ijtimoiy ustanovka tushunchasi

DOCX 13 pages 44.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

shaxsning ijtimoiy ustanovkalari mavzu: shaxsning ijtimoiy ustanovkalari. reja: 1. ijtimoiy ustanovka tushunchasi 2. ijtimoiy ustanovkalarni o‘rganishdagi uch bosqich 3. attityud tushunchasining mohiyati va attityudning vazifalari 4. ijtimoiy ustanovka muammosining rus psixologiyasida o‘rganiiishi 5. ustanovkalarning to‘rt bosqichli tizimi ijtimoiy ustanovka tushunchasi ustanovkalarning xulq-atvorga va xulq-atvorning ustanovkaga ta’siri. motivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o‘zgartirish muammosi. ustanovkalarni o‘zgartirish - festingerning kognitiv dissonans nazariyasi. xurofotlar va ularning ildizlari mavzumizning birinchi parasida ta’kidlaganimizdek, motivlar, ya’ni hatti-harakatlarimizning sabablari biz tomonimizdan anglanishi yoki anglanmasligi ham mumkin. yuqorida keltirilgan barcha misollarda va holatlarda motiv aniq, ya’ni shaxs nima uchun u yoki bu turli faoliyatni amalga oshirayotganligini, nima sababdan muvaffaqiyatga erishayotganligi yoki mag‘lubiyatga uchraganini biladi. lekin har doim ham ijtimoiy xulqimizning sabablari bizga ayon bo‘lavermaydi. anglanmagan ijtimoiy xulq motivlari psixologiyada ijtimoiy ustanovka (inglizcha «attitud») hodisasi orqali tushuntiriladi. ijtimoiy ustanovka shaxsning ijtimoiy ob’ektlar, hodisalar, guruhlar va shaxslarni idrok qilish, baholash va qabul qilishga nisbatan shunday tayyorgarlik holatiki, u …

2 / 13

muddatli xotirada saqlanib, konkret vaziyatlarda ruyobga chiqadi. amerikalik olim g. ollport ijtimoiy ustanovkaning uch komponentli tizimini ishlab chiqqan: a. kognitiv komponent - ustanovka ob’ektiga aloqador bilimlar, g‘oyalar, tushuncha va tasavvurlar majmui; b. affektiv komponent - ustnovka ob’ektiga nisbatan sub’ekt his qiladigan real hissiyotlar (simpatiya, antipatiya, loqaydlik kabi emotsional munosabatlar); v. harakat komponenti - sub’ektning ob’ektga nisbatan real sharoitlarda amalga oshirishi mumkin bo‘lgan harakatlari majmui (xulqda namoyon bo‘lish). bu uch xil komponentlar o‘zaro bir-birlari bilan bog‘liq bo‘lib, vaziyatga qarab u yoki bu komponentning roli ustivorroq bo‘lishi mumkin. shuni aytish lozimki, komponentlararo monandlik bo‘lmasligi ham mumkin. masalan, ayrim talabalar talabalik burchi va tartib - intizom bilan juda yaxshi tanish bo‘lsalar ham, har doim ham unga rioya qilavermaydilar. «tasodifan dars qoldirish», «jamoatchilik joylarida tartibni buzish» kabi holatlar kognitiv va harakat komponentlarida uyg‘unlik yo‘qligini ko‘rsatadi. bu bir qarashda so‘z va ish birligi tamoyilining turli shaxslarda turlicha namoyon bo‘lishini eslatadi. agar odam bir necha marta …

3 / 13

odisa yoki shaxsga nisbatan ma’lum bir munosabat mavjud bo'lsa, bu munosabat bizning his-tuyg‘ularimiz va harakatlarimizda ifodalanishi bizning ustanovkalarimiz bilan bog‘liqdir. masaian, bizda biror-bir millat yoki xalqqa tegishli bolgan ma’lumotlar asosida ularni dangasa, tajovuzkor degan tasavvur mavjud bo‘lsa, o‘sha xalqning istalgan vakilini ko‘rganimizda unga nisbatan bizda salbiy his-tuyg‘u paydo bo‘ladi va bu harakatlarimizda ham aks etadi. ba’zi jamoa, guruh va oilalarda ustanovkaga asoslanish, ishonish ba’zi noxush oqibatlarga olib keladi. demak, ustanovka — insonning o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan holda his-tuyg‘ularini namoyon qilishi yoki o‘zi bilmagan holda harakat qilishidir, desak bo‘ladimi? bu savolga ustanovkalar haqidagi ilmiy ma’lumotlarni bilish asosida javob berishga harakat qilamiz. bir qarashda «ustanovka» va «ijtimoiy ustanovka» tushunchasi bir-biriga juda yaqin va o'xshash. ayniqsa, shaxs, faoliyat, yo‘nalish, tayyorgarlik, munosabat tushunchalari ikkala tushuncha uchun ham birday ahamiyat kasb etadi, qolaversa, bularni mbir-biridan ajratgan holda ta'riflash ham juda mushkul. lekin fanda aniqlik va har bir sohaning ilmiy yo‘nalishi nuqtayi nazaridan, shuningdek, ustanovka muammosining umumiy …

4 / 13

bu faoliyatga mustaqil tayyorlikdir. ustanovka — insonning ichki o‘ziga xos tuyg‘ularini namoyon etishga ruhan tayyorlik holatidir. ustanovka uzoq vaqt davomida shakllanadi va u insonning qadr-qim m ati bilan uzviy bog‘liqdir. «moyillik», «yo£nalganlik», «tayyorlik» kabi m azm unni anglatuvchi, bir-biriga o‘xshovchi «ustanovka» va «ijtimoiy ustanovka» tushunchalarini bir-biridan farqlash lozimligi ko‘pchilik olim lar tom onidan qayd etilgan. umumiy psixologiyada ustanovka tushunchasi ostida subyektning m a’lum bir faoliyatga nisbatan tayyorligi tushuniladi. va bu ikki xil omilga bog‘liqligi ta’kidlanadi: birinchisi, subyektning ehtiyojlari bo‘lsa, ikkinchisi obyektiv vaziyatga mos kelishidir. biz psixologiya sohasidagi barcha muammolarni ijtimoiy psixologik nuqtayi nazardan qarayotganligimiz bois ustanovkalarni emas, balki ijtimoiy ustanovkalarni o‘rganishga doir ma’lumotlarni tahlil qilamiz. ijtimoiy psixologiyada esa shaxsning asosiy ijtimoiy-psixologik tavsiflaridan biri uning ijtimoiy ustanovkalari hisoblanadi. ijtimoiy ustanovka (ingl. social attitude) — insonning boshqa kishilarga, ijtimoiy guruhlarga, tashkilotlarga, jamiyatda yuz berayotgan jarayonlarga, voqea-hodisalarga bo‘lgan barqaror munosabatdir. ijtimoiy ustanovkalarni o‘rganishdagi uch bosqich ijtimoiy psixologiyada ijtimoiy ustanovkalarning o‘rganilishi uch bosqichli jarayonni …

5 / 13

ttityud kategoriyasiga ijtimoiy psixologiyaning asosiy komponenti va shaxsning tavsifi sifatida qaray boshlandi. shuning uchun «ijtimoiy ustanovka» tushunchasining fanga kiritilishi amerikalik sotsiologlar u. tomas va f. znanetskiylarning yuqorida qayd etilgan asari bilan bogiiq, deb hisoblaniladi. asarda amerikaga muhojir bolib borgan polshalik dehqonlarning psixologiyasi va xulq-atvoridagi o‘zgarishlar jamiyatda yuz berayotgan voqea-hodisalarga nisbatan ularning munosabatiga bogiiq ekanligiga oid mulohazalar berilgan edi. aynan mana shunday munosabatlar ijtimoiy ustanovkalar deb nomlandi. 1935- yilga kelib faqat amerika adabiyotlarining o‘zidagina ijtimoiy ustanovkalarning 20 ga yaqin ta’riflari vujudga kelgan edi. ijtimoiy ustanovkalarni o‘rganishga yo‘naltirilgan tadqiqotlar, ilmiy izlanishlar birinchi jahon urushi yillarida ham jadallik bilan rivojlandi. chunki, «psixologik urush», ya’ni dushman tomonidagilarga psixologik ta’sir ko‘rsatish uchun olib boriladigan targibot va tashviqot ishlari aynan ijtimoiy ustanovka va uni o‘zgartirish bilan bogiiq edi. bunda dushmanga nisbatan qarama qarshi tomondan ko‘rsatilayotgan psixologik ta’sirlar dushmanning ijtimoiy ustanovkalarini boshqacha yo‘nalishda shakllantirish, takomillashtirish va o‘zgartirishga qaratilgan edi. demak, urush jarayonida insonning ijtimoiy ustanovkalaridan raqiblarni yengish …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy ustanovka tushunchasi"

shaxsning ijtimoiy ustanovkalari mavzu: shaxsning ijtimoiy ustanovkalari. reja: 1. ijtimoiy ustanovka tushunchasi 2. ijtimoiy ustanovkalarni o‘rganishdagi uch bosqich 3. attityud tushunchasining mohiyati va attityudning vazifalari 4. ijtimoiy ustanovka muammosining rus psixologiyasida o‘rganiiishi 5. ustanovkalarning to‘rt bosqichli tizimi ijtimoiy ustanovka tushunchasi ustanovkalarning xulq-atvorga va xulq-atvorning ustanovkaga ta’siri. motivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o‘zgartirish muammosi. ustanovkalarni o‘zgartirish - festingerning kognitiv dissonans nazariyasi. xurofotlar va ularning ildizlari mavzumizning birinchi parasida ta’kidlaganimizdek, motivlar, ya’ni hatti-harakatlarimizning sabablari biz tomonimizdan anglanishi yoki anglanmasligi ham mumkin. yuqo...

This file contains 13 pages in DOCX format (44.4 KB). To download "ijtimoiy ustanovka tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy ustanovka tushunchasi DOCX 13 pages Free download Telegram