ichki kuchlar. kesish usuli. kuchlanishlar

DOCX 13 pages 1.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: ichki kuchlar. kesish usuli. kuchlanishlar reja: 1. ichki kuchlar. kesish usuli (koam-qoidasi). kuchlanishlar 2. unsurlar ketma–ket ulangan zanjirda rezonans. 3. kuchlanishlar rezonansi. jismni tashkil qiluvchi elementar zarralar orasida o’zaro ta’sir kuchlari (birlamchi ichki kuchlar) ta’sir qilib, ular jismning yaxlitligini ta’minlaydi. jismga tashqi kuch qo’yilganida elementar zarralar orasida birlamchi ichki kuchlarga qo’shimcha ichki qarshilik kuchlari hosil bo’ladi. bu kuchlarni ichki kuchlar, yoki zo’riqish kuchlari, yoki qayishqoqlik kuchlari deb yuritiladi. ular qism deformastiyasiga qarshilik qiladi, ya’ni jismning dastlabki shakli va o’lchamlarini tiklashga intiladi. bu ichki kuchlarning qiymati deformastiya ortishi bilan ichki va tashqi kuchlar muvozanatlashgunga qadar ortib boradi. agar bu muvozanat sodir bo’lmasa qattiq jismni tashkil qiluvchi elementar zarralar muvozanati, ya’ni ularning o’zaro bogliqligi buziladi. natijada jismning tegishli joyida mikroyoriq hosil bo’ladi va jism emiriladi. demak, jismning emirilishining bevosita sababchisi sifatida qiymati molekulalararo o’zaro ta’sir kuchlari kattaligiga erisha oladigan ichki zo’riqish kuchlarini ko’rsatish mumkin. shuning uchun ularning kattaligini aniqlash muhim masala …

2 / 13

ng kattaligi, yo’nalishi va taqsimlanishi qonuni noma’lum. ammo, ma’lumki, har qanday kuchlar sistemasini bitta bosh vektor va bitta bosh momentga keltirish mumkin. 2.3 - shaklda ularning tuzuvchilari (komponentlari) ko’rsatilgan. ularni ba’zan ichki kuch omillari deb ham yuritiladi. 4. qoldirilgan chap qismning muvozanat sharti yoziladi. (2.1) ichki kuch omillarining har bir alohida turi deformastiyaning alohida turi bilan bogliq. masalan, brus ko’ndalang kesimlarida faqat normal kuch n hosil bo’lib, qolganlari nolga teng bo’lsa, brus cho’zilish yoki siqilish deformastiyasi ta’sirida bo’ladi. brus ko’ndalang kesimlarida faqat ko’ndalang kuch (qx yoki qy) ta’sir etsa-siljish, faqat burovchi moment mz ta’sir etsa buralish deformastiyasi sodir bo’ladi. brus ko’ndalang kesimlarida bosh moment tuzuvchilaridan faqat mx yoki mu ta’sir etsa, u sof egilish deformastiyasi ostida bo’ladi. bir vaqtda ko’ndalang kesimda bir necha zo’riqish kuchlari ta’sir etsa brus murakkabdeformastiya vaziyatida bo’ladi. ichki kuchlarning jadalligini (intensivligini) baholash uchun kuchlanish tushunchasi kiritiladi. kuchlanish topilishi zarur bo’lgan k nuqta atrofida elementar f yuzacha …

3 / 13

chlanish megapaskallarda o’lchanadi yoki kn/m2. (1 mpa=106 pa.) tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. elektrotexnikada zanjirning aloxida qismdagi qarshilik va o‘tkazuvchanliklar ham musbat ham manfiy kattaliklarga ega bo‘lishi mumkin va bu kattaliklar bir–birini o‘zaro kompensatsiyalashi mumkin. oqibatda amalda shunday holatlar mavjud bo‘ladiki, qachonki, zanjirda reaktiv unsurlar (induktivlik va sig‘im) mavjud bo‘lishiga qaramasdan kirishdagi to‘liq zanjirning reaktiv qarshiligi yoki reaktiv o‘tkazuvchanligi nolga teng bo‘ladi. bu kabi hususiy holatda kirishdagi tok va kuchlanish faza bo‘yicha ustma–ust tushadi. hamda to‘liq zanjirning ekvivalent qarshiligi aktiv bo‘ladi. mazkur hodisani rezonansli deb ataladi. zanjirda induktivlik va sig‘imli unsurlar mavjud bo‘lgan holda (mos ravishda magnit va elektr maydon energiyalarini yig‘uvchilar) tebranuvchi tizim haqida gapirish mumkin bo‘ladi. reaktiv unsurlardagi elektromagnit maydon energiyasi asta–syokin issiqlik energiyasiga aylanadi. energiyaning saqlanish qonuniga muvofiq ushbu hodisani sodir bo‘lishi muqarrardir. zanjirlarda qismlar ketma–ket yoki parallel ulangan holatda ham rezonansli hodisalar kelib chiqishi mumkin. keyingi bayonlarda har bir holat uchun aloxida, batafsil to‘xtaymiz. …

4 / 13

a deb ataladi. zanjirning ulanish nuqtasidagi u kuchlanish o‘zgarmas bo‘lganida va rezonans holatida zanjirdagi tok o‘zining maksimal qiymatiga erishadi. chunki om qonuniga muvofiq i=u/r, va reaktiv qarshiliklarning qiymatlariga bog‘liq emas. 2–rasmda rezonans holatidagi vektorli diagramma tasvirlangan. xl =xc shartda va reaktiv qarshiliklar qiymati bo‘yicha r aktiv qarshilikdan katta bo‘lgan holatda shunday oniy vaqt paydo bo‘ladiki, bu vaqtda reaktiv g‘altak va kondensatorlarning ulanish nuqtasidagi kuchlanish zanjirningning ulanish nuqtasidagi kuchlanishdan ortib ketadi. 3. kuchlanishlar rezonansi. r, l va c lar ketma–ket ulangan holatdagi rezonansni kuchlanishlar rezonansi deb ataladi. elektr zanjirida reaktiv unsurlardagi kuchlanishni ta’minot ulanish nuqtasidagi kuchlanishdan ortib ketishi quyidagi shart qanoatlantirganida o‘rinli bo‘ladi: (5) orqali ifodalangan (5.1.5) dagi kattalik qarshilik o‘lchov birligi bilan ulchanadi, hamda konturning tulqinli qarshiligi deb ataladi. 2-rasm. quyidagi munosabatni yozamiz: (6) mazkur ifoda (5.1.6) induktivli va sig‘imli qarshiliklarga ulanish nuqtasidagi kuchlanishni to‘liq zanjirning ta’minoti ulanish nuqtasidagi kuchlanishdan ortish karraligini ifodalaydi. q ga teskari bo‘lgan hamda rezonansli xossalarni …

5 / 13

ba kuchlanishi (toki) dan bir necha marta ortib ketadi. elektr zanjirlaridagi bu rejim kuchlanishlar (toklar) rezonansi deb ataladi. bu rejimda zanjirning reaktiv quvvati nolga teng bo'ladi. rezonans yuzaga keladigan chastota rezonans chastotasi deb ataladi. elektr zanjirlarida rezonans rejimlaridan elektrotexnikada, radiotexnikada va elektr o'zgartgichlarda keng foydalaniladi. ayrim hollarda esa, zanjirda rezonans hodisasi yuzaga kelishi noqulayliklarni tug'diradi (masalan, uzatish liniyalarida va transformatorlarda kuchlanish va toklarni keskin ortib ketishi o’lchash asboblarini hamda izolyatsiyani ishdan chiqishiga olib keladi). kuchlanishlar rezonansir, l va celementlari ketma-ket ulangan zanjirni ko'rib chiqamiz (2.20-rasm, a). zanjirning kompleks qarshiligi: z=r+j(ωl - ) . kuchlanish rezonansi shartiga ko`ra: x=ωl-1/ωc=0 yoki ωl=1/ωc, bunda ωr=1/ — rezonans chastotasi. kuchlanish rezonansi rejimi uchun tok va kuchlanishlar vektor diagrammasi 8 – rasm, b da keltirilgan. unda reaktiv elementlardagi kuchlanishlarning modul qiymatlari teng, yo`nalishlari esa qarama – qarshi. rezonansi shartidan ko`rinib turindiki, zanjirda bu rejimni hosil qilish uchun manba chastotasini rostlab yoki zajir xususiy chastotasini l …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki kuchlar. kesish usuli. kuchlanishlar"

mavzu: ichki kuchlar. kesish usuli. kuchlanishlar reja: 1. ichki kuchlar. kesish usuli (koam-qoidasi). kuchlanishlar 2. unsurlar ketma–ket ulangan zanjirda rezonans. 3. kuchlanishlar rezonansi. jismni tashkil qiluvchi elementar zarralar orasida o’zaro ta’sir kuchlari (birlamchi ichki kuchlar) ta’sir qilib, ular jismning yaxlitligini ta’minlaydi. jismga tashqi kuch qo’yilganida elementar zarralar orasida birlamchi ichki kuchlarga qo’shimcha ichki qarshilik kuchlari hosil bo’ladi. bu kuchlarni ichki kuchlar, yoki zo’riqish kuchlari, yoki qayishqoqlik kuchlari deb yuritiladi. ular qism deformastiyasiga qarshilik qiladi, ya’ni jismning dastlabki shakli va o’lchamlarini tiklashga intiladi. bu ichki kuchlarning qiymati deformastiya ortishi bilan ichki va tashqi kuchlar muvozanatlashgunga qadar o...

This file contains 13 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "ichki kuchlar. kesish usuli. kuchlanishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki kuchlar. kesish usuli. ku… DOCX 13 pages Free download Telegram