arab, fors-tojik va rus tillarining o’zbek tiliga ta’siri masalasi

PPTX 10 sahifa 837,4 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 837,4 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

powerpoint 演示文稿 arab, fors-tojik va rus tillarining o’zbek tiliga ta’siri masalasi tayorladi: shonazarova marjona arzimurodova a’lo reja: 01 o’zbek tili leksikasining boyish manbalari 02 arab tilining o’zbek tiliga ta’siri 03 fors-tojik tilining o’zbek tiliga ta’siri 04 rus tilining o’zbek tiloga ta’siri tilning boyish manbalari tilning lugat tarkibi 2 manba asosida boyiydi. 1. ozbek tilining ichki imkoniyatlari asosida (ichki manba). bunda soz yasash orqali yangi sozlar hosil qilinadi: sinfdosh, limonzor, vazirlik, ijarachi, tinchliksevar, mdh, bmt kabi. ichki imkoniyatga shevalardan adabiy tilga soz olish ham kiradi: aya, bolish, uvildiriq (ikra) kabi. 2. boshqa tillardan soz olish (tashqa manba). ozbek tiliga boshqa tillardan soz ozlashtirish turli davrlarda turlicha bolgan. eng qadimda fors-tojik tillaridan, keyinroq arab tilidan, undan ham keyinroq rus tilidan va rus tili orqali evropa tillaridan soz ozlashtirish faollashgan. ozlashgan sozlar ham ozbek tili leksikasida anchagina miqdorni tashkil etadi. keyingi yillarda tilning leksik tarkibini soz yasashdan kora boshqa tillardan soz ozlashtirish hisobiga …

2 / 10

n qismi aynan olinadi: aktualnıy – aktual kabi. o‘zga til so‘zidagi ma’no o‘z tildagi so‘z bilan berilsa, bu semantik kalka deb ham yuritiladi. o‘zbek tiliga arab tilining ta‘siri 2. arab tilidan o‘zlashgan so‘zlar. arabcha so‘zlar o‘zbek tiliga vii-viii asrlardan boshlab kirgan. bu hol arablarning markaziy osiyoni bosib olishi bilan bogliq. kitob, maktab, xalq, maorif, shoir, ma’no, ilhom, kasb, qassob, san’at, asbob, bino, imorat, ovqat, galla, fil, parranda, hasharot, inson, odam, oila, amma, xolla, dimog, idora kabi. arab tiliga qayta yuzlanish o’zbek tili taraqqiyotida boshqa xalqlarning lisoniy ta’siri, xususan, leksik qatlamda yaqqol ko’zga tashlanadi. ayniqsa, 90-yillardagi ijtimoiy-siyosiy o’zgarishlar tilga, uning leksikasiga ham o’z ta’sirini o’tkazdi. natijada muayyan bir tillardan o’zlashgan so’zlarning mavqei pasayib, iste’moldan chiqdi, ularning o’rnida allaqachon istorizm va arxaizmga aylangan arabcha so’zlar yana ishlatila boshlandi. والية ,majlis مجلس,muxolif مخالف ,jamoat جماعة ,jumhuriyat جمهرية :masalan viloyat, جريدة jarida, مؤلف muallif, ناشر noshir, نائب noib, فقراء fuqaro,مختار muxtor, نحايةnohiya,مؤسس muassis, تجارة …

3 / 10

r, bazm, barg, baxt, daraxt, hunar, hunarmand), sifatlar (badbo'y, badjahl, baland, baravar, barvasta, bardam, barzangi, barra, baxtiyor, bachkana, ozoda, toza), ravishlar (bajonidil, banogoh, do'stona, tez, bazo'r, astoydil, chunon), bog'lovchilar (chunki, yoki, agar, garchi, ham), undovlar (balli, dod), yuklamalar (xo'sh, xuddi), modal so'zlar (chunonchi, binobarin) uchraydi. rus tilining oʻzbek tiliga ta'siri o'zbek tiliga rus tilidan so'zlarning o'tib o'zlashishish xix asrning ikkinchi yarmidan boshlangan. o'zbek tiliga rus tilidan yoki rus tili orqali yevropa xalqlari (frantsuz, italyan, nemiya, ingliz, va boshqalar) tillaridan so'z kirishi ikki tarixiy davrni o'z ichiga oladi: 1.xix asrning ikkinchi yarmidan inqilobgacha bo'lgan davr. 2.sho'ro tuzumi barpo bo'lgandan keyingi davr. inqilobgacha bo'lgan davrda o'zbek tiliga rus tilidan so'zlar asosan ikki yo'l bilan kirdi: 1. rus ishchilari, ustalari, rus askarlari, chinovniklar orasida mahalliy aholining kundalik ishlab chiqarish bilan, savdo-sotiq bilan, pochta va bank bilan bog'liq holda ishlatiladigan so'zlar va iboralar o'zbek tiliga og'zaki nutq orqali ko'plab kirib keldi. masalan: chilon (chlen), …

4 / 10

ge2.jpeg image4.png image3.png image5.png

5 / 10

arab, fors-tojik va rus tillarining o’zbek tiliga ta’siri masalasi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"arab, fors-tojik va rus tillarining o’zbek tiliga ta’siri masalasi" haqida

powerpoint 演示文稿 arab, fors-tojik va rus tillarining o’zbek tiliga ta’siri masalasi tayorladi: shonazarova marjona arzimurodova a’lo reja: 01 o’zbek tili leksikasining boyish manbalari 02 arab tilining o’zbek tiliga ta’siri 03 fors-tojik tilining o’zbek tiliga ta’siri 04 rus tilining o’zbek tiloga ta’siri tilning boyish manbalari tilning lugat tarkibi 2 manba asosida boyiydi. 1. ozbek tilining ichki imkoniyatlari asosida (ichki manba). bunda soz yasash orqali yangi sozlar hosil qilinadi: sinfdosh, limonzor, vazirlik, ijarachi, tinchliksevar, mdh, bmt kabi. ichki imkoniyatga shevalardan adabiy tilga soz olish ham kiradi: aya, bolish, uvildiriq (ikra) kabi. 2. boshqa tillardan soz olish (tashqa manba). ozbek tiliga boshqa tillardan soz ozlashtirish turli davrlarda turlicha bolgan. eng qadimda...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (837,4 KB). "arab, fors-tojik va rus tillarining o’zbek tiliga ta’siri masalasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: arab, fors-tojik va rus tillari… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram