oni va ruhiyat

DOC 7 pages 72.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

7-mavzu: ong va ruhiyat 7-mavzu: ong va ruhiyat. (2 soat) reja: 1. ong va ruhiyatning ijtimoiy - tarixiy mohiyati. 2. o’z-o’zini anglash, uning shakllari. informatsion portlash. 3. ijtimoiy ong tushunchasi, uning mazmuni, tarkibiy qismlari. 4. ijtimoiy va individual ong, ularning namoyon bo’lish xususiyatlari. 5.g’oya va mafkura. ilmiy falsafa ta'limotiga muvofiq, ong yuksak darajada tashkil topgan materiyaning, ya'ni inson miyasining maxsuli bo'lib, uning xususiyati voqelikni aks ettirishdan iboratdir. ong-inson miyasining funktsiyasidir, bu funktsiyaning moxiyati esa tashqi real dunyoni in'ikos ettirishdan iboratdir, deb tushuntiradi. ongning moxiyatini to'g'ri ochib berish unga xar tomonlama, ya'ni ontologik, gnoseologik va ijtimoiy jixatdan yondoshmog'imiz lozim. unga ontologik jixatdan yondoshish, ong-bu tabiat uzoq tarixiy taraqqiyotining maxsuli, materiya evolyutsiyasi jarayonida vujudga kelgan ruxiy xodisalarning xossasi demakdir. odam ongi yuksak darajada tuzilgan materiyaning xossasidir, tashqi olam voqelikning intiqosidir. bu xossa materiyaning oddiydan marakkablikka, quyidan yuqoriga qarab rivojlanishi jarayonida paydo bo'lgan, ong faqat inson miyasiga xos bo'lgan in'ikos jarayonidir. ilmiy falsafadagi …

2 / 7

ning mavjudligi esa sezgiga bog'liq emas. odam miyasi va kishilarning ijtimoiy tabiatga ko'ra ko'proq taraqqiy topgan asab tizimi xayvonlarning sezgilariga qarama-qarshi o'laroq, odam sezgilarining yangi sifat xususiyatlarini keltirib chiqaradi. xayvonlarning sezgilari ham odamlarning ham tabiatda mavjud bo'lgan narsa va xodisalarning in'ikosidir. ammo odamning sezgi a'zolari aks ettira oladigan hama narsani xayvonlarning sezgi a'zolari aks ettirishga qodir emas. masalan, burgut odamga qaraganda ancha uzoqni ko'radi, lekin odamning ko'zi buyumlarda burgutning ko'ziga qaraganda ancha ko'p narsani ajratadi. odamga nisbatan it birmuncha nozikroq xid bilish quvvatiga ega lekin, u odam uchun turli narsalarning muayn belgilaridan iborat bo'lgan xidlarning yuzdan bir xissasini ham farq qila olmaydi. fan odam bilan xayvonot dunyosi o'rtasida biologik-fiziologik ma'noda o'tib bo'lmaydigan chegara yo'qligini isbotlaydi. eng yuksak darajada tuzilgan mavjudot-odam jonli tabiat taraqqiyotining eng yuksak maxsuli xisoblanadi. odamning kelib chiqishi xaqida markaziy osiyo mutafakkirlarining fikrlari aloxida e'tiborga sazovordir. masalan, abu ali ibn sinoning fikricha avval tog'-toshlar, so'ng o'smilik, xayvonot va …

3 / 7

r-biri bilan taqqoslab ajrata boshlagan. ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan mexnat qurollarini tayyorlash va takomillashtirish jarayoni ongning rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatganligi shubxasizdir. mexnat qurollarining avloddan-avlodga o'tib kelishi, o'z navbatida oldingi avlodning ishlab chiqarish tajribasini, bilimi va ongini keyingi avlodlarga ham olib o'tgan. keyingi avlod esa o'z ajdodlarining mexnat qurollarini tayyorlash va ulardan foydalanish usullarini bilib olib, ularda yanada takomillashtirgan. ong ana shu tariqa mexnat bilan tafakkurning biriligi asosida takomillashib borgan. «insonning eng asosiy vazifasi va o'rni»- deb yozgan edi beruniy,- mexnat bilan belgilanadi, inson o'z xoxishiga mexnat tufayli erishadi. mexnat inson ongini shakllantirgan va kamolga etkazgan asosiy omil bo'lib xisoblanadi. kishilarning mexnat faoliyati tafakkur organi bo'lgan miyaning rivojlanishiga ham xal qiluvchi ta'sir ko'rsatadi. ongga gneseologik jixatdan yondoshish uning faoliyatini, olamni bilish vositasi ekanligini e'tirof etish demakdir. ongning muxim belgilaridan biri shuki, u tushunib etilgan bilimdir. inson miyasi yordamida fikr qiladi. ongning ma'nosi predmetini bilish, o'zlashtirish, uning moxiyatini ochib berishdan iborat. …

4 / 7

ilashda, bu maqsadga erishish vositalari va yo'l-yo'riqlarini oldindan aniqlab ma'lum qarorga kelishda nomoyon bo'ladi. o'zini tuta bilish, dadillik, qat'iylik, chidam va toqat, mustaqillik va boshqa shu kabilar irodaning muxim belgilaridir. irodaning kuchi shu sifatlarning qay darajada namoyon bo'lishiga qarab belgilanadi. barcha ruxiy jarayonlar singari xissiy-emotsional xolatlar ham miya faoliyatning natijasidir. xissiy xolatlarning paydo bo'lishiga tashqi olamda yuz beradigan o'zgarishlar sabab bo'ladi. insoniy xis-tuyg'ular xayotning ijtiomiy sharoitlari bilan o'zgaradi. boshqcha aytganda, u ijtimoiy sharoit bilan bog'liq xolda nomoyon bo'ladi. emotsional jarayonlar va xolatlar yoki emotsional xissiy kechinmalarning odatdagi asosiy shaklidan iboratdir. emotsiya qandaydir bir xissiyotning bevosita kechirilishidir. ba'zi xollarda emotsiyalar ta'sirchanligi bilan ajralib turadi. bunday emotsiyalar odamni xarakatlarga, muloxazalarga aytishga undovchi kuchga aylanadi. emotsiyalar qilinayotgan xarakatlarning mavzusi bo'lishi bilan birga, ba'zan faoliyatni tashkil qiluvchi jixatlarga aylanadi. insonning xaqiqatni izlashlari xech vaqt insoniy xissiyotlarsiz bo'lmagan va bo'lishi mumkin emas edi. boshqa tomondan olganda, ortiqcha emotsionallik juda ko'p xollarda ob'ektlarni noto'g'ri aks ettirishga, …

5 / 7

onuniyatli aloqalarini ochib berishni ta'minlaydi. abstraktsiya, analiz va sintez, muayyan vazifalarni o'rtaga tashlash va ularni xal etish yo'llarini topish, gipotezalarni, g'oyalarni ilgari surish kabi jarayonlar tafakkurga xos xususiyatlardir. tafakkurning voqelikni umumlashtirib aks ettirishi insonning umumiy tushunchalar tuzish qobiliyatida ifodalanadi. inson ongining taraqqiyotida nutq, til g'oyat muxim ahamiyatga egadir. tilning paydo bo'lishi bevosita mexnat bilan o'zviy ravishda bog'liq. odamning o'zini ham, tilini ham, ijtimoiy mexnat yaratadi. til-tafakkur bilan chambarchas bog'liqdir. inson nutqi bo'lmsa, til vositalari bo'lmasa, fikrlash ham bo'lmaydi. nutq fikrlash qurolidir tafakkur bo'lmasa nutq, tilning ham bo'lishi mumkin emas. til va tafakkur bir-birisiz mavjud bo'lmasa ham, biroq, ular aynan bir xil narsa emas. tafakkur-ob'ektiv reallikning in'ikosidir, til esa fikrni ifoda etish quroli, uni qayd qilish va boshqa kishilarga etkazish, bildirish vositasidir. til faqat tafakkurning ifodasi emas, balki uning tayanchi va taraqqiyoti quroli hamdir. kishilik jamiyati tomonidan yaratilgan va kashf etilgan barcha narsalar, xodisalar, tushunchalarni o'zida aks ettiruvchi til buyuk umumlashtiruvchanlik …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oni va ruhiyat"

7-mavzu: ong va ruhiyat 7-mavzu: ong va ruhiyat. (2 soat) reja: 1. ong va ruhiyatning ijtimoiy - tarixiy mohiyati. 2. o’z-o’zini anglash, uning shakllari. informatsion portlash. 3. ijtimoiy ong tushunchasi, uning mazmuni, tarkibiy qismlari. 4. ijtimoiy va individual ong, ularning namoyon bo’lish xususiyatlari. 5.g’oya va mafkura. ilmiy falsafa ta'limotiga muvofiq, ong yuksak darajada tashkil topgan materiyaning, ya'ni inson miyasining maxsuli bo'lib, uning xususiyati voqelikni aks ettirishdan iboratdir. ong-inson miyasining funktsiyasidir, bu funktsiyaning moxiyati esa tashqi real dunyoni in'ikos ettirishdan iboratdir, deb tushuntiradi. ongning moxiyatini to'g'ri ochib berish unga xar tomonlama, ya'ni ontologik, gnoseologik va ijtimoiy jixatdan yondoshmog'imiz lozim. unga ontologik jixatd...

This file contains 7 pages in DOC format (72.5 KB). To download "oni va ruhiyat", click the Telegram button on the left.

Tags: oni va ruhiyat DOC 7 pages Free download Telegram