rezbali birikmalar

PPT 25 pages 1.1 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

prezentatsiya powerpoint 2- ma’ruza birikmalar. rezbali birikmalar. rezbali birikmalarning asosiy turlari. vintli juft nazariyasi. rezbani mustahkamlikka hisoblash. vint sterjeni (bolt)ni yuklanish turlicha ta’sir etganda (cho’zilgan, sirib tortilgan kuch ostidagi) mustahkamlikka hisobi. 2- soat * mashina yoki mexanizmlarni tayyorlash jarayonida ularning ayrim detallari o’zaro birikmalar vositasida biriktiriladi. natijada ajraladigan yoki ajralmaydigan birikmalar hosil bo’ladi. uzel yoki mashinani ayrim bo’laklarga ajratish uchun ularni biriktirib turgan birikma sindirilsa, bunday birikmalar ajralmaydigan, agarda birikmalarni sindirish shart bo’lmay ularni tarkibiy qismlarga oson ajratilsa, birikmalar ajraladigan birikmalar deb ataladi. ajralmaydigan birikmalarga payvand, parchin mixli, yelimli va tig’izlik asosidagi birikmalar misol bo’la oladi. ajraladigan birikmalar jumlasiga esa rezbali, shponkali, shlisli, rasmdor, ponali va boshqa turdagi birikmalar kiradi. birikmalarni loyihalash o’ta ma’suliyatli masalalardan biri hisoblanadi. bunga sabab, mashinalarda yuz beradigan sinishlar va buzilishlar aksariyat hollarda birikish joylarida yuz beradi. rezbali birikmalar juda keng tarqalgan ajraladigan birikmalardir. ularni rezba bilan ta’minlangan boltlar, vintlar, shpilkalar, gaykalar, prujinalovchi shaybalar vositasida hosil …

2 / 25

zbalari rezbali birikmalarda qo’llaniladi va ular uchburchakli profilga ega bo’lib, katta ishqalanish, yuqori mustahkamlikka va texnologiklikka egadir. o’z-o’zidan bo’shab ketish hollaridan mustasno. mahkamlash-jipslashtirish rezbalari germetiklik talab etiladigan birikmalarda qo’llanadi. odatda barcha mahkamlash rezbali detallar bir kirimli tarzda bo’lishi tavsiya etiladi, harakatni uzatish rezbalari vintli uzatmalarda ishlatiladi va kichik ishqalanish bilan tavsiflanuvchi trapesiyaviy (ba’zan esa to’g’riburchakli) profilga egadir. rezba silindr yoki konusning ichki yoki sirtqi sirtida tayyorlanishi mumkin. birinchisi ichki, ikkinchisi sirtqi rezba deyiladi. rezbaning o‘lchamlari to‘liq hisobda ifodalansa, metrik rezba, dyuym bilan ifodalanganda esa dyuymli rezba deyiladi o‘zbekistonda metrik rezbalardan ko‘proq foydalaniladi. metrik rezbalarda profil burchagi 60 grad., dyuymli rezbalarda esa 55 grad.ga teng . rezbani tayyorlash usullari. 1. metchik yoki plashkalar yordamida rezba kesish. bu usul kichik ishlab chiqarish uchun xos. rezba individual ishlab chiqarish va ta’mirlash ishlarida qo’llaniladi. 2. tokarlik vint kesuvchi dastgohlarda rezba kesish. 3. maxsus rezba kesuvchi dastgohlarda rezba kesish. rezba aniqligiga yuqori talab qo’yilgan katta …

3 / 25

ashqi diametri; d1-ichki diametri; d2-rezbaning o’rta diametri; r-rezba qadami (o’q yo’nalishida ikkita qo’shni o’ramlarning bir xil tomonlari orasidagi masofa); r1-rezba yo’li (o’q yo’nalishida bitta o’ramning bir xil tomonlari orasidagi masofa; bir kirimli rezbalarda r=r1 ko’p kirimli rezbalarda r1 =n∙r; bu erda: n-kirimlar soni); α -rezbaning profil burchagi; ψ-rezbaning ko’tarilish burchagi (4-rasm) 4-rasm. rezbaning ko’tarilish burchagini aniqlash sxemasi rezbalarning asosiy turlari. rezbalarning vazifasiga ko’ra mahkamlovchi va vintli mexanizmlar uchun rezbalarga bo’linadi. mahkamlovchi rezbalar: uchburchak profilli metrik rezba – asosiy mahkamlovchi rezba (3-rasm); profili uchburchakli, rezbasining uchi va tubi doirasimon bo’lgan quvur rezba (5-rasm, a); doiraviy rezba (5-rasm, b); yog’och uchun vint rezbasi (5-rasm, v). 5-rasm. mahkamlovchi rezbalar vintli mexanizmlar rezbasi: to’g’ri burchakli (6-rasm, a); trapesiyali simmetrik (6-rasm, b); trapesiyali nosimmetrik (6-rasm, v). 6-rasm. vintli mexanizmlar rezbasi rezba profilini tanlash. rezba profili ko’p omillar orqali aniqlanadi, ulardan muhimlari: mustahkamlik, texnologiklik va rezbadagi ishqalanish kuchi. shunday ekan, mahkamlovchi rezba yuqori mustahkamlikka va mahkamlovchi …

4 / 25

ga va α=55o. xorijdan keltirilgan detallarni xa’mirlashda qo’llaniladi. quvur rezbasi (7-rasm, b). bunday rezba silindrsimon rezbadir va mayda dyuymli rezba hisoblanadi. bunday rezbalarda rezbaning botiq va chiqiq qismlari doirasimon bo’lgani uchun radial tirqish mavjud emas. germetik birikma hosil qiladi, quvurlarni ulash uchun ishlatiladi. birikmaning yuqori jipsligini konussimon rasmda tayyorlangan quvur rezbalari ta’minlaydi. trapesiyaviy rezba (7-rasm, v). vint-gaykali uzatmalardagi asosiy rezba hisoblanadi. bunday rezbaning profili teng yonli trapesiya bo’lib, α=30o. tayyorlanishi nisbatan oson va ishqalanishga kam quvvat sarf bo’ladi. yuklanish ostida ilgarilanma-qaytma harakatni uzatish uchun ishlatiladi. tirak rezba (7-rasm, g). profili α=27o li teng yonli bo’lmagan trapesiyadan iborat. foydali ish koeffisienti trapesiyaviy rezbalardan yuqori. vint-gaykali uzatmalarda yuqori yuklanishlarni bir tomonlama o’qiy yo’nalishda qabul qilishda ishlatiladi. to’g’riburchakli rezba (7-rasm, d). profilli kvadrat, kichik mustahkamlikka ega. yedirilishi natijasida o’q bo’yicha tirqishlar hosil bo’ladi. standartlashtirilmagan. kam yuklanishli vint-gaykali uzatmalarda cheklangan tarzda ishlatiladi. doiraviy rezba (7-rasm, e). profili-qisqa to’g’ri chizikdar bilan tutashtirilgan yoylardan iborat, profil …

5 / 25

arni mahkamlash uchun ishlatiladi. bunda vint detaldagi rezbali teshikka buraladi, gayka ishlatilmaydi. shpilkali birikmalar (8-rasm, v) detallar birikmasini ekspluatasiya sharoitlariga ko’ra ajratib turish hollari shart bo’lgan vaqtlarda qo’llanadi. bunda o’zakka ikki tarafdan rezbali o’yiq hosil qilinadi. shpilkani detalga gaykalar vositasida yoki shpilkaburagich yordamida buraladi. 8-rasm. boltli (a), vintli (b) va shpilkali (v) rezbali birikmalar agarda rezbali birikmalarga o’zgaruvchan kuch yoki moment ta’sir etsa, ular o’z-o’zidan bo’shashi va ko’ngilsiz hodisalarga olib kelishi mumkin. buning oldini olish uchun turli usullarni qo’llashga to’g’ri keladi. kontrgayka va prujinalovchi shayba ishlatish, shplint yoki simdan foydalanish, payvandlash usulidan foydalanish shunday usullardandir. 9- va 10-rasmlarda gaykani bo’shashib ketmasligini ta’minlovchi ba’zi usullar keltirilgan. 9-rasm. qo’shimcha ishqalanish yoki prujinalovchi shayba vositasida mahkamlash 10-rasm. holatlovchi detallarni qo’llash orqali gaykani mahkamlash: shplint (a), sim (b) va kaftchali shayba (v) ishlatish vintli juft nazariyasi gaykaga ko’yilgan moment va vint o’q bo’yicha yo’nalgan kuchi orasidagi bog’liqlik. agar vint o’q bo’yicha yo’nalgan f kuch …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rezbali birikmalar"

prezentatsiya powerpoint 2- ma’ruza birikmalar. rezbali birikmalar. rezbali birikmalarning asosiy turlari. vintli juft nazariyasi. rezbani mustahkamlikka hisoblash. vint sterjeni (bolt)ni yuklanish turlicha ta’sir etganda (cho’zilgan, sirib tortilgan kuch ostidagi) mustahkamlikka hisobi. 2- soat * mashina yoki mexanizmlarni tayyorlash jarayonida ularning ayrim detallari o’zaro birikmalar vositasida biriktiriladi. natijada ajraladigan yoki ajralmaydigan birikmalar hosil bo’ladi. uzel yoki mashinani ayrim bo’laklarga ajratish uchun ularni biriktirib turgan birikma sindirilsa, bunday birikmalar ajralmaydigan, agarda birikmalarni sindirish shart bo’lmay ularni tarkibiy qismlarga oson ajratilsa, birikmalar ajraladigan birikmalar deb ataladi. ajralmaydigan birikmalarga payvand, parchin mixli, y...

This file contains 25 pages in PPT format (1.1 MB). To download "rezbali birikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: rezbali birikmalar PPT 25 pages Free download Telegram