egilish deformatsiyasi qo’shma balkalarni mustahkamlikka hisoblash

PPTX 11 pages 499.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 499.5 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint mavzu: egilish deformatsiyasi qo’shma balkalarni mustahkamlikka hisoblash reja: 1.egilish deformatsiyasi 2.buralish deformatsiyasi 3.balkalarni hisoblash egilish deformatsiyasideformatsiyaning ushbu turi deformatsiyalanuvchi ob’ekt (sterjen, yog‘och bo‘lagi)ning o‘qi yoki o‘rta qismining tashqi kuch ta’sirida egilishi bilan xarakterlanadi egilishda sterjenning bitta tashqi qatlami siqiladi, boshqa tashqi qatlam esa cho‘ziladi. o‘rta qatlam (neytral qatlam) faqatgina o‘z shaklini o‘zgartirib, uzunligini saqlab qoladi. ikkita tayanch nuqtaga ega bo‘lgan brusokning deformatsiyalanish darajasi uning markazida hosil bo‘ladigan λ siljish bilan aniqlanadi. deformatsiya (lotincha: deformatio — buzilish) (mehanik kuchlanish): 1) fizikada — tashqi kuch, temperatura, elektr va magnit maydonlari taʼsirida jism shakli va oʻlchamlarining oʻzgarishi. elastik va plastik xillari bor. chuqurroq o'rganilganda cho'zilish-siqilish, buralish, egilish va siljish turlariga bo'linadi. jismga tasir qiluvchi kuchlarning turiga qarab deformatsiya turlarini kuzatish mumkin. tashki kuch taʼsiri toʻxtagandan keyin deformatsiya yoʻqolsa (jism oʻz holiga qaytsa) elastik deformatsiya, saqlansa (jism oʻz holiga qaytmasa) plastik deformatsiya yuz beradi. elastiklik va plastiklik nazariyasida qattiq jism deformatsiyasiga oid …

2 / 11

ng jism boshlangʻich oʻlchami (shakli)ga nisbati nisbiy deformatsiya deyiladi. deformatsiyaqonunlari materiallar qarshiligi, puxtaligi, inshootlar mustahkamligi va h.k.ni hisoblashda tatbiq qilinadi; geologiyada — tektonik harakatlar natijasida tog jinslarining shakli va hajmi oʻzgarishi. deformatsiyaga uchragan tog jinslarining tarkibi baʼ-zan butunlay oʻzgarib ketadi. buralish — sterjen, plastinka yoki qavariq sirtning tashki burovchi momentlar (kuchlar jufti) taʼsirida vujudga keladigan deformatsiya (koʻndalang kesimlarning oʻzaro burilishi). doiraviy toʻgʻri sterjen burovchi moment taʼsirida buralganda uning koʻndalang kesimidagi barcha nuqtalar oʻz tekisligida qoladi, sterjen uchlari (koʻndalang kesimlar) orasidagi masofa esa oʻzgarmaydi, kesimlar radiusi toʻgʻri chiziqligicha qoladi. koʻndalang kesimlar bir-biriga nisbatan umumiy oʻq atrofida biror burchakka buriladi. b. dumaloq sterjenlarda faqat urinma zoʻriqishlarni, boshqacha koʻndalang kesimli sterjenlarda urinma va normal (tik) zoʻriqishlarni hosil qiladi buralishdagi deformatsiya va kuchlanish sterjen sirtida olingan av to’g’ri chiziq buralish natijasida av' h’olatini oladi. agar sterjen qistirilgan uchidan x va x+dx masofalarda i va ii kesimlarni olsak va ularning buralishini ko’rib chiqsak, tegishlicha sterjen …

3 / 11

fazoviy konstruktsiya elementlari, prujinalarning o’ramlari, boltlar va shunga o’xshashlar buralish deformatsiyasiga qarshilik ko’rsatadi(1-rasm). mashina va inshoot elementlari buralishga ishlashi bilan birga ayrim hollarda egilish yoki siqilishga ham ishlaydi. ko’ndalang kesim yuzasi turlicha bo’lgan buralishga ishlaydigan sterjenlar ichida texnikada ko’p uchraydigan doiraviy va xalqasimon ko’ndalang kesim yuzasiga ega bo’lgan sterjenlar muhim o’rinni egallaydi. bir uchi bilan mahkamlangan tsilindrik sterjenning, ikkinchi uchining ko’ndalang kesimiga juft kuch ta’sir ettirilsa, sterjenninng erkin ko’ndalang kesimi mahkamlangan kesimga nisbatan aylanib natijada sterjen buraladi. sterjenning ko’ndalang kesimiga qo’yilgan juft kuch momenti burovchi moment deyiladi va t bilan belgilanadi buralish epyurasini qurish bo’ylama kuch epyurasini qurishdan farq qilmaydi. burovchi momentni hisoblash qoidasidan foydalanib burovchi moment epyurasi quriladi. buralishda g’o’lachaning ko’ndalang kesimlarida burovchi momentlar t vujudga keladi. buralishda hosil bo’ladigan deformatsiyalarni aniqlashdan oldin bu sohada o’tkazilgan tajribalarning natijalari bilan tanishib chiqamiz. agar tsilindrik sterjen sirtiga to’g’ri to’rtburchak shaklida to’r chizib uni buralishga sinasa urinma kuchlanishni ko’ndalang kesim yuza bo’yicha …

4 / 11

talab qilinadi, ya’ni sterjenning uzunlik birligiga to’g’ri kelgan buralish burchagi shu sterjen materiali uchun ruxsat etilgan, buralish burchagidan ortib ketmasligi kerak. aks holda sterjen prujinalanishi mumkin. demak, buralgan sterjenning birlik sharti quyidagida yoziladi: agar kesimning holati siljish tekisligiga nisbatan 450 ga burilsa, u holda yangi yuzadalarda qiymati  ga teng bo’lgan normal () kuchlanishlar hosil bo’lishini oldingi bo’limda ko’rgan edik. ulardan biri cho’zuvchi, ikkindisi esa – siquvchi kuchlanishlar edi. shungaasosan sterjenning ko’ndalang o’qiga450 burchak ostida o’tkazilgan vintli kesimlarida, ya’nia1b1c1d1 element qirralarida (10-rasm) qiymati ga teng bo’lgan normal kuchlanish  lar hosil bo’ladi. bu mo’rt materiallardan (masalan cho’yandan) yasalgan vallarning buralishda buzilish sababini asoslab beradi, dunki mo’rt materiallar cho’zuvchi normal kuchlanishga deyarli ishlamaydi. bu buzilish odatda bosh cho’zuvchi kuchlanishlar traektoriyasi bilan mos keluvchi murakkab vintli sirt bo’ylab yuzaga keladi ammo, ba’zi mualliflar vintli yoriqlarning paydo bo’lishiga urinma kuchlanishlar sabab deb tushuntirishadi, ya’ni bu holdayog’ochning ayrim tolalari tutashishini urinma kuchlanishlar buzadi deb …

5 / 11

shi shart. bir eki ikkala uchi bilan maxkamlangan balkalar xam tutush balkalar qatoriga kiradi (7.1-rasm, b va v) tashqi ko’zgalmas va ko’zgaluvchan yuklar ta’siridagi tutash balkalar kuchlar metodi bilan xisoblanadi. tutash balkalarning statik aniqmaslik darajasini quyidagi formulaga asosan aniqlash mumkin. bunda sh-ikkita diskni o’zaro biriktiruvchi oddiy sharnilar soni, st- tayanch bog’lanishlar soni, d- disklar soni. tutash balkalarning statik aniqmaslik darajasini tayanch bog’lanishlar soni orqali xam ifodalash mumkin (sh=0, d=1): n= st-3 asosiy sistemani tanlash. tutash balkalarning statik aniqmaslik darajasi ulardagi ortiqcha tayanch bog’lanishlarning sonini ifodalaydi. tutash balkalarni bu ortiqcha bog’lanishlardan ozod etib, asosiy sistemaning bir necha variantini tanlaymiz. bu nisbiy ε1, ε2, ε3 deformatsiyalar faqat parallelepiped hajmini o‘zgartirishga sabab bo‘ladi. agarda parallelepiped tomonlari bosh yuzalar bilan ustma-ust tushmasa, u holda uning tomonlarida urinma kuchlanishlar τ ham paydo bo‘lib (5.1-rasm), umumlashgan guk qonuni quyidagicha yoziladi: [ ] ( ) [ ] ( ) [ ] ( ) . 1 1 1 …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "egilish deformatsiyasi qo’shma balkalarni mustahkamlikka hisoblash"

prezentatsiya powerpoint mavzu: egilish deformatsiyasi qo’shma balkalarni mustahkamlikka hisoblash reja: 1.egilish deformatsiyasi 2.buralish deformatsiyasi 3.balkalarni hisoblash egilish deformatsiyasideformatsiyaning ushbu turi deformatsiyalanuvchi ob’ekt (sterjen, yog‘och bo‘lagi)ning o‘qi yoki o‘rta qismining tashqi kuch ta’sirida egilishi bilan xarakterlanadi egilishda sterjenning bitta tashqi qatlami siqiladi, boshqa tashqi qatlam esa cho‘ziladi. o‘rta qatlam (neytral qatlam) faqatgina o‘z shaklini o‘zgartirib, uzunligini saqlab qoladi. ikkita tayanch nuqtaga ega bo‘lgan brusokning deformatsiyalanish darajasi uning markazida hosil bo‘ladigan λ siljish bilan aniqlanadi. deformatsiya (lotincha: deformatio — buzilish) (mehanik kuchlanish): 1) fizikada — tashqi kuch, temperatura, elektr v...

This file contains 11 pages in PPTX format (499.5 KB). To download "egilish deformatsiyasi qo’shma balkalarni mustahkamlikka hisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: egilish deformatsiyasi qo’shma … PPTX 11 pages Free download Telegram