moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biyokimyosi. metabolizm haqida tushuncha

PPTX 10 pages 514.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 514.6 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

prezentatsiya powerpoint moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biokimyosi. metabolizm to‘g‘risida tushuncha. reja 1. modda almashinuvi va uning asosiy bosqichlari. 2. ovqatlanish biokimyosi. 3. metabolizm to‘g‘risida tushuncha va metabolik yo‘llar. 4. modda almashinuvining o‘rganish yo‘llari. 5. dezintegratsiyalash . modda almashinuvi va uning asosiy bosqichlari tiriklikning asosiy xususiyatlaridan biri – tashqi muhit bilan modda almashinuvidir. biologik kimyo fani esa buning negizida yotuvchi kimyoviy jarayonlarni o‘rganadi. organizmning tashqi muhit bilan modda almashinuvida murakkab biokimyoviy jarayonlar kechadi va buning natijasida ozuqa mahsulotlari – oqsillar, karbon suvlar va yog‘larga kimyoviy ishlov berilib organizmning energetik va plastic ehtiyojlarini qoplashga ishlatiladi. organizmda asosiy ozuqa mahsulotlarining o‘zgarishi 4 bosqichda boradi: 1. ovqatlanish va ovqat mahsulotlarining hazm bo‘lishi. 2. hazmlangan mahsulotlarning so‘rilishi. 3. to‘qima metabolizmi, yoki ozuqa mahsulotlarning hujayradagi o‘zgarishlari. 4. metabolizmning oxirgi mahsulotlarining (co2, h2o, nh3, siydikchil, kreatinin, siydik kislotasi) ekskretsiyalanishi. modda almashinuvi bir-biriga uzviy bog‘liq bo‘lgan 2 kata jarayonlarni o‘z ichiga oladi. bu assimilyatsiya va dissimilyatsiyadir. assimilyatsiya – …

2 / 10

nizmdan ajralib chiqayotgan moddalar massasiga teng bo‘lgani uchun odamning tana massasi o‘zgarmaydi. assimilyatsiya va dissimilyatsiya jarayonlari orasidagi uzviy bog‘lanish to‘qimalarni doimiy yangilanishini ta’minlaydi. dissimilyatsiya jarayonini assimilyatsiyadan ustun turishi patologik holatlarda (ochlik, infeksion kasalliklar va boshqalar) kuzatiladi va ozishga olib keladi. ovqatlanish biokimyosi ozuqa mahsulotlarning asosiy va minor komponentlari ovqatlanish – bu organizmni tashqi muhit bilan bog‘lovchi omil hisoblanadi va modda almashinuvining birinchi bosqichidir. ovqat bilan organizmga kerakli organik va anorganik moddalar kiradi. organiq moddalar – bu oqsillar, karbon suvlar, yog‘lar, nuklein kislotalar, vitaminlardir. mineral moddalarga esa natriy, kaliy, kalsiy, fosfor, xlor, temir, yod, mis, rux va boshqalar kiradi. ular organizmga doimo yetarli miqdorda kiritilishi kerak. katta yoshdagi odam kundalik ovqat tarkibida asosiy ozuqa mahsulotlaridan 80-100 g oqsil, 80-100 g yog‘ va 400-500 g uglevod bo‘lmog‘i lozim. balansli ovqatlanishning birinchi va muhim prinsiplaridan biri ovqat tarkibida asosiy ozuqa mahsulotlarini, biologik faol moddalarni va mineral elementlarning nisbatini inson yoshiga, jinsiga, ish faoliyatiga …

3 / 10

natriyning biologik vazifalari xilma-xildir. asosan u hujayra sirtidagi suyuqliklarda (limfa va qon zardobida) ko‘pdir va protoplazma hamda biologik suyuqliklarda doimiy osmotik bosim muvozanatini belgilaydi. natriy suv-tuz almashinuvida muhim vazifa bajaradi. kaliy organizmdan suv va natriy ionlarini chiqarishda yetakchidir. shu sababli «kaliyli» parhezlar diurezni kuchaytirishda ishlatiladi. kalsiy asosan plastik material bo‘lib xizmat qiladi va tayanch to‘qimalarni shakllanishiga xizmat qiladi. u qonning tarkibiy qismi bo‘lib qon ivish jarayonida qatnashadi, muskullar qisqarishida ham muhim ahamiyatga ega. biogen mikroelementlarga temir, rux, mis, kobalt, ftor, yod, marganets va boshqalar kiradi. yod asosan qalqonsimon bezda 20-40 mg% tashkil etadi va tiroksin hamda triyodtironing tarkibiga kiradi. uning yetishmovchiligi endemik buqoq rivojlanishiga olib keladi. temir xromoproteinlar tarkibiga kiradi. masalan: gemoglobin, mioglobin, sitoxromlar, katalaza va glutationperoksidaza fermentlari va boshqalar. uning yetishmasligi kamqonlikka olib keladi. marganets elementining yetishmasligi generativ funksiyalarning buzilishiga sabab bo‘ladi. bunda gipogalaktiya, homilaning surilishi, urug‘donlar degeneratsiyasi kuzatiladi. metabolizm to‘g‘risida tushuncha va metabolik yo‘llar metabolizm – bu yuqori …

4 / 10

z, oqsil, yog‘lar, karbon suvlar biosintezi va boshqalar kiradi. bu bilan birga har bir turdagi tirik organizm o‘zining spetsifik metabolik yo‘llariga egadir. masalan: odam, qushlar, reptiliyalarda purin asoslari siydik kislotasigacha parchalanadi, boshqalarda – siydikchil va glioksalat yoki allantoin hosil bo‘ladi. tirik organizm tashqi muhit ta’sirida va qanday ozuqa mahsulotlari ishlatilishiga qarab metabolizm yo‘nalishlari ma’lum darajada o‘zgarishi mumkin. masalan: anaerob sharoitda glikoliz jarayonlari ustun turadi, aerob sharoitda esa – krebs sikli va oksidlanish-fosforillanish jarayonlari ustunlik qiladi. metabolik yo‘llarning bir necha xili tafovut qilinadi: 1. markaziy metabolik yo‘llar – bir necha yuz gramm oqsillar, karbon suvlar, yog‘lar parchalanishi natijasida co2, h2o va energiya hosil bo‘ladi. 2. ikkilamchi metabolik yo‘llar – bu spetsifik moddalarning hujayrada hosil bo‘lishi. masalan, gormonlar, toksinlar, kofermentlar va boshqalar. ularning miqdori mg larda o‘lchanadi. 3. siklik metabolik yo‘llar. ular mikroorganizmlarga xos bo‘lib, hujayra yonilg‘isi sifatida oksalat ishlatishadi. hozirgi vaqtda 2000 dan ortik fermentlar hujayra metabolizmida ishtirok etishi aniqlangan. ularning …

5 / 10

adiofaol izotoplardan (deyteriy, 2h, 15n, 13c, 18o, 32p, 33p, 14c, 35s, 131i, 59fe, 24na) keng foydalanilanadi. shuningdek, turli moddalar almashinuvi bilangina aniqlash, nafas koeffitsiyentini aniqlash usullari yordamida ham modda almashinuvining holatini aniqlash mumkin. dezintegratsiyalash dezintegratsiyalash usullardan foydalanilganda organizmning ajratib olingan qismlari – organlar, to‘qimalarning kesmalari, hujayra organellalarini fraksiyalari hatto ayrim ferment va boshqa sistemalarni ham tekshirish obyektlari bo‘lib xizmat qilishi mumkin. bunda olingan natijalar butun organizmda kechayotgan metabolik jarayonni ma’lum bir bosqichi tariqasida qimmatlidir. organizmdan ajratib olingan organlarda turli biokimyoviy ko‘rsatkichlarining arterio-venoz tafovutini o‘rganish yo‘li bilan ularda kechadigan biologik jarayonlarni o‘rganish mumkin. jumladan, aminokislotalar parchalanishidan hosil bo‘lgan ammiakdan jigarda siydikchil hosil bo‘lishi shu yo‘l bilan aniqlangan. shu usul bilan muskuldan oqib chiqayotgan qonda sut kislota ko‘pligi, jigardan oqib chiqayotgan qonda sut kislota yo‘qligi aniqlangan. to‘qimalar kesmasini ozuqa moddalar mavjud maxsus eritmalarga solib inkubatsiya qilinsa, eritma tarkibining o‘zgarishiga ko‘ra, to‘qimada kechayotgan metabolik jarayon haqida fikr yuritish mumkin. to‘qima gomogenati tarkibidan tabaqalashtirib …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biyokimyosi. metabolizm haqida tushuncha"

prezentatsiya powerpoint moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biokimyosi. metabolizm to‘g‘risida tushuncha. reja 1. modda almashinuvi va uning asosiy bosqichlari. 2. ovqatlanish biokimyosi. 3. metabolizm to‘g‘risida tushuncha va metabolik yo‘llar. 4. modda almashinuvining o‘rganish yo‘llari. 5. dezintegratsiyalash . modda almashinuvi va uning asosiy bosqichlari tiriklikning asosiy xususiyatlaridan biri – tashqi muhit bilan modda almashinuvidir. biologik kimyo fani esa buning negizida yotuvchi kimyoviy jarayonlarni o‘rganadi. organizmning tashqi muhit bilan modda almashinuvida murakkab biokimyoviy jarayonlar kechadi va buning natijasida ozuqa mahsulotlari – oqsillar, karbon suvlar va yog‘larga kimyoviy ishlov berilib organizmning energetik va plastic ehtiyojlarini qoplashga ishlatilad...

This file contains 10 pages in PPTX format (514.6 KB). To download "moddalar almashinuviga kirish. ovqatlanish biyokimyosi. metabolizm haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: moddalar almashinuviga kirish. … PPTX 10 pages Free download Telegram