л.толстой ижоди ва унинг шарқ адабиётига таъсири

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1522863054_70710.doc л.толстой ижоди ва унинг шарқ адабиётига таъсири режа: 1. л.н.толстойнинг ҳаёт йўли. 2. толстойнинг ижодий биографияси. 3. толстойчилик, насронийлик ва ижтимоий танқид. 4. толстой асарларининг ғоявий-бадиий таҳлили. улуғ адиб лев николаевич толстой 1828 йил 28 августда тула губернясидаги ясная полянақишлоғида туғилган. у россиядаги қадимий дворянлар сулоласидан бўлиб, граф саналган. петербург фа мухбир аъзоси (1873 йил), фахрий академик (1900 йил). 1844-47 йилларда қозон университетининг араб-турк ва ҳуқуқшунослик факультетларида ўқиган. 1851-53 йилларда кавказда бўлиб, жангларда иштирок этган. 1854 йил дунай армиясига юборилган; илтимосига кўра, қамалдаги севастополга ўтказилган. қрим урушида қатнашган. адиб 1855 йилда петербургга бориб, н.а.некрасовнннг «современник» («замондош») журнали ва журнал атрофидаги ёзувчилар (и. с. тургенев, и.а. гончаров, н. г. чернишевский ва бошқалар) билан ҳамкорлик қилган. болалик кезларида рус ва араб халқ эртаклари, а.с.пушкин шеърлари, шунингдек, юсуф ҳақидаги инжил ривояти таъсирида шеърлар ёзган.биринчи йирик асари — «инсон камолотининг тўрт даври» автобиографик асари («болалик», 1852; «ўсмирлик», 1852-54; «ёшлик», 1855-57; «йигитлик» ёзилмай қолган). …

нд бу асарни толстойнинг ўз даври муаммоларидан қочиши, деб баҳолаган бўлсалар-да, ёзувчи «уруш ва тинчлик» романи билан ўз даврида рўй берган ва ўзи шахсан гувоҳ бўлган воқеаларга фаол муносабат билдирган. энг муҳими, у наполеоннинг 1805-07 ва 1812-14 йиллардаги ҳарбий юришлари мавзуига мурожаат этиб, кўплаб қаҳрамонлар иштирок этган эпик воқеалар билан бирга қаҳрамонларнинг руҳий тасвирлари илк бор катта маҳорат билан уйғунлашган тарихий роман жанрини яратди. ҳолбуки, xix аср ўрталарида эпик асарлар даври ўтди, деган фикрлар кенг тарқалган, 60-йилларда рус жамиятида куч ола бошлаган синфий зиддият ва курашлар эса «уруш ва тинчлик»дек эпопеянинг майдонга келиши учун унумли замин бўла олмас эди. 1812 йилда россиянинг наполеон қўшинлари томонидан босиб олиниши мумкинлиги бир-бири билан келиша олмаган турли табақа ва синфларни душманга карши кураш шиори остида бирлаштирдики, толстойнинг рус халқи онгидаги ана шу уйғонишга мурожаат этиши «уруш ва тинчлик» романининг юзага келиши учун ҳаётбахш замин вазифасини ўтади. толстойнинг70-йиллар ижодида«анна каренина» романи алоҳида мавқега эга. «уруш …

арашлари сезилади. у жамият аъзоларида қандай чиркинликлар мавжуд бўлмасин, кишилар диний қонун-қоидалар доирасида ҳаракат қилишлари лозим, акс ҳолда жамият ҳалокат сари боради, деган фикрдан келиб чиқиб, қаҳрамонлар образини яратади. 70-йилларда руҳий изтироб ичида яшаган толстой ўз ҳаёт йўлини қайта назардан ўтказди ва шу жараёнда ижтимоий келиб чиқиши, тарбияси ва ҳаёт йўли билан боғлиқ жамият қатламининг маънавий асослари ёлғонга асосланган, деган хулосага келди. унинг бундай қарашлари «иқрорнома» (1880) ва «эътиқодим нимада?» (1884) асарларида ўз ифодасини топди. толстойнинг шу даврда ёзган асарлари орасида «иван ильичнинг ўлими» (1886), «крейцер сонатаси» (1889) қиссалари, айниқса, эътиборга лойиқ. толстой 80-йилларда драматургия жанрларида ҳам ижод қилиб, «зулмат ҳокимияти» (1886) драмаси ва «маърифат мевалари» (1890) комедиясини ёзади. бу асарларда қишлоқ аҳлидаги жаҳолат, шаҳар маданиятининг қишлоққа кўрсатаётган салбий таъсири катта бадиий куч билан тасвирланган. толстой дунёқарашида тобора кучайиб бораётган зиддиятлар унинг сўнгги йирик асарларидан бири— «тирилиш» романи (1889-99) да ўз аксини топди. ҳаётда бўлиб ўтган оддий воқеа - бир …

жодига қизиқиш у ҳаёт пайтлардаёқ бошланган. унинг «одамлар нима билан тирик?», «худо ҳақиқатни курса ҳам тезда айта олмайди» мақолалари 1887-1902 йилларда «туркистон вилоятининг газети»да ўзбек тилида нашр этилган. толстой ҳақидаги «россия мамлакатининг машҳур ёзувчиси» деган мақола эса 1889 йили шу газетада таникли маърифатпарвар сатторхон абдуғаффоров таржимасида босилган. толстойнинг болалар учун ёзган қатор ҳикоялари саидрасул азизий («устоди аввал», 1902), алиасқар калинин («муаллими соний», 1903), абдулла авлоний («биринчи муаллим», 1909; «иккинчи муаллим», 1912) сингари жадид маърифатпарварларининг ўқув қўлланмалари ва дарсликларида эълон қилинган ҳамда усули савтия мактабларида ўқитилган. толстой нафакат буюк ёзувчи, балки адолатпарвар ва халқпарвар инсон сифатида ҳам ўзбек жадидларининг эътиборини ўзига жалб этган. биринчи ўзбек адвокати убайдулла хўжаев 1909 йилда толстойга унинг ёмонликка ёмонлик билан жавоб бермаслик ҳақидаги таълимоти юзасидан хат ёзиб, ўша йилнинг 5 июнида ундан жавоб олган. ислом динининг таникли арбобларидан бири абдувоҳид қориев эса 1910 йилда ясная полянага махсус бориб, толстой билан бир неча марта мулоқотда бўлган. аммо …

ояларига кескин қарши чиқиб, сиз мустамлакачиликни ҳимоя қиляпсиз, дея раддия билдиришгача бориб етганлари бугунги ўқувчиларга кундай равшан. яна шуниси ҳам маълумки, толстой ҳақида йўқсиллар доҳийси беш мақола ёзган ва у мақолалар шўро кунларида қуръондай ўқитилгани билан улуғ адиб ижодининг ҳамма қирраларини ҳам акс эттириб бера олмаган эди. лев толстойнинг «болалик. ўсмирлик. ёшлик» ҳасби ҳоли хх аср ўқувчиларига адабий сабоқ бўлган, унинг «кавказ асири» ҳикояси гўдаклигимизданоқ бизнинг бадиий ижодга бўлган муносабатимизни «шакллантиришга хизмат қилдирган» асарлардан эди. толстой талқинида уруш ва тинчлик (шу номли эпопея), бахт ва бахтсизлик («анна каренина»), туғилиш ва ўлим («тирилиш») каби зиддиятларни инсоният идроки айният каби қабул қилишда толстойдан кўмак ўтинганларини ҳам заррача унутмаймиз. айниқса, ижоди тиниққан, ҳаётининг сўнгги даврида яратилган «сергей ота», «ҳожи мурод» каби доҳиёна асарлари буюк адибни тирик «синод» (пайғамбар) даражасига кўтаргани, унинг ўлими олдидан минглаб, ўн минглаб толстойчилар ўз юртларини ташлаб чиқиб кетиб, «тирик пайғамбарнинг илоҳиётга қовушиши» (и.бунин, «толстойнинг қутилиши»)ни кузатиш илинжида бўлганларини бутун …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "л.толстой ижоди ва унинг шарқ адабиётига таъсири"

1522863054_70710.doc л.толстой ижоди ва унинг шарқ адабиётига таъсири режа: 1. л.н.толстойнинг ҳаёт йўли. 2. толстойнинг ижодий биографияси. 3. толстойчилик, насронийлик ва ижтимоий танқид. 4. толстой асарларининг ғоявий-бадиий таҳлили. улуғ адиб лев николаевич толстой 1828 йил 28 августда тула губернясидаги ясная полянақишлоғида туғилган. у россиядаги қадимий дворянлар сулоласидан бўлиб, граф саналган. петербург фа мухбир аъзоси (1873 йил), фахрий академик (1900 йил). 1844-47 йилларда қозон университетининг араб-турк ва ҳуқуқшунослик факультетларида ўқиган. 1851-53 йилларда кавказда бўлиб, жангларда иштирок этган. 1854 йил дунай армиясига юборилган; илтимосига кўра, қамалдаги севастополга ўтказилган. қрим урушида қатнашган. адиб 1855 йилда петербургга бориб, н.а.некрасовнннг «современник»...

DOC format, 47.0 KB. To download "л.толстой ижоди ва унинг шарқ адабиётига таъсири", click the Telegram button on the left.

Tags: л.толстой ижоди ва унинг шарқ а… DOC Free download Telegram