o'zlariningxos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko'ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe'llarini dastavval bora-bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”. o'z-o'zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo'lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat yuzaki tasavvur hosil qilish imkoniniberadi. insondan sirtga qarab yuradigan bo'lsak, narsalar …

4 / 49

nstinktlar, nuqsonlar, fazilatlar kabi muhim xu- susiyatlarini tahlil etib, uni «ichdan» tushunish, anglab etishni nazarda tutadi insonga nazar tashlash, uning mohiyatini tahlil qilish go'yoki «sirtdan» amalga oshiriladiki, bu- ning natijasida diqqat markazidan uning ijti- moiy va tabiiy mohiyati o'rin oladi; tegishli mo'l- jallarga muvofiq inson- ning xudo, kosmos, univer- sum va shu kabilar bilan aloqasi tahlil qilinadi. * sharq falsafasida inson qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari sotsiotsentrik kontseptsiyalar * qadimgi hind falsafasi antropotsentrizm masalan: buddizmda nirvanaga erishish inson barcha niyatlarining piro- vard maqsadi deb e'lon qilinadi. nirvana jonning shunday bir holatiki, bunda har qanday mayllar yo'qoladi va ichki uyg'unlik yuzaga keladi, mutlaqo erkinlik va tashqi dunyoga qaram emaslik tuyg'usi paydo bo'ladi. * teotsentrizm kontseptsiyasi bu kontseptsiyaga muvofiq hamma narsani xudo belgilaydi. xristianlikning mohiyatini aks ettiruvchi turli kreatsionistik nazariyalarga ko'ra butun dunyo, shu jumladan jonli dunyo (o'simliklar, hayvonlar, inson) darhol va o'zining mukammal ko'rinishida yaratilgan. injilning dunyo olti kunda yaratilgani …

5 / 49

ng o'zini emas, balki uning ba'zi bir jihatlarinigina aniq- lashga yordam beradi. * frantsuz faylasufi va teologi p.t. de sharden (1881-1955). «inson, u uzoq vaqt o'ylaganidek, dunyoning statik markazi emas, balki evolyutsiyaning o'ziga va cho'qqisi bo'lib, bu ancha go'zalroqdir», deb qayd etadi * falsafaningikki yarim ming yillik tarixi mobaynida insonga juda ko'p ta'riflar va tavsiflar beril- di, u ko'p sonli sino- nimlar orttirdiki, falsafiy tahlilning boshqa biron-bir ob'ektida bunday holga duch kelish mushkul. zero, falsafa tarixida inson: «aqlli mavjudot» «siyosiy hayvon» «o'zlikni anglash qobiliyatiga ega mavjudot» “ma'naviy va erkin mavjudot» va hokazolar sifatida talqin qilingan” «mehnat qurollari yasovchi hayvon» «hayotning soxta qadami» «tabiat gultoji» «hayotning boshi berk ko'chasi» * insonning paydo bo'lishiga olib kelgan tabiatning qonuniy rivojlanishig'oyasidan kelib chiqadi. bunda inson jonsiz, keyinchalik esa – jonli moddaning tabiiy evolyutsiyasi mahsuli sifatida qaraladi. mazkur kontseptsiya 1859 yilda inson kelib chiqishining tabiiy-ilmiy talqiniga asos bo'lgan ch.darvinning «hayvon va o'simlik turlarining kelib chiqishi …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarix falasafasi falasafiy antropologiya - inson haqidagi ta'limot"

powerpoint presentation tarix falsafasi falsafiy antropologiya – inson hakidagi ta'limot * * ibn xaldun avvalo, tarixning mazmuni, u tagaganidan keyin aniq bo'ladi shuningdek, tarix ning mazmuni haqida erkinlik, ijod tushuncha lariga tayanib so'z yuritish ham mumkin. * tarixning mazmuni mutlaq ruh o'zini o'zi anglab etishidadir. * karl yaspers tarixning quyidagi bosqichlarini farqlaydi: tillarning vujudga kelishi, mehnat qurollari ixtiro qilinishi, olovdan foydalanishga kirishilishi * tarixning mazmuni umuminsoniy madaniyatni va vaqt o'qining avvalida shakllangan an'analarni saqlash va rivojlantirishdadir. * xix asrda falsafadan ajralib chiqdi. sotsiologiya fan jamiyatni tushunishga nisbatan falsafiy yondashuvlarni asosan tan oladi ayni vaqtda o'z predmeti va tadqiqot metodlariga ega * o.k...

This file contains 49 pages in PPT format (1006.5 KB). To download "tarix falasafasi falasafiy antropologiya - inson haqidagi ta'limot", click the Telegram button on the left.

Tags: tarix falasafasi falasafiy antr… PPT 49 pages Free download Telegram