sotsial psixologiya

PPTX 85 pages 597,3 KB Free download

85 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 597,3 KB

Fayl turi PPTX

Pages 85

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 85

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi samarqand davlat universiteti «sotsial psixologiya» fanidan 11-mavzu: ijtimoiy rol. shaxs ijtimoiylashuvi. sotsial ustanovka samarqand – 2023 yil reja: ijtimoiy rol tushunchasi va ko‘rinishlari ijtimoiy rolning shaxs shakllanishiga ta’siri ijtimoiylashuv tushunchasi o’spirinlik davrida shaxs ijtimoiylashuvi ijtimoiylashuv jarayonida shaxs yo‘nalishining shakllanishi sotsial ustanovka tushunchasi sotsial ustanovkalarni o‘rganishdagi uch bosqich attityud tushunchasining mohiyati va attityudning vazifalari ustanovkalarning to‘rt bosqichli tizimi 1. ijtimoiy rol tushunchasi va ko‘rinishlari shaxsning jamiyatdagi xatti-harakatlarini nazorat qilib turishga yordam beruvchi yana bir mexanizm ijtimoiy roldir. ijtimoiy rol jamoatchilik munosabatlari tizimida u yoki bu individ egallovchi ma’lum holatning fiksatsiyasidir. ijtimoiy rol o’zida jamoatchilik munosabatini aks ettiruvchi shaxsning ijtimoiy faoliyati va xulq-atvorining muhim ko‘rinishidir. ralf linton djordj gerbert mid ilk marotaba ijtimoiy rol tushunchasi amerikalik sotsiologlar r.linton va d.mid tomonidan ilmiy atama sifatida taklif etilgan. har bir individ bir emas, bir nechta ijtimoiy rollarni bajaradi. ijtimoiy rol uni bajaruvchi shaxsning har …

2 / 85

nadi va uni egallashda hech qanday murakkablik kuzatilmaydi. ba’zi rollar esa hayot davomida egallanadi va hatto maxsus choralar orqali egallanadi, bular shaxsning kasbiy faoliyati bilan bog‘liq rollar hisoblanadi. ijtimoiy rollar emotsionallik darajasiga ko‘ra ham farqlanadi. har bir rol uning subyekti namoyon qiluvchi emotsionallikni o‘zida aks ettirish imkoniyatiga ega. ya’ni, ijtimoiy normalar, urf-odatlar, moda ma’lum vaziyatlarda inson emotsional holatini namoyon qilishiga ta’sir qiladi. ijtimoiy rolni shakllantirish ayni rolni bajaruvchining shaxslararo munosabatdagi o‘ziga xosligi bilan aniqlanadi. ba’zi rollar faqat xulq-atvorning qat’iy reglamenti bilan rasmiy munosabat o‘rnatishni talab etsa; ba’zilari – faqat norasmiy; boshqasi esa o‘zida rasmiy va norasmiy munosabatlarni uyg‘unlashtirishi mumkin. masalan, birga ishlaydigan hamkasblar rasmiy munosabatlardan so‘ng yaqin munosabatlarda ham bo‘lishlari mumkin. rollar motivatsiyasi esa shaxsning ehtiyoj va motivlariga bog‘liqdir. turli xil rol o‘ziga xos motivatsiya bilan shartlashgandir. ota-onalik roli bolasiga g‘amxo‘rlik qilishga yo‘naltirilgan bo‘lsa, rahbar shu tashkilotning yutug‘i uchun qayg‘uradi. ijtimoiy rollarning turi shaxsning qaysi munosabat va faoliyat turiga taalluqli …

3 / 85

hbu jarayonda u mavjud bo‘ladi. bundan tashqari taqdirga bitilgan (ayol, yosh bola, o‘zbek) va hayot davomida o‘zlashtirilgan (ona, rahbar, o‘qituvchi) rollarga bo‘linadi. ijtimoiy rollar borasida ish olib borgan olimlar dj.mid va t.shibutanining fikriga ko‘ra, ijtimoiy rollar shaxsning aniq bir vaziyatda optimal harakat qilishini ta’minlovchi uzoq vaqt davomida shakllanib kelgan xulq-atvor usullaridir. djordj gerbert mid tamotsu shibutani har bir rol o‘zining huquq va majburiyatlar to‘plamiga egadir. majburiyat – o‘z rolidan kelib chiqib unga yoqadimi yoki yo‘qmi qat’iy nazar shaxs bajarishi lozim bo‘lgan xulq-atvor va xatti-harakatlar ketma-ketligi. o‘z roliga mos bo‘lgan majburiyatini bajarar ekan, har bir shaxs boshqalardan talab qilishi mumkin bo‘lgan huquqlarga ham ega. majburiyatlar hamisha burchlar bilan birgalikda kechadi. ularning uyg‘unligi ijtimoiy rolning me’yorida bajarilishini ta’minlaydi, aksincha holat esa ijtimoiy rolning yaxshi o‘zlashtirilmaganligidan dalolat beradi. 2. ijtimoiy rolning shaxs shakllanishiga ta’siri ijtimoiy rolning shaxs shakllanishiga ta’siri juda katta. shaxs o‘zi bajaradigan rollar tufayli boshqalar bilan munosabatga kirishadi. shaxsning bajaradigan rollari …

4 / 85

ki aspekt mavjud: texnik va fikriy. talaba o‘zining talabalik rolini qabul qilar ekan, uning qanday bajarilishiga e’tibor qaratadi, lekin ba’zi talabalar bu rolni o‘ziga qabul qilmaydilar va natijada majburiyatlarini to‘liq anglab yetmagan holda bu rolni bajaradilar. shaxs butun umr yoshi, oilaviy va kasbiy maqomi, shaxslararo munosabatlariga bog‘liq holda yangi rollarni o‘zlashtirib boradi. o‘zlashtirish ba’zida oson, ba’zan esa qiyin kechishi mumkin. leontev dmitriy alekseevich rollardagi nizolar. ma’lum bir rolni egallab turgan shaxsdan uning atrofidagi ma’lum bir guruh kutayotgan kutuvlarni amalga oshirilishi jarayonida sodir bo‘ladigan to‘qnashuv. ya’ni shaxs bir vaqtning o‘zida ikki yoki undan ortiq rolni bajarishga majbur bo‘lganda sodir bo‘ladigan holat. rollar nazariyasida ikki xil to‘qnashuv yoki nizo turi ajratiladi: rollararo va rollar ichida kuzatiladigan nizolar. rollararo to‘qnashuvga shaxsga bir vaqtning o‘zida bir nechta rol bajarish to‘g‘ri kelganda sodir bo‘ladi, chunki bunday vaziyatda u yoki bu rollarning talablarini bajarish uchun ruhan tayyor bo‘lmaydi (17 yoshli qiz kelinlik rolini eplashga zo‘rg‘a ulgurayotganida …

5 / 85

ollar ichida kuzatiladigan nizolarni tahlil qilish bir rolning egasiga nisbatan turli xil guruhlarda turlicha talablar qo‘yilishi natijasida kelib chiqadi. bu borada m.komarovskaya tomonidan amerikadagi kollejlardan birida talabalar bilan o‘tkazilgan tadqiqot klassik xarakterga ega. tadqiqot natijalarining ko‘rsatishicha, talaba qizlarga nisbatan ularning ota-onalarining kutuvlar bilan shu kollejdagi talaba yigitlarning kutuvlari orasida farq kuzatilgan. rollar bilan bog‘liq nizolar tez-tez sodir bo‘lib turuvchi hodisadir. bu esa shaxslararo munosabatlarning murakkabligi bilan bog‘liq. tadqiqotchilarning fikriga ko‘ra, rollardagi nizolar shaxslararo o‘zaro ta’sir jarayoniga ham ta’sir ko‘rsatadi, shuning uchun ijtimoiy psixologlar rollardagi nizolarni hal etish bilan bog‘liq konsepsiyalar ishlab chiqishga harakat qilishmoqda. ulardan biri u.gudning rollardagi zo‘riqishlar nazariyasi bo‘lsa, aynan shunday yo‘nalishni n.gross, u.meysonlarning ham ishlarida ko‘rish mumkin. 3. ijtimoiylashuv tushunchasi bugungi kunda jamiyatimizda olib borilayotgan siyosatning asosiy maqsadlaridan biri – barkamol avlodni tarbiyalashdir. barkamol avlod tarbiyasi uchun mas’ul bo‘lgan kishilar sifatida psixolog mutaxassislarga bugungi mavzu juda dolzarbdir. «ijtimoiylashuv» atamasini birinchi bo‘lib amerikalik sotsiolog f.g.giddings insonlarga nisbatan qo‘llagan. …

Want to read more?

Download all 85 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "sotsial psixologiya"

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi samarqand davlat universiteti «sotsial psixologiya» fanidan 11-mavzu: ijtimoiy rol. shaxs ijtimoiylashuvi. sotsial ustanovka samarqand – 2023 yil reja: ijtimoiy rol tushunchasi va ko‘rinishlari ijtimoiy rolning shaxs shakllanishiga ta’siri ijtimoiylashuv tushunchasi o’spirinlik davrida shaxs ijtimoiylashuvi ijtimoiylashuv jarayonida shaxs yo‘nalishining shakllanishi sotsial ustanovka tushunchasi sotsial ustanovkalarni o‘rganishdagi uch bosqich attityud tushunchasining mohiyati va attityudning vazifalari ustanovkalarning to‘rt bosqichli tizimi 1. ijtimoiy rol tushunchasi va ko‘rinishlari shaxsning jamiyatdagi xatti-harakatlarini nazorat qilib turishga yordam beruvchi yana bir mexanizm ijtimoiy roldir. ijtimoiy rol...

This file contains 85 pages in PPTX format (597,3 KB). To download "sotsial psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologiya PPTX 85 pages Free download Telegram