sotsial psixologiya metodologiyasi

PPTX 29 pages 1.4 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

3-mavzu (2 soat-d) o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «sotsial psixologiya» fanidan 3-mavzu. sotsial psixologiya metodologiyasi va metodlari samarqand – 2021 yil 1 reja: sotsial psixologik tadqiqotlar metodologiyasi tushunchasi sotsial psixologiyning asosiy metodlari. kuzatish metodi hujjatlarni o`rganish metodi anketa metodi sotsial psixologik testlar sotsial psixologik eksperiment proyektiv metodlar 2 3. hujjatlarni o`rganish metodi hujjatlarni o`rganish metodi sotsiologiya fanidan kirib kelgan. bu metodning qator afzalliklari bor. ulardan muhimlari shundan iboratki, u faoliyatning mahsulini tekshirishga imkon beradi hamda to’plangan ma`lumotlarning ishonchliligi, matematik qayta ishlash imkoniyatining borligi bilan ajralib turadi. hujjat deganda og’zaki (so`zlangan nutq matnlari, suhbatlarning yozib olgan qismlari, bevosita muloqot) yoki yozma (rasmiy hujjatlar, gazetalar, jurnallardagi maqolalar, xatlar, siyosiy yoki badiiy adabiyot materiallari) holda tavsiya etilgan ma`lumotlar nazarda tutiladi. ana shu materiallarni ma`naviy jihatdan ham sifat, ham miqdoriy analiz qilinish usuli sotsial psixologiyada kontent analiz deb ataladi. 3 kontent analizning ilmiy mohiyati shuki, uning yordamida biror …

2 / 29

da tadqiqotchi oldida turgan asosiy muammo bu tekshiruv birliklari kategoriyalarini aniqlashdir. chunki, bunday birliklar tadqiqotning maqsadi va tadqiqotchining e`tiqodi va dunyoqarashiga ko’ra har xil bo`lishi mumkin. masalan, o’sha kontent analizning asoschilari lassuell va berelsonlar bunday birlik ramziy birlik yoki simvollar bo`lishi mumkin, deb hisoblashgan bo`lsalar, boshqa amerikalik tadqiqotchi l.lovental bunday birlik yaxlit mavzu bo`lishi kerak, deb hisoblaydi. rus sotsiologlari va tadqiqotchilari esa sotsial g’oya yoki ahamiyatli mavzu bo`lishi kerak, degan fikr tarafdorlari. aslida, ma`naviy birliklar kontent analizda ilmiy taxmin va tadqiqotchining metodologik asoslari bilan belgilanishi kerak. 6 shuning uchun ham ko`pgina tadqiqotlarni umumlashtirib, analiz uchun birliklar quyidagilar bo`lishi mumkin deb hisoblaymiz: a) alohida iboralar yoki so`zlarda bildirilgan tushunchalar (masalan, demokratiya, faollik, tashabbus, hamkorlik va hokazo). b) yaxlit abzatslar, matnlar, maqolalar va shunga o’xshashlarda ko’tarilgan mavzular (masalan, millatlararo munosabatlar mavzusi, insonlardagi milliy qadriyatlar mavzusi va hokazo) v) tarixiy allomalar, siyosatshunoslar, taniqli shaxslarning nomlari; g) sotsial hodisa, rasmiy hujjat, biror aniq fakt, …

3 / 29

tnni tushunishning mahorati bo’lishi kerak, ikkinchidan, tadqiqot so’ngida qo’lga kiritilgan miqdoriy natijalarni yana qayta sifat shakliga keltirish va tushuntirib berish lozim. 8 3. anketa metodi anketa metodi hammaga tanish bo`lgan usullardan biri. lekin ko`pincha anketani o’tkazgan odam uning tuzilishi qanchalik qiyinligini yoki olingan ma`lumotlarni qayta ishlab, sharxlash qiyinligini tasavvur qilmaydi. anketaga kiritilgan savollarga ko’ra anketa ochiq yoki yopiq turlarga bo`linadi. 9 ochiq anketa respondentdan o`z fikrini bilganicha bayon etishni talab qiladi, yopiq shakldagi anketa savollarning esa javoblari berilgan bo`lib, tekshiriluvchi o`ziga ma`qul bo`lgan, o`zining qarashlari, fikrlari bilan mos bo`lgan javobni belgilab beradi. ochiq savollarning kamchiligi respondentlarning har doim ham qo’yilgan vazifaga yetarli darajada mas`uliyat bilan qaramaganligi hamda yozilgan javoblarni statistik ishlov berishdagi qiyinchiliklar bo`lsa, yopiq anketadan respondentga tekshiriluvchi tomonidan o`z fikriga ergashtirishga o’xshash holat yoki har doim ham hamma savolning barcha javob variantlarini topib bo`lmasligidir. shunday holatlarda respondent yo umuman javob bermasligi yoki tavakkal bir variantni belgilab berishi mumkin. 10 …

4 / 29

rga "proyektiv" savollar ham beriladi. bunda shaxsga bir qancha xayotiy vaziyatlar, u yoki bu xulq-atvor shakllari taklif qilinib, ular ichidan o`ziga ma`qul, u ma`qullashi mumkin bo`lganini tanlash topshirig’i beriladi. v.yadov shunday hollarda munosabatning kuchini ham aniqlash mumkin, deb hisoblaydi. masalan, ba`zi odamlar “mening fikrimga to`g’ri kelmaydigan narsani gapirishsa, men hattoki ularni eshitishni ham xohlamayman”, deydilar. sizning fikringiz qanday? ularga to’laligicha qo’shilaman ularga qo’shilaman qo’shilaman, faqat butunlay emas ularga qo’shilolmayman ularga tamoman qo’shila olmayman 12 odatdagi anketa tuzilishi jihatdan uch qismga bo`linadi: 1. kirish qismi yoki "respondentga murojaat" deb ataladi, bu qismda odatda tadqiqot o’tkazayotgan tashkilot nomi, oddiy tilda tadqiqot maqsadlari va ularning qanday foydasi borligi, tekshiruvchining shaxsiy ishtiroki nima berishi, olingan ma`lumotlarning umumlashtirilgan holda ishlatilishi (anonimlik), anketani to’ldirish yo`llari va boshqalar yoziladi. instruksiya murojaatning qanchalik yaxshi yozilganligi bevosita tekshiriluvchining ishga bo`lgan munosabatiga bog’liqdir. 13 2. asosiy qism. bunga savollar kiritiladi, lekin savollar tartibiga ham e`tibor berish kerak, chunki boshidan qiyin …

5 / 29

eriladi yoki ular kompyuterlar yordamida analiz qilinadi. 15 4. sotsial psixologik testlar testlar psixologiyadan kirib kelgan usuldir, bu qisqa sinov usuli bo`lib, ular yordamida u yoki bu sotsial psixologik hodisa qisqa muddat ichida bir texnik usul testda tekshiriladi. testlar 20-30-yillarda paydo bo`lgan bo`lib, ular hayotga, amaliyotga shunchalik chuqur kirib keldiki, hattoki maxsus soha psixometrika paydo bo`ldi. testlarni qo’llashning qulaylik tomoni bir test yordamida bir ob`yektning u yoki bu xususiyatini bir necha marta, takror-takror sinab ko’rish bu testni faqat qanday turdagi ob`yektda sinalgan bo`lsa, shunga o’xshash ob`ektlardagina qo’llash mumkin. qolaversa, bunda olingan ma`lumotlar nisbiy xarakterga ega bo`ladi. lekin shunday bo`lishiga qaramay, testlar ayniqsa hozirgi kunlarda hayotimizga keng kirib keldi. shaxs xususiyatlarini tekshiruvchi testlardan tashqari, shaxsning muloqot sistemasidagi o’rnini, undagi muloqot malakalarining bor-yo`qligini sinovchi, shaxs aqliy sifatlarini tekshiruvchi testlar keng qo’llanilmoqda. 16 lekin shuni esdan chiqarmaslik kerakki, testni tuzish, uni ob`yektlarda sinovdan o’tkazish, hattoki, tayyor testni moslashtirish yuksak bilimlarni, malakani, olimlik odobini …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial psixologiya metodologiyasi"

3-mavzu (2 soat-d) o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «sotsial psixologiya» fanidan 3-mavzu. sotsial psixologiya metodologiyasi va metodlari samarqand – 2021 yil 1 reja: sotsial psixologik tadqiqotlar metodologiyasi tushunchasi sotsial psixologiyning asosiy metodlari. kuzatish metodi hujjatlarni o`rganish metodi anketa metodi sotsial psixologik testlar sotsial psixologik eksperiment proyektiv metodlar 2 3. hujjatlarni o`rganish metodi hujjatlarni o`rganish metodi sotsiologiya fanidan kirib kelgan. bu metodning qator afzalliklari bor. ulardan muhimlari shundan iboratki, u faoliyatning mahsulini tekshirishga imkon beradi hamda to’plangan ma`lumotlarning ishonchliligi, matematik qayta ishlash imkoniyatining borligi bilan ajralib turadi...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "sotsial psixologiya metodologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologiya metodologiy… PPTX 29 pages Free download Telegram