elektrodinamika asoslari

PPTX 43 pages 1.5 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

mavzu: elektrostatika asoslari . elektr toki. mavzu: elektrodinamika asoslari. reja: 1. elektrostatika 2. kulon qonuni. elektr maydon. 3.elektr toki. elektr zanjiri. tok manbaining eyuk 4.om va joul –lens qonunlari. 5. turli muhitda elektr toki. elektrostatika – tinch holatdagi elektr zaryadlar hosil qilgan elektr maydonlarni o‘rganadigan fizika bo‘limi. elektr zaryadining saqlanish qonyni yopiq sistemada zaryadlaralgebraik yig’indisi o’zgarmas bo’ladi va zaryadlarning saqlanish qonuni deb ataladi. elektr zaryadi sanoq tizimiga nisbatan invariantdir, ya’ni tinnch holatda yoki harakatda bo’lishiga bo’g’liq emas. nuqtaviy zaryad deb, shunday zaryadlangan jisimga aytiladi, uning o’lchamlari boshqa zaryadlangan jisimlargacha bo’lgan masofaga nisbatan sezilarli darajada kichikdirr. 6 kulon qonuni ikkita qo’zg’almas nuqtaviy zaryadlar orasidagi o’zaro ta’sir kuchi zaryadlarning har birining- lari ko’paytmfsiga to’g’ri propor- sional ular orasidagi masofaning kvadratiga teskari proporsio- naldir va uning yo’nalishi zaryadlarni tutashtiruvchi to’g’ri chiziq bo’ylab yo’nalgandir + + elektr doimiysi 7 kulon kuchlarining superpozisiya prinsipi 8 elektr maydonlarning superpozisiya prinsipi maydonning berilgan nuqtasidagi zaryadlar tizimining kuchlangan- …

2 / 43

nganlik chiziqlari radial iboratdir. musbat zaryad uchunkuch zchiziqlari yonalishi zaryad dan chiqqan bo’ladi . mafiy zaryad uchun esa, kuch chiziqlari yo’najishi zarya dga yo’nalgan bo’ladi . 11 maydonnig barcha nuqtalarida kuchlanganlik bir hil bo’lsa elektr maydon bir jinsli deb ataladi. 12 bir jinsli elektrostatik maydonda zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish bajargan ish traektoriyaning shakliga bog’liq emas,u boshlang’ich va oxirgi nuqtalar bilan btlgilanadi. yopiq traektoriyada bajarilgan ish nolga teng. _ + + + + + + _ _ _ _ _ + + + zaryadga ta’sir etuvchi kuch zaryadni ko’chirishda elektrostatik maydonning bajarilgan ish 13 3. elektr sig‘im. kondensatorlar. 3. elektr sig‘im. kondensatorlar. 3. elektr sig‘im. kondensatorlar. e l e k t r t o k i elektr zaryadlarining tartibli harakati elektr toki deb ataladi. musbat zaryadlarning harakat yo’nalishi elektr tokining yo’nalishi hisoblanadi. tok kuchi – elektr tokining o’lchov miqdoridir – berilgan yuzadan kichik dt vaqt oralig’ida ko’chirilgan dq zaryad miqdoriga aytiladi. …

3 / 43

ssiqlik ta’siridan farqli barcha, hollarda namayon bo’ladi. 19 tok kuchining birligi elektr toki kuchi birligi – amper 1 metrli o’tkazgichning har bir qismida 2.10 -7 nyuton ta’sir kuchi hosil qiladigan, vakuum- da 1 metr oraliqda joylashgan, hisobga olmaydigan darajada kichik ko’ndalang kesim yuzasiga ega bo’lgan, cheksiz uzunlikdagi to’g’ri chiziqkli parallel joylashgan o’tkazgich- lardan o’tayotgan o’zgarmas tok kuchiga aytiladi. 20 tok kuchini o’lchash a tok kuchi zichligi deb, o’tkazgichning bir birlik ko’ndalang kesim yuzasidan ds o’tgan di tok kuchiga miqdor jihatdan teng bo’lgan fizik kattalikka aytiladi: tok kuchi zichligi ihtiyoriy sirtdan o’tayotgan tok kuchi tok kuchi zichligi oqimi bilan aniqlanadi. 22 tok manbalari tashqi kuch hosil qilgan maydon ta’sirida, tok manba’i ichida elektr zaryadlari elektrostatik maydon kuchlariga qarshi harakatlanadilar,zanjirning uchlarida potensiallar taminlab turadi, natijada, zanjirda doimiy elektr toki oqadi. kimyoviy ehergiya hiso- bidan elektr energiyasi manbaiy bo’ladigan qurilmalar galvanik elementlar deb ataladi. tok o’tkazilgandaelektr energiyasi manbaiy bo’ladigan qurulmalarakkumulyatorlar deb ataladi. 23 …

4 / 43

,6·106 j. tokning bajargan ishi tokning quvvati 30 integral ko’rinishda zanjirning bir qismida doimo ekektr toki ta’sirida ajraladigan issiqlik miqdori tok kuchining kvadratini tok o’tish vaqtiga va zanjirning va zanjirning shu qismi elektr qarshiligiga ko’paytmasiga tengdir. joul-lents qonuni 31 metallarda elektr toki elektronlar ozaro tasirlashmay, kristal panjaradagi ionlar bilan ta’sirlashidi. har bir to’qnashuvdaelektron o’z kinetik energiyasini uzatadi. suyuqliklarda elektr toki suyuqliklar ham qattiq jisimlar kabi, dielektrik lar, yarim o’tkazgichlar va otkazgichlar bo’la- di.distillangan suv dielektriklar jumlasiga kiradi. selen, sulfidlar aralashmasi yarim o’tkazgichlar hisoblanadi. elektr tokini o’tkazadigan suyuqliklar elektrolitlar deb ataladi. elektrolitlarga tuz, kislota va ishqorlarning suvdagi eritmasi kiradi. modda eriganda erituvchi tasirida molekulalarning ionlarga ajralish jarayoni elektrolitik dissotsiya deyiladi. elektrolit orqali tok o’tganda elektrolitning elektrodlarda tarkibiy qismlarga ajralish jarayoni elektoliz deb ataladi. ionlashgan gaz orqali elektr tokining o’tishi gaz razryadi deb ataladi. tashqi ionizatorlar ta’sirida mavjud bo’luvchi gaz razryadi nomustaqil gaz razryadi deb ataladi. tashqi ionizatorlar ta’siri tugagandan so’ng davom …

5 / 43

ast bosimlarda hosil bo’ladi. uchqinli razryad – atmosfera bosimi ostida bo’lgan gazlarda elektr maydon kuchlanganligi kattaligida paydo bo’ladi. yoli razryad –shu hollarda kuzatiladi: a) kuchli ma’nba orqali uchqinli razryad yonganidan so’ng elektronlar orasidagi masofa kamaytirilganda; b) uchqin bosqichini o’tganda, elektrodlarni yaqinlashtirib bir –biriga tekkizilgandan so’ng ajratilganda. tojli razryad - katta sirt egriliklariga ega bo’lgan elektrodlar atrofidagi kuchli bir jinsli bo’lmagan maydonda katta bosim mavjudligida. 38 plazma plazma – bu qisman yoki to’la ionlashgan gaz bo’lib, unda musbat va manfiy zaryadlar zichligi mos bo’ladi. plazma elektr neytral tizim bo’ladi. ionlashgan darajasi har xil bo’lishi mumkin. to’la ionlashgan plazmada neytral atomlar bo’lmaydi. 39 xhnazorat savollari 1. elektr zaryadi deb nima ataladi? 2. elementar zaryad deb qanday zaryadga aytiladi va uning son qiymati qanchaga teng? 3. elektr zaryadining saqlanish qonunini ta’riflang. 4. kulon qonunini ta’riflang va uning si dagi ifodasini yozing. 5. si da zaryad birligi qanday? 6. elektr maydon nima? 7. elektr …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrodinamika asoslari"

mavzu: elektrostatika asoslari . elektr toki. mavzu: elektrodinamika asoslari. reja: 1. elektrostatika 2. kulon qonuni. elektr maydon. 3.elektr toki. elektr zanjiri. tok manbaining eyuk 4.om va joul –lens qonunlari. 5. turli muhitda elektr toki. elektrostatika – tinch holatdagi elektr zaryadlar hosil qilgan elektr maydonlarni o‘rganadigan fizika bo‘limi. elektr zaryadining saqlanish qonyni yopiq sistemada zaryadlaralgebraik yig’indisi o’zgarmas bo’ladi va zaryadlarning saqlanish qonuni deb ataladi. elektr zaryadi sanoq tizimiga nisbatan invariantdir, ya’ni tinnch holatda yoki harakatda bo’lishiga bo’g’liq emas. nuqtaviy zaryad deb, shunday zaryadlangan jisimga aytiladi, uning o’lchamlari boshqa zaryadlangan jisimlargacha bo’lgan masofaga nisbatan sezilarli darajada kichikdirr. 6 kulon qonu...

This file contains 43 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "elektrodinamika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrodinamika asoslari PPTX 43 pages Free download Telegram