иқтисодий ривожланишнинг цикллилик характери

DOC 82.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1710596524.doc иқтисодий ривожланишнинг цикллилик характери режа: 1. цикллилик — иқтисодий тараққиётнинг умумий шакли эканлиги. 2. иқтисодий циклнинг монетаристик, иқтисодий беқарорлик (ж.хикс) назариялари. 3. ўзбекистонда инқирозли жараёнларнинг намоён бўлиш хусусиятлари ва уни бартараф этиш йўллари. асосий таянч тушунчалар: иқтисодий цикл, иқтисодий инқироз, турғунлик (депрессия), жонланиш, юксалиш, таркибий инқирозлар, аграр инқирозлар, экстернал назария, интернал назария, соф монетар назария, номонетар назария, етарлича истеъмол қилмаслик назарияси, жамғариш назарияси, психологик назария цикллилик - иқтисодий тараққиётнинг умумий шакли эканлиги ҳар қандай мамлакат, шу жумладан индустриал ривожланган мамлакатлар ҳам иқтисодий ўсиш, иқтисодий ресурсларнинг тўла бандлиги ва нархларнинг барқарор даражасига эришишга ҳаракат қиладилар. аммо узоқ муддатли иқтисодий ўсиш бир текис ва узлуксиз бормайди, у иқтисодий беқарорлик даврлари билан узилиб туради. иқтисодий ўсиш кетидан доимо таназзул келиб туради. вақти-вақти билан объектив қонунларнинг ўзгартириб бўлмайдиган таъсири остида такрор ишлаб чиқариш ҳаракатида узилишлар пайдо бўлади ва бу узилиш иқтисодиёт номутаносибликларининг кескин шаклда намоён бўлиши ҳисобланади. бу ҳолат иқтисодий адабиётларда иқтисодиётнинг циклли …
2
ривожланишдаги муайян паллани ифодалаб, ўзига хос хусусиятларга эга бўлади. одатда иқтисодий циклнинг инқироз, турғунлик, жонланиш, юксалиш фазалари ажратиб кўрсатилади. ана шу фазаларнинг ҳар бири ривожланиши жарёнида навбатдаги фазага ўтиш учун шароит юзага келади. иқтисодий циклнинг дастлабки фазаси инқироздан бошланиб, у ишлаб чиқаришнинг пасайишида ифодаланади. инқироз фазасининг асосий белгилари ва ўзига хос хусусиятларини мазкур бобнинг 3-бандида батафсил баён этилади. инқироздан кейин турғунлик фазаси бошланиб, у нисбатан узоқроқ давом этади. бу фазада ишлаб чиқариш даражасининг барқарорлиги таъминлансада, у инқироз бошланишидан олдинги даражага нисбатан анча паст бўлади. нархларнинг пасайиши тўхтаб, ссуда фоизлари пасаяди, товар заҳиралари барқарорлашади. бироқ ишсизликнинг юқори даражаси сақланиб қолади. турғунлик фазаси давомида иқтисодий фаоллик жонланиши учун шароитлар вужудга келиши ниҳоясига етади. жонланиш фазасида ишсизлик даражаси бир оз қисқариб, ишлаб чиқариш даражаси секин-аста ўсиб боради. нархлар ҳам аста кўтарилиб, ссуда фоизи ўса бошлайди. иқтисодиётнинг бандлик даражасининг ортиши ва фойда ҳажмининг тезлик билан ўсиши жонланиш фазасининг юксалиш босқичига ўсиб ўтишига имконият яратади. …
3
сқариш (рецессия, тушкунлик), қуйи нуқта (турғунлик), жонланиш (кенгайиш)ни олади. 1-чизма. иқтисодий циклнинг иккинчи кўриниши. қуйидаги 1-чизмада ақш ва бошқа айрим мамлакатлар иқтисодчилари томонидан тан олинган иқтисодий цикл кўрсатилган. циклнинг энг юқори нуқтасида иқтисодиётда тўлиқ бандлилик кузатилади ва ишлаб чиқариш тўлиқ ёки деярли тўлиқ қувват билан ишлайди. циклнинг бу фазасида нарх даражаси ўсиш тамойилига эга бўлади, иқтисодий фаолликнинг ўсиши тўхтайди. бу иккала кўринишдаги цикл бир-биридан шаклан фарқлансада, мазмун жиҳатидан ўхшаш бўлиб, инқироз ва ўсишларнинг муқаррар равишда маълум даврларда такрорланиб туриши тан олинади. иқтисодий циклнинг монетаристик, иқтисодий беқарорлик назариялари иқтисодий циклларнинг келиб чиқиш сабаблари ва уларга таъсир кўрсатувчи омилларнинг чуқур ва изчил равишда тадқиқ этилиши турли кўринишдаги иқтисодий цикл назарияларининг вужудга келишига олиб келди. кўпчилик ҳозирги замон иқтисодчилари иқтисодий циклларнинг объектив тавсифини тан олиб, бу ҳодисани унга таъсир кўрсатувчи ички ва ташқи омилларни таҳлил қилиш орқали ўрганишни тавсия қилади. иқтисодий циклларни ташқи омилларнинг мавжудлиги билан тушунтирувчи назарияни экстернал назария деб аташ қабул …
4
тисодий циклни келтириб чиқарувчи муҳим омиллардан бири сифатида қаралади. агар бир ёки бир неча тармоқда машина-ускуналарга талабнинг кескин ортишини келтириб чиқарадиган иқтисодий ўсиш бошланса, табиийки, бу ҳол машина ва ускуналар тўлиқ эскирадиган ҳар 10-15 йилдан кейин такрорланади. бошқа ички омиллардан қўйидагилар ажратиб кўрсатилади: · шахсий истеъмолнинг ўзгариши (қисқариши ёки кенгайиши); · инвестициялар, яъни ишлаб чиқаришни кенгайтириш, уни янгилаш ва янги иш жойларини вужудга келтиришга йўналтириладиган маблағлар ҳажми; · ишлаб чиқариш, талаб ва таклифлар ҳажмига таъсир кўрсатишга қаратилган давлат иқтисодий сиёсатининг ўзгариши. иқтисодий циклларнинг келиб чиқишини фақат экстернал ёки интернал назария орқали тушунтириш кўпам тўғри эмас. иқтисодий цикл ва умуман иқтисодий тизимдаги миқдорий ва сифат ўзгаришлар ташқи ва ички омиллар оқибатида келиб чиқиши мумкин эмас. шунингдек, иқтисодиётнинг циклли ривожланиши сабабларини изоҳлашда бир қатор қуйидаги назариялар ҳам илгари сурилади: соф монетар назария. бу назария тарафдорларининг фикрича бозор иқтисодиётида марказий ўринни пул ва кредит эгаллайди. иқтисодиётнинг циклли ўзгариши энг аввало пул массасининг оқимини …
5
тирувчи куч сифатида қараб, мувозанатнинг бузилишига асосий сабаб деб кўрсатадилар. иккинчи гуруҳи эса пул тизими мутаносибликни бузмайди, фақат мутаносибликни бузилишига олиб келувчи бошқа омиллар учун шароит яратади, деган фикрни илгари сурадилар. мувофиқ равишда монетар ва номонетар йўналиш вужудга келди. монетар назариянинг эътиборли томонлари сифатида қуйидагиларни келтириш мумкин: 1) юксалиш фазаси даврида кредитни кенгайтириш туфайли келиб чиққан ишлаб чиқариш тузилмаси номутаносибликларини таҳлил қилинади; 2) мазкур номутаносибликларнинг салбий оқибати сифатида келиб чиқувчи инқирозлар таҳлил қилинади. шундай қилиб, бу назария жамғаришнинг даврий равишда ошиб кетиши ва мутаносибликнинг бузилишининг асосий сабаби сифатида пулни кўрсатадилар. номонетар назария тарафдорлари эса технологик ўзгаришлар, янгиликлар, ихтироларнинг аҳамиятини алоҳида таъкидлаб, пул жамғаришнинг кўпайиб кетишидаги ролини кўрсатишади. монетар ва номонетар йўналиш ўртасидаги фарқ унча катта эмас, бири иккинчисини тўлдиради. ҳар иккала назария ҳам охир-оқибат иқтисодий фаолликнинг кучайишига истеъмол эмас, балки инвестиция сабаб бўлади, деган фикрни илаги суради. иқтисодий циклларни истеъмол товарларига талабни ўзгаришига боғлаб, акселерация принципига эътибор қаратилади. бу принцип …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисодий ривожланишнинг цикллилик характери"

1710596524.doc иқтисодий ривожланишнинг цикллилик характери режа: 1. цикллилик — иқтисодий тараққиётнинг умумий шакли эканлиги. 2. иқтисодий циклнинг монетаристик, иқтисодий беқарорлик (ж.хикс) назариялари. 3. ўзбекистонда инқирозли жараёнларнинг намоён бўлиш хусусиятлари ва уни бартараф этиш йўллари. асосий таянч тушунчалар: иқтисодий цикл, иқтисодий инқироз, турғунлик (депрессия), жонланиш, юксалиш, таркибий инқирозлар, аграр инқирозлар, экстернал назария, интернал назария, соф монетар назария, номонетар назария, етарлича истеъмол қилмаслик назарияси, жамғариш назарияси, психологик назария цикллилик - иқтисодий тараққиётнинг умумий шакли эканлиги ҳар қандай мамлакат, шу жумладан индустриал ривожланган мамлакатлар ҳам иқтисодий ўсиш, иқтисодий ресурсларнинг тўла бандлиги ва нархларнинг ба...

DOC format, 82.0 KB. To download "иқтисодий ривожланишнинг цикллилик характери", click the Telegram button on the left.