bilish falsafasi (gnoseologiya)

PPTX 68 pages 3.4 MB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

bilishning mazmun va mohiyati reja: 1. bilish falsafasi (gnoseologiya). 2. mantiq bilish nazariyasining tarkibiy qismi.. 3. globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi bilish falsafasi (gnoseologiya). mantiq bilish nazariyasining tarkibiy qismi. globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi 2 bilishning mazmun va mohiyati 3 «gnoseologiya» - sof falsafiy kategoriya. uning nomi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so'zlaridan kelib chiqqan. so'zma-so'z ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)», «ong haqidagi ta'limot (fan)» 4 gnoseologiya fanida o'rganiladi insonning dunyoni bilish imkoniyati insonning o'zlikni anglash jarayoni bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi bilimlar tabiati va ularda aks etuvchi narsalarning o'zaro nisbati 5 gnoseologiyaning asosiy muammosi bizning barcha bilimlarimiz tajribada sinalganmi? degan «oddiy» masalani echishdan iborat ratsionalizm empirizm gnoseologiya insonda tug'ma g'oyalar, adolat, insoniylik, uyg'unlik g'oyalari va tajribadan olinishi mumkin bo'lmagan boshqa g'oyalar mavjud- ligidan kelib chiqadi inson, insoniyat shaxsiy yoki ijtimoiy tajribaga ega bo'lgunga qadar biron-bir g'oya mavjud bo'lishini inkor etadilar 6 falsafada idrok …

2 / 68

qealarini bilish o'zgaruvchanligi, o'tkinchiligini mutlaqlashtiruvchi agnostitsizmning yo'nalishlaridan biri 10 bilim – bu haqiqatga mos va asoslangan ishonchdir haqiqiylik (muvofiqlik) sharti – «agar p haqiqiy bo'lsa, u holda s p ni biladi» ishonchlilik (e'tiqod, maqbullik) sharti – «agar s p ni bilsa, u holda s p ga ishonadi (uning mavjudligiga e'tiqodi komil bo'ladi) asoslilik sharti «s p ni biladi, basharti u o'zining p ga bo'lgan ishonchini asoslab bera olsa» gnoseologiyada bilim talqini s - sub'ekt - p - predmet 11 olamni anglash, o'zlashtirish usullari moddiy-texnikaviy – tirikchilik vositalarini ishlab chiqarish, mehnat, amaliyot ma'naviy (ideal) – sub'ekt va ob'ektning bilishga doir munosabatlari ular o'rtasidagi ko'p sonli munosabatlarning biridir 12 bilim shakllari ijtimoiy bilim o'yin vositasidagi bilim diniy bilim falsafiy bilim mifologik bilim ilmiy bilim kundalik bilim badiiy bilim shaxsiy bilim 13 kundalik bilim – bu har xil faoliyat shakllari – jumladan ishlab chiqarish faoliyati, estetik faoliyat, siyosiy faoliyat va hokazolarning ta'sirida shakllanadigan …

3 / 68

ng asosiy vazifasi – inson hayoti, tabiat va jamiyat borlig'ining mazmunini aniqlashdan iborat. din universumning pirovard mazmunlari haqidagi o'z tasavvurini asoslab, dunyo va insoniyatning birligini tushunishga ko'maklashadi. 18 falsafiy bilim. falsafa san'at va din kabi, bilish vazifalarini echish bilangina kifoyalanmaydi. uning bosh vazifasi san'at va din bilan uyg'un holda– insonning dunyoda ma'naviy mo'ljal olishiga ko'maklashishdan iborat. falsafiy bilish ayni shu maqsadga bo'ysundirilgan. 19 ilmiy bilim. bilishning eng oliy shakli fandir fanning asosiy vazifasi ob'ektlarning o'zgarish va rivojlanish qonunlarini aniqlashdan iborat ijtimoiy fanlar tabiiy fanlar texnika fanlari 20 empirik dalil real eksperiment kuzatish ilmiy dalil mavjud nazariy bilimdan foydalanish gipotezalarni tajribada tekshirish gipotezalarning shakllanishi obraz modelli ekspriment empirik umumlashtirish empirik tadqiqot natijalarini hisobga olish fikriy ekspriment yangi tushunchalarning shakllanishi qonunularni aniqlash ular ahamiyatini aniqlash atama va belgilarning kiritilishi nazariyalarni yaratish zarurat bo'lsa qo'shimcha gipotezalarni qo'llash nazariyani tajribada tekshirish ilmiy bilish strukturasi 21 shaxsiy bilim. m.polani. shaxsiy bilim kontseptsiyasi – anglash mumkin …

4 / 68

otning eng oliy darajasi yangi, ilgari noma'lum bo'lgan narsani yaratishga yo'nalgandir 25 bilish – odam ongida hayot haqiqatining faol maqsadli aks etish jarayoni. bilish jarayonida maishiy hayotning har xil qirralari ko'rinadi, narsalarning ichki va tashqi mohiyati ochiladi. tashqi olam ko'rinishlari, shuningdek, bilish faoliyati sub'ekti odam odamni, ya'ni o'zini-o'zi tadqiq qiladi. zamonaviy gnoseologiya gnostitsizm tamoyillariga asoslanadi. odamning bilish turlari odam tashqi olamni bevosita o'zi yoki olam uchun yangi narsani kashf etadi. odam tashqi olamni bilishni ajdodlar bilish natijalari orqali o'rganadi (kitob o'qiydi, o'rganadi, moddiy va ma'naviy madaniyat yangiliklariga yaqinlashadi) bilish masalasiga qarashlar: gnostitsizm tarafdorlari bilishning hozirgi holati va kelajagiga optimistik ruhda qaraydilar. ularning fikricha, olam – o'rganiladi, odam esa, bilish uchun cheksiz imkoniyatlarga ega. ular bilishni jarayon deb biladilar, buning natijasida ongda olamni aks ettirish bilan o'z-o'zini o'rganadi. agnostitsizm tarafdorlari insonning olamni bilish imkoniyatlariga yoki umuman bilish mumkinligiga ishonmaydi yoki olamni qisman bilish mumkin deb biladi. agnostiklar orasida eng mashhuri i.kantdir. …

5 / 68

salarga xos emas, zotan materiya zarralari ta'sirida paydo bo'lsa ham. ular ikkilamchi, chunki narsalarning sezgi organlarimizga birlamchi sifatlar ta'sirida paydo bo'ladi. sifatning – sof matematik ta'rifi-fanning yagona hal qiluvchi vazifasi, hissiyot bergan dalillarni mantiqiy-nazariy qayta ishlash. fan – sof – matematik tahlil. bilishning tabiati (birlamchi va ikkilamchi sifatlar haqidagi ta'limot) 27 bilish tamoyillari dialektik tamoyil – bilish jarayoniga qarash (ya'ni rivojlanish nuqtai nazaridan), dialektikaning qonun, kategoriya va tamoyillaridan foydalanish. tarixiylik tamoyili – tarixiy yuzaga kelish va rivojlanish kontekstida jarayonlar va predmetlar ham ko'rib chiqiladi. amaliyot tamoyili – bilishning bosh tamoyili amaliyotda deb hisoblaydi, tashqi olamni va o'z-o'zini bilishning asosi odam faoliyatida deb biladi. bilish tamoyili – bilish imkoniyatlariga to'la ishonch bilan yondashiladi. ob'ektivlik tamoyili – ong va irodadan tashqari predmetlarni mustaqil mavjud deb hisoblaydi. hayotni faol ijodiy jarayonda ifodalash tamoyili haqiqatning aniq tamoyili – aniq sharoitda individual va shubhasiz haqiqatdir. 28 biluvchi sub'ekt - odam-mavjudot u odamzod tajribasidagi bilishning usullarini …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilish falsafasi (gnoseologiya)"

bilishning mazmun va mohiyati reja: 1. bilish falsafasi (gnoseologiya). 2. mantiq bilish nazariyasining tarkibiy qismi.. 3. globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi bilish falsafasi (gnoseologiya). mantiq bilish nazariyasining tarkibiy qismi. globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi 2 bilishning mazmun va mohiyati 3 «gnoseologiya» - sof falsafiy kategoriya. uning nomi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so'zlaridan kelib chiqqan. so'zma-so'z ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)», «ong haqidagi ta'limot (fan)» 4 gnoseologiya fanida o'rganiladi insonning dunyoni bilish imkoniyati insonning o'zlikni anglash jarayoni bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi bilimlar tabiati va ularda aks etuvchi narsalarning o'zaro nisbati 5 gnoseologiyaning asosiy muammos...

This file contains 68 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "bilish falsafasi (gnoseologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: bilish falsafasi (gnoseologiya) PPTX 68 pages Free download Telegram