vallar va o’qlar

PPTX 23 pages 1.3 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

тадқиқот мақсади: тупроқни очиқ кесиш шароитида ишлаётган иш органлари таъсири остида деформацияланиш ва парчаланиш қонуниятларини аниқлаш асосида энергия-ресурстежамкорликни таъминловчи тупроққа ишлов бериш машиналари яратишнинг илмий-техник ечимларини ишлаб чиқишдан иборат mavzu: vallar va o’qlar. muftalar 1 1. vallar haqida tushuncha. 2. o’qlar haqida tushuncha. 3. ularni hisoblash hamda konustruksiyalash. 4. muftalar va ularni turlari. reja vallar va o‘qlar - tishli g‘ildirak, shkiv va shunga o‘xshash aylanuvchi detallarni o'rnatish uchun ishlatiladigan uzatmaning asosiy detallari hisoblanadi. tuzilishi jihatdan o‘qlar bilan val deyarli farq qilmaydi. lekin bajaradigan ishiga ko‘ra, ular bir-biridan farq qiladi. 0‘qlarning vazifasi detallarning aylanishiga sharoit yaratib berishdir. bunda o‘qning o‘zi detal bilan birga aylanishi ham, aylanmasligi ham mumkin. vallarning vazifasi detallarning aylanishini ta’minlash bilan birga, aylanuvchi momentni uzatishdan iborat. val va o‘qlarning tuzilishi uning qanday ish bajarishiga bog‘liq bo‘lib, har xil ko‘rinishda bo`lishi mumkin, masalan, tekis (1a-rasm), pog`onali (1b-rasm) tirsakli (1v-rasm) va egiluvchan (1g-rasm). 0‘q faqat eguvchi kuchlanish ta’sirida islaydi, val …

2 / 23

shlash texnologiyasi, tayyorlash hajmi va boshqa omillar hisobga olinadi. termik qayta ishlanmaydigan vallar st5, st6 markali, termik qayta ishlanadigan vallar 45, 40x, sirpanish podshipnik tayanchlarida ishlatiladigan vallar uglerod bilan to‘yintirilgan 20, 20x markali po‘lat materiallardan tayyorlash tavsiya etiladi. diametrlari katta bo‘lgan vallarning og'irligini kamaytirish maqsadida ularning ichi kovak qilib tayyorlanadi, bunda material miqdori 20-40% kamayadi. tirsakli hamda og`irligi katta bo‘lgan vallar yuqori darajali mustahkam cho‘yan materiallardan ham tayyorlanishi mumkin. vallarni mustahkamlikka hisoblash vallar asosan ishlash sharoitiga qarab mustahkamlikka, bikirlikka va titrashga hisoblanadi. vallarni mustahkamlikka hisoblashni, aniqlik darajasi bo‘yicha quyidagi usullarga bo‘lish mo‘mkin. 1. taxminiy usul. 2. taqribiy usul. 3. aniqlashtirilgan usul (nisbatan aniq usul). mexanizm vallarini hisoblashning taxminiy usulida valning o‘qi bo‘ylab joylashtiriladigan tishli g‘ildirak, mufta, podshipnik va boshqa detallarning eni bo‘yicha o`lchamlari noma’lum bo’lganda, faqat valga ta’sir qiluvchi burovchi moment yordamida val uchining diametri aniqlanadi: bu erda, t - burovchi moment, nmm; [τ] - buralishdagi ruxsat etilgan kuchlanish. valni …

3 / 23

, taxminiy usul bilan topilgan diametri olinadi. agarda akchincha bo‘lsa, taxminiy usul bilan topilgan diametrlar o‘zgartirilib val qayta chiziladi. mexanizm vallarini hisoblashning nisbatan aniq usulida valning xavfsizlik koeffitsiyenti quyidagi formula yordamida aniqlanadi. bu erda, [n] = 1,5-2,0 xavfsizlik koeffitsiyentining joiz qiymati; , – xavfsizlik koeffitsiyentining normal hamda urinma kuchlanishlar bo‘yicha qiymatlari; - chidamlilik chegarasining egilishdagi kuchlanish bo‘yicha qiymati; - chidamlilik chegarasining urinma kuchlanish bo‘yicha qiymati; - val uchun tanlangan materialning mustahkamlik chegarasi. muftalar - val, truba va shunga o‘xshash detallaming uchlarini o‘zaro ulash uchun ishlatiladi va mexanik, elektrik, gidravlik turlarga bo‘linadi. mashina detallari kursida faqat vallarga mo’ljallangan mexanik muftalargina o‘rganiladi. bunday muftalaming asosiy vazifasi vallarni o‘zaro biriktirish bilan birga, ularning biridan ikkinchisiga aylanuvchi moment uzatishdan iboratdir. muftalar vazifasi hamda tuzilishiga ko‘ra uch guruhga bo’linadi. 1. doimiy biriktiriladigan muftalar; bunday muftalardan foydalanilganda mashinaning ishini to‘xtatmay turib, vallami bir-biridan ajratib bo‘lmaydi. 2. boshqariladigan ulovchi muftalar; bunday muftalar vositasida mashina ishini to‘xtatmagan holda, …

4 / 23

-biriga nisbatan biror yo‘nalishda siljishiga yo‘l qo‘ymaydigan qilib biriktiradigan qo‘zg‘almas muftalar hamda vallarni turli yo‘nalishda siljishiga ma’lum darajada imkon beradigan qo‘zg‘aluvchan muftalar kiradi. qo‘zg‘almas muftalar bir valdan ikkinchi valga burovchi moment uzatish bilan bir vaqtda, vallarda ish jarayonida paydo bo‘ladigan eguvchi momentni va o‘q bo‘ylab yo‘nalgan kuchlarni ham uzatadi. qo‘zg‘almas muftalar, o‘z navbatida, quyidagi turlarga bo‘linadi: a) vtulka ko‘rinishidagi muftalar; b) bo‘laklarga ajraladigan sirti val o‘qiga tik joylashgan flanetsli muftalar; v) bo‘laklarga ajraladigan sirti val o‘qiga paralel joylashgan muftalar; vtulka ko‘rinishidagi muftalarni biriktirish uchun vallarning uchlari ichki diametri ularning sirtqi diametriga tеng bo‘lgan vtulkalarning ikki tomonidan kiritiladi va shtift yoki shponkalar vositasida qo‘zg‘almas qilib mahkamlab qo‘yiladi (4-rasm). 4-rasm. vtulka tarzidagi muftalar flanеtsli muftalar val uchlariga o’rnatilgan ikkita yarim pallali muftadan iborat bo’lib, ular boltlar yordamida mahkamlanadi. bu muftaning bir turida boltlar tirqishli o’rnatilib, burovchi momеnt ikkala yarim muftaning ajratish sirtlarida hosil bo’ladigan ishqalanish kuchi hisobiga uzatiladi. vallarning o’qdoshligi chapdagi yarim …

5 / 23

rta o‘lchamli muftalarda burovchi moment mufta bilan val orasidagi ishqalanish kuchi hisobiga, katta o‘lchamli muftalarda esa, asosan shponkalar vositasida uzatiladi. 6-rasm. ajralish sirti valga paralel bo‘lgan ikki pallali mufta 5-rasm. flansli muftalar yuqorida ko‘rib chiqilgan muftalarning tuzilishi vallarning aniq o‘qdosh bo‘lishini, ishlash jarayonida esa muayyan bir vaziyatni egallashini talab qiladi. bu talabni qanoatlantirish esa juda qiyin, chunki tashqi nagruzka ta’sirida ishlayotgan val albatta egiladi. bu degan so‘z, uning uchi, oz bo‘lsada, tepaga yoki pastga siljib turadi demakdir. bundan tashqari, temperaturaning o‘zgarishi bilan val uzunligi o‘zgaradi, ya’ni ish jarayonida valning uchi o‘q bo‘ylab o‘z holatini o‘zgartirib turadi. doimiy biriktirilgan muftalarning ko‘rib chiqilgan konstruksiyalari esa valning bunday siljishiga imkon bermaydi. natijada valda bo‘lgan o‘zgarishlar mexanizm ishiga salbiy ta’sir ko‘rsatada.i va chidamlilikni pasaytiradi. buning oldini olish uchun ya’ni ish jarayonida valning kichik oraliqqa siljishini va buning natijasida hosil bo‘ladigan qo‘shimcha dinamikaviy kuchlarning mexanizm ishiga salbiy ta’sirini ma’lum daraja yo‘qotish maqsadida qo‘zg‘aluvchan muftalardan foydalaniladi. …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vallar va o’qlar"

тадқиқот мақсади: тупроқни очиқ кесиш шароитида ишлаётган иш органлари таъсири остида деформацияланиш ва парчаланиш қонуниятларини аниқлаш асосида энергия-ресурстежамкорликни таъминловчи тупроққа ишлов бериш машиналари яратишнинг илмий-техник ечимларини ишлаб чиқишдан иборат mavzu: vallar va o’qlar. muftalar 1 1. vallar haqida tushuncha. 2. o’qlar haqida tushuncha. 3. ularni hisoblash hamda konustruksiyalash. 4. muftalar va ularni turlari. reja vallar va o‘qlar - tishli g‘ildirak, shkiv va shunga o‘xshash aylanuvchi detallarni o'rnatish uchun ishlatiladigan uzatmaning asosiy detallari hisoblanadi. tuzilishi jihatdan o‘qlar bilan val deyarli farq qilmaydi. lekin bajaradigan ishiga ko‘ra, ular bir-biridan farq qiladi. 0‘qlarning vazifasi detallarning aylanishiga sharoit yaratib berishdir. bu...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "vallar va o’qlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vallar va o’qlar PPTX 23 pages Free download Telegram