vallar va o‘qlarni tushunish

PPTX 19 pages 1.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

prezentatsiya powerpoint 3- ma’ruza vallar va o’qlar. vallar va o‘qlarning tuzilishi va ular uchun ishlatiladigan materiallar. vallarning loyihaviy hisobi. vallarning tekshiruv hisobi. 2- soat 1 ma’ruza rejasi: vallar va o’qlar to’g’risida umumiy ma’lumotlar vallarni loyiha va tekshiruv hisobi vallarni bikrlikka va tebranishga hisoblash tayanch so’z va iboralar: val, o’q, sapfa, ship, bo’yin, tovon, eguvchi moment, burovchi moment, galtel, xavfli kesim, kuchlanishlar konsentrasiyasi. maqsad: vallar va o’qlar bilan tanishish va ularni hisoblashni o’rganish. vallarni bikrlikka va tebranishga hisoblashni o’rganish. zamonaviy mashinalarda vallar va o‘qlarning ahamiyati juda kattadir. bunga asosiy sabab tishli g‘ildiraklar, shkiflar, roliklar, yulduzchalar, muftalar, bloklar, qo‘yingchi, barcha aylanma harakatni uzatishga mo‘ljallangan detallar ular vositasida yo‘naltiriladi va fazoda ushlab turiladi. vallar va o‘qlar aksariyat hollarda aylanuvchi jism shakliga ega bo‘ladi. aylanuvchi detallar va ularni ko‘tarib (ushlab) turuvchi vallar odatda bir-birlariga tig‘izlik asosida, shponkalar, shlitsalar va boshqa shu kabilar vositasida birikkanliklari tufayli vallar faqat aylanuvchan tavsifga ega bo‘ladilar va har doim …

2 / 19

(qishloq xo‘jalik, yo‘l, ko‘tarish-tashish) aylantiruvchi momentni ijro etuvchi ishchi organlarga uzatish uchun transmissiya vallari ishlatiladi. 1 - rasm. vallarning tuzilishi ba’zan esa kichik diametrga ega bo‘lgan va faqat aylantiruvchi momentni uzatishga mo‘ljallangan (masalan, tibbiyot bormashinalari) elastik yoki torsimon vallar ishlatiladi. elastik va tirsakli vallar maxsus kurslarda o‘rganiladi. 1 - rasmda vallarning konstruksion shakllari keltirilgan. vallar geometrik o‘qining shakliga ko‘ra to‘g‘ri (1 - rasm, a-e) va tirsakli (1 - rasm, j) turlarga farqlanadi. tirsakli vallar ilgarilanma-qaytma harakatni aylanma harakatga aylantirish (yoki aksincha) uchun ishlatiladi. geometrik o‘qi o‘zgaruvchan vallar – elastik vallar ham maxsus guruhni tashkil etadi. o‘qlar esa to‘g‘ri geometrik o‘qqa egadirlar (2- rasm). 2 - rasm. qo‘zg‘aluvchan va qo‘zg‘almas o‘qlarga oid tarh vallar va o‘qlarning tuzilishi va ular uchun ishlatiladigan materiallar mashina va mexanizmlarda to‘g‘ri val va o‘qlar keng tarqalgan bo‘lib, ular o‘zgarmas diametrli (1 - rasm , a va b) yoki pog‘onali (1 - rasm, b-e) bo‘lishi mumkin. ko‘p …

3 / 19

mumkin. 3 - rasm. vallar va o‘qlar ko‘ndalang kesimlari shakllari g‘ovak val va o‘qlarning ishlatilishi ularning massasini sezilarli kamaytirish imkonini beradi. bundan tashqari g‘ovak vallar moyni shu g‘ovak orqali boshqa detallarga yetkazish, boshqa detallarni montaj qilish maqsadlarida ham tayyorlanadi. ayrim hollarda o’qlar bilan vallar tuzilishi jihatidan ham farq qiladi. o’qlar doim tug’ri bo’lgani holda vallar tirsakli (ichki yonuv dvigatellarida) yoki egiluvchan (tish davolashda ishlatiladigan mashinalarda) qilib tayyorlanadi. val va o’qlarning tayanchlarga mo’ljallangan qismi sapfa deyiladi. val yoki o’qning uchida joylashgan sapfa ship deb, o’rtasida joylashgani bo’yin deb ataladi. agar val yoki o’qning sapfasi ularning uzunligiga tik tekislikda joylashgan bo’lsa, bunday sapfa tovon deyiladi (4-rasm). qaysi rasmdagi ship yoki tovon ishlatilishi valning ishlash sharoitiga bog’liq. 4-rasm. sapfalarning tuzilishi val va o‘qlarning mustahkamligi, chidamliligi, ishonchliligiga ular turli diametrlarining bir-biriga o‘tish qismi shakli katta ta’sir ko‘rsatadi. sapfalar, qo‘shni diametrlarning o‘tish shakli, sirpanish yoki dumalash podshipniklari hamda detallarni o‘rnatish va mahkamlash usullari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni …

4 / 19

i yuqori qattiqlikka ega bo‘lishi kerak. ular uchun sementitlangan 20x, 12xh3a, 18xgt yoki azotlangan 38x2myua rusumidagi po‘latlar tavsiya etiladi. vallar va o‘qlar uchun material tanlash ularning ishlash sharoitini e’tiborga olgan holda amalga oshiriladi. vallarning loyihaviy hisobi vallarni loyihaviy hisoblashda odatda burovchi t moment yoki quvvat p, aylanishlar takroriyligi n, balka joylashgan asosiy detallarning o‘lchamlari va yuklamasi ma’lum bo‘ladi. mana shularga asosan valning o‘lchamlari va materialini aniqlash lozim bo‘ladi. vallarning mustahkamligi, bikirligi, titrashga bardoshligi hisoblanadi. o‘qlarni hisoblashga diqqatni jalb qilishga hojat yo‘q, chunki ularni hisoblash vallarni hisoblashning t=0 bo‘lgandagi hususiy holidir. vallar uchun asosiy yuklama aylantiruvchi m va burovchi t momentlardir, ular ta’sirida eguvchi va burovchi kuchlanishlar hosil bo‘ladi. siquvchi yoki cho‘zuvchi kuchlarning kattaligi kichik bo‘lgani uchun ular hisoblashlarda e’tiborga olinmaydi. valni hisoblash uchun uning tuzilishi taxminiy bo‘lsada aniq bo‘lishi kerak. amalda vallarni loyihaviy hisoblash quyidagi tartibda bajariladi: 1. valning o‘rtacha diametri kichik joiz kuchlanishlarda faqat buralishga hisoblash asosida taxminiy baholanadi …

5 / 19

diametri uning mustahkamligi bilan emas, balki podshipniklarning mustahkamligi bilan aniqlanadigan holatlar yetarlicha uchraydi. bu esa vallar va podshipniklarni hisoblash o‘zaro chambarchas bog‘liqligini namoyon etadi. vallarning tekshiruv hisobi hisoblash tarhini tanlash va hisobiy yuklamalarni aniqlash. vallarning hisobi ,,materiallar qarshiligi” kursining asoslariga tayanadi. bu holda valning haqiqatdagi ishlash sharoitlari shartliga almashtirilib, ma’lum hisoblash tarhlarining biriga keltiriladi. val tuzilishida hisoblash tarhiga o‘tishda yuklamalar, tayanchlar va valning shakli tarhlanadi. mana shunday tarhlash oqibatida vallarning hisobi taxminiy tus oladi. hisoblash tarhlarida uch xil asosiy tayanch rusumi qo‘llaniladi: sharnirli qo‘zg‘almas, sharnirli qo‘zg‘aluvchan, siqib qo‘yilgan (kirgizib mahkamlangan). siqib qo‘yish qo‘zg‘almas o‘qlarda ba’zan qo‘llansada, aylanadigan o‘q va vallarda kirgizib mahkamlashga yo‘l qo‘yilmaydi. 5 - rasmda hisoblash tarhlaridan namunalar keltirilgan. vallarni hisoblashning keyingi bayonida 6-rasm, a da keltirilgan valning namunasidan foydalanamiz. mana shu val uchun shesternya tishining qiyaligini va moment t yo‘nalishini e’tiborga olib, chap tayanchni sharnirli qo‘zg‘almas, o‘ng tayanchni esa sharnirli-qo‘zg‘aluvchan tayanchlarga almashtiramiz (6 - rasm, b). 5 …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vallar va o‘qlarni tushunish"

prezentatsiya powerpoint 3- ma’ruza vallar va o’qlar. vallar va o‘qlarning tuzilishi va ular uchun ishlatiladigan materiallar. vallarning loyihaviy hisobi. vallarning tekshiruv hisobi. 2- soat 1 ma’ruza rejasi: vallar va o’qlar to’g’risida umumiy ma’lumotlar vallarni loyiha va tekshiruv hisobi vallarni bikrlikka va tebranishga hisoblash tayanch so’z va iboralar: val, o’q, sapfa, ship, bo’yin, tovon, eguvchi moment, burovchi moment, galtel, xavfli kesim, kuchlanishlar konsentrasiyasi. maqsad: vallar va o’qlar bilan tanishish va ularni hisoblashni o’rganish. vallarni bikrlikka va tebranishga hisoblashni o’rganish. zamonaviy mashinalarda vallar va o‘qlarning ahamiyati juda kattadir. bunga asosiy sabab tishli g‘ildiraklar, shkiflar, roliklar, yulduzchalar, muftalar, bloklar, qo‘yingchi, ba...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "vallar va o‘qlarni tushunish", click the Telegram button on the left.

Tags: vallar va o‘qlarni tushunish PPTX 19 pages Free download Telegram