ong va ruhiyat

PPTX 87 pages 191.2 KB Free download

87 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 191.2 KB

File type PPTX

Pages 87

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 87

slayd 1 ong va ruhiyat. reja: falsafada ong va ruxiyat muammosi. ong va in'ikos. ijtimoiy ong shakllari. bilish - gnoseologiyaning asosiy kategoriyasi. bilish bosqichlari. haqiqat tushunchasi va uning shakllari. ong nima? inson azal-azaldan o'zigagina xos bo'lgan ongning nima ekanligi to'g'risida o'ylab, bahslashib keladi. bu bahslarning bir jihati, ong tabiat mahsulimi yoki inson ongi ilohiy yaratilganmi degan masaladan iborat. ikkinchi jihati esa, inson dunyoni doimo bir xil anglaganmig' ya'ni asrlar davomida inson ongi takomillashib kelganmi yoki hamon o'sha-o'shamig' degan muammo bilan bog'liq. «o'zingni bilsang, olamni bilasan», - degan edi suqrot. aforizmga aylanib ketgan bu fikr ortida olam kabi inson ham siru sinoatlarga boy, u o'zini bilish orqali olam mohiyatini anglashga yo'l ochishi mumkin, degan g'oya yotibdi. shu ma'noda, inson o'zini tashqi olamdan ajratib, alohida bir mo''jiza va tadqiqot mavzui sifatida o'rganishga harakat qila boshlagan paytdan buyon uni o'ylantirib kelayotgan muammolardan biri ongning mohiyati, uning kelib chiqishi masalasidir. shu nuqtai nazardan qaraganda, …

2 / 87

hi bilan ong ham o'ladi. bunday qarashlarning ildizi juda qadimiy bo'lsa-da, ular hamon o'zining ko'plab tarafdorlariga ega. zero, u olam va odamning yaratilganligi masalasi bilan bevosita bog'liqdir. kimda-kim olam va odam yaratilganligini tan olar ekan, ong ham yaratganning qudrati ekanligini tan olishi tabiiy. ong moddiylikning miyada aks etishi deb tushunishda, uning mohiyati inson tanasi faoliyati bilan bog'lab talqin etiladi. bunday qarashlar ham qadimiy ildizlarga ega. xviii asrga kelib ongni bevosita inson miyasi faoliyati bilan bog'lashga harakat qilgan qarashlar ham shakllandi. ayni paytda materialistik yo'nalish nomini olgan bunday yondashuvlar doirasida ongning mohiyatini buzib talqin qilish hollari ham paydo bo'lgan. falsafa tarixida «vulgar materializm» deb nom olgan oqim namoyandalarining qarashlari bunga misol bo'la oladi. ularning fikricha, xuddi jigar safro ishlab chiqargani kabi, miya ham ongni ishlab chiqaradi. bunday yondashuv natijasida ong ideal emas, balki moddiy hodisa, degan xulosa chiqadi. vaholanki, safroni ko'rish mumkin, ammo ongni ko'rib ham, ushlab ham, o'lchab ham bo'lmaydi. …

3 / 87

masi va unda millionlab yillar davomida sodir bo'lgan o'zgarishlardan ham ayricha olib qaralishi mumkin emas. aynan mana shu jihatdan olganda, ongning shakllanishini kosmik hodisa sifatida qarash ham mumkin. in'ikos shakllari evolyutsiyasi va ong. ong in'ikosning oliy shaklidir. xo'sh, in'ikos deganda nima tushuniladi. in'ikos muayyan ta'sir natijasida paydo bo'ladi. buning uchun esa, hech bo'lmaganda, ikkita ob'ekt bo'lishi va ular o'rtasida o'zaro ta'sir bo'lishi lozim. eng umumiy ma'noda, har qanday predmetlarning u bilan ta'sirlashuvda bo'lgan boshqa predmetlarning ta'sirini muayyan tarzda aks ettirishi bilan bog'liq xossasiga in'ikos deyiladi. shu ma'noda in'ikos hamma joyda mavjud. ayni paytda har bir holatda u o'ziga xos xususiyatga egadir. chunonchi, notirik tabiatdagi in'ikos bilan tirik tabiatdagi in'ikos bir-biridan tubdan farq qiladi. notirik tabiatda in'ikos oddiyligi bilan ajralib tursa, tirik tabiatda u murakkab xarakter kasb etadi. shu bilan birga, notirik tabiatda in'ikos passivligi, tirik tabiatda esa, faolligi bilan ajralib turadi. tirik tabiatda in'ikos tashqi ta'sir natijalaridan faol foydalanishni keltirib …

4 / 87

shi zarur. va nihoyat, normal funktsional faoliyat ko'rsatuvchi miya sohibi ijtimoiy munosabatlarga tortilgan bo'lishi shart. shu o'rinda vulgar materialistlar qarashlariga yana bir marta murojaat qilish lozim. agar ular haq bo'lganida edi, hayvonot olamiga tushib qolgan inson bolalarida ham ong shakllangan bo'lishi kerak edi. ular hayvonlar orasida bo'lganida ham jigar safro ishlab chiqaraveradi. ammo, miya ongni ishlab chiqarmaydi. bundan ongning ijtimoiy-ruhiy hodisa ekanligi va u faqat jamiyatdagina shakllanishi mumkinligi haqidagi xulosa kelib chiqadi. ong va ruhiyat (psixika). ong psixik in'ikosning o'ziga xos, yuksak shaklidir. ammo, bu psixika va ong tushunchalarini aynanlashtirish uchun asos bo'la olmaydi. negaki, psixika hayvonlarga ham xosdir. gap inson psixikasi haqida ketganda ham, u ong tushunchasiga nisbatan keng qamrovlilik kasb etishini unutmaslik lozim. z. freyd fikricha, psixika ongsizlik, ong osti hodisalarini va ongning o'zidan iborat uch qatlamdan tashkil topgan. inson hayoti va faoliyatida ong bilan bir qatorda ongsizlik va ong osti hodisalari ham muhim ahmiyatga ega. psixologlar fikricha, …

5 / 87

a ong nazoratidan tashqarida qolgan sezgi, tasavvur, instinkt va intuitsiya kabi hodisalar ham kiradi. ana shu xususiyatlarni inobatga oladigan bo'lsak, ongsizlik ong mavjudligi va rivojlanishining tabiiy sharti deyish mumkin. ong osti hodisalari ham psixik jarayonlarning muhim bo'g'inidir. z. freyd fikricha, ular ongsizlik bilan ong o'rtasidagi chegaraviy sohadir. «gap tagida- gap bor, kosa tagida- nim kosa» naqlida ong ostiga xos bo'lgan xususiyatlar ifodalangan, deyish mumkin. negaki, har qanday faoliyatimizda ayni vaqtda biz uchun ahamiyati bo'lmagan holatlar bo'ladi. ammo, bu ular kuzatishdan, nazoratdan chetda qoladi, degani emas. biz uchun ahamiyatli xarakter kasb etganda, ular ong ostidan ong sferasiga ko'chishi mumkin. masalan, biror joyga borayotganda, asosan, maqsadga tomon harakat qilinadi, ammo yo'lda uchragan boshqa narsa va hodisalar ham kuzatiladi, esda qoladi. ana shulardan kelib chiqqan holda, ong osti inson ongli faoliyatining o'ziga xos kuzatuvchisi, zarur bo'lgan hollarda tsenzori sifatida chiqishdek sifatlarga ega, deyish mumkin. ongning tuzilishi. ong o'zaro aloqada bo'lgan turli unsur (element) …

Want to read more?

Download all 87 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ong va ruhiyat"

slayd 1 ong va ruhiyat. reja: falsafada ong va ruxiyat muammosi. ong va in'ikos. ijtimoiy ong shakllari. bilish - gnoseologiyaning asosiy kategoriyasi. bilish bosqichlari. haqiqat tushunchasi va uning shakllari. ong nima? inson azal-azaldan o'zigagina xos bo'lgan ongning nima ekanligi to'g'risida o'ylab, bahslashib keladi. bu bahslarning bir jihati, ong tabiat mahsulimi yoki inson ongi ilohiy yaratilganmi degan masaladan iborat. ikkinchi jihati esa, inson dunyoni doimo bir xil anglaganmig' ya'ni asrlar davomida inson ongi takomillashib kelganmi yoki hamon o'sha-o'shamig' degan muammo bilan bog'liq. «o'zingni bilsang, olamni bilasan», - degan edi suqrot. aforizmga aylanib ketgan bu fikr ortida olam kabi inson ham siru sinoatlarga boy, u o'zini bilish orqali olam mohiyatini anglashga yo'l oc...

This file contains 87 pages in PPTX format (191.2 KB). To download "ong va ruhiyat", click the Telegram button on the left.

Tags: ong va ruhiyat PPTX 87 pages Free download Telegram