tabiiy resurslarning tasnifi va ulardan foydalanish yullari

DOCX 9 стр. 49,0 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 49,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

tabiiy resurslar chikindisiz va kam chikindili texnologiyalar mavzu: kam chiqindili va chiqindisiz texnologiyalar reja: 1. tabiiy resurslarning tasnifi va ulardan okilona foydalanish yullari. 2. uzbekiston respublikasining mneral xom ashyo resurslari. 3. mneral xom ashyo resurslardan samarali foydalanish va ularni muxo-faza kilish muammolari. tabiy boyliklari (resurslar) ikki kismga bulinadi: 1. bitadigan. 2. bitmaydigan. bitagidanga kiradi er osti boyliklari, er, usimlik xayvonot, bir xech mineral xam ashyo. bitmaydigancha kosmik, kuesh radiaciyasi, dengiz okimi, atmosfera xavosi, iklim, shamol energiyasi, suv. (tabl. karang). tabiy resurslar bitadi tuganmas 1 3 5 7 9 2 4 6 8 1. tiklanmaydigan 2. er osti boyliklari 3. tiklanadigan 4. er, usimlik, xayvonot, bir xech mineral xam ashyo 5. kosmik 6. kuesh radiaciyasi, dengiz okimi 7. ivlim 8. atmosfera xavosi, shamolenergiyasi 9. suv foydali kazilmalarga rudali va rudasiz metallar, neft`, gaz, kumir, torf, er osti suvlari kiradi. foydali kazilmalar insoniyat va uning xujaligi, tarakkieti uchun energiya va ekilgi manbai …

2 / 9

oltin, platina rudalari kazib olinmokda. mutaxassislarning bergan ma`lumotlariga kura, agar kazilma boyligidan xozirgi sur`atdan foydalanilsa, oltin 30-35yilda, rux 36: surma -70: kaliy-40: uran-47: mis -66: simob-70: kumir,neft`, gaz, 150 yilda tugab kolishi mumkin.shu sababli kupgina rivojlangan mamlakatlar: yaponiya, angliya, germaniya, italiya, gollandiya, belgiya va boshka mamlakatlarda xom ashe, er osti boyliklari etishmasligi okibatida ikkilamchi chikindilarni kayta ishlash va boshka mamlakatlarning boyliklaridan foydalanilmokdalar. fan texnikaning rivojlanishi, olimlarni yana xam yangi mineral konlarni kashf kilishga majbur kilmokda. masalan, yaponiya olimlarining ma`lumotlariga kura, okean tagidagi metall koncentraciyalari xisobiga dune sanoatini xozirgi iste`mol darajasi mis bilan 2000 yil, nikel bilan 70 000 yil marganec bilan 14 000 yil ta`minlash mumkin. bu boyliklardan dune sanoati extiej uchun 1% dan 20 % gacha foydalanilmokda. bundan tashkari er osti minerallari kupchilik xollarda 1 eki 2 metall xisobga kazib olinib kolgan kismi atrof muxitga tashlab yuboriladi. masalan, 100t. granitdan 8.alyuminiy, 5t. rux, 0.5 t.titan, 80 kg. marganec, 30 …

3 / 9

an, 1tn.temir olish uchun 5-6 tn. ruda, 1 tn.kurgoshin olish uchun 60-90 tn, 1 tn. rux olish uchun 80-100 tn. 1 tn. mis olish uchun 100-140 tn, 1 tn. mis olish uchun esa 60 000-80000 tn. ruda ishlatiladi. xozir er yuzasida millionlab tonna metallurgiya shakllari, issiklik elektr stanciyalaridan chikkan kuplab tog uyumlarini tashkil kilgan.xisoblarga kura sunggi 100 yil ichida duneda 20 mlrd.tn. dan ortik shpak, 3mlrd.tn. kul, 17mln.tn.mish`yak, 1mln.t. nikel, 1 mln.t.kobot va boshka foydali elementlar chikarib tashlangan. zarafshon shaxridagi muruntov oltin konidan kazib olinetgan chigitdan kazib olinaetgan chigitlar tashlanadigan maydoncha 5 200 ga maydonni tashkil kilib, xozirgi kunda bu maydon tulib bitgan. ikkinchisini maydoni 6 200 ga ni tashkil kiladi. chikindining tarkibida natriy ceonidi 150 mg/l, temir birikmasi 9 mg/l, mis 5.5 nikel-17 :: kobot-0. 25 cink-0.5: molebdan-17: mish`yak-2.5: alyuminiy-25: kurgoshin 3mg/l tashkil kiladi. uzbekiston zaminida mavjud bulgan boyliklarda ega davlatlar jaxon xaritasida kup emas. bu boyliklarning kuchiligi xam …

4 / 9

e xom ashesi buyicha 15ta kon kidirib topilgan. kidirib topilgan foydali kizilmalarning xozirgi darajasi va u bilan boglik xolda kimmat baxo, rangli va dodir metallar, barcha turdachi enilgi zaxiralari – neft` va gaz kondensati, tabliy gaz, kupgina mineral-xom ashe va kurilish materiallari xillarining goyat boy konlarini uzlashtirishrespublikaning kelajagiga ishanch bilan karash imkonini bermokda. xar yili respublika konlaridan taxminan 5,5 mlr. dollarlik mikdorda foydali kazilmalaralinmokda va ular eniga 6,0-7,0 mlr. dollarlik yangi zaxiralar kushimmokda. bir kator foydali kazilmalar, chukonchi, oltin, upan, mis, tabiiy gaz, vol`fram, kalshe tuzlari, fosforitlar, kaolinlar buyicha uzbekiston tasdiklanganzaxiralar va istikbolli rudalar jikatidan mdxdagina emas, balni butun duneda xam etakchi urinni egallaydi. masalan, oltin zaxiralari buyicha respublika duneda 4-urinda, uni kazib olish buyicha 4*urinda, mis zaxiralari buyicha 10-11 urinda, uran zaxirasi buyicha 7-8-urinda turadi. uzbekiston noeb enilgi – energetika resurslariga ega. kidirib topilgan gaz zaxiralari 2 trilion m3ga yakin, kumir – 2 mlr. tonnadan ortik. 160dan ortik neft` …

5 / 9

uchun kugli xam ashe bazasi bulib xizmat kiladi. uzbekiston dunedagi juda katta oltin, kumush va boshka kimmatbaxo xamda er bagrida kam uchraydigan metallar zaxiralariga ega bulgan davlatlar jumlasiga kiradi. zafarobod markaziy ruda boshkarmasi xozirgi kunda 170000 ga maydonda uran olish ishlari olib borib mazkur maydonlarni turli darajada yaroksiz xolatiga keltirmokda. ikkinchi navtai uchun ajratilgan maydonda ish olib borilmokda, uning umumiy maydoni 16 000 ga ni tashkil kiladi. er osti tuzlari mikdori 10-50 barobarga oshgan, ba`zi bir radiaktiv moddalar mikdori tabiiy xoldan 10-20 barobar oshgan. navoiazot kombinati uzining zaxarli chigitlarini (570000m.) 50 ga maydonga ega bulgan xavzalariga okizmokda. uning asosini polimerlar 25% rodonitlar-10%, kattik aralashmalar tashkil kiladi. tarikbida ceonit -50 mg/l, ammiak-150, sul`fat tuzlari 15000, mis-2500mg/l tashkil kiladi. navoiy elektroximiya zavodining chikindisi 7 mln. 800 000 m. kubni tashkil kilib 125 ga maydonni egallab turibdi. tarkibi uta murakkab organik birikmalardan iborat. atrof muxitni toza saklash maksadida va tabiiy ekilgi resurslarini tejash …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiy resurslarning tasnifi va ulardan foydalanish yullari"

tabiiy resurslar chikindisiz va kam chikindili texnologiyalar mavzu: kam chiqindili va chiqindisiz texnologiyalar reja: 1. tabiiy resurslarning tasnifi va ulardan okilona foydalanish yullari. 2. uzbekiston respublikasining mneral xom ashyo resurslari. 3. mneral xom ashyo resurslardan samarali foydalanish va ularni muxo-faza kilish muammolari. tabiy boyliklari (resurslar) ikki kismga bulinadi: 1. bitadigan. 2. bitmaydigan. bitagidanga kiradi er osti boyliklari, er, usimlik xayvonot, bir xech mineral xam ashyo. bitmaydigancha kosmik, kuesh radiaciyasi, dengiz okimi, atmosfera xavosi, iklim, shamol energiyasi, suv. (tabl. karang). tabiy resurslar bitadi tuganmas 1 3 5 7 9 2 4 6 8 1. tiklanmaydigan 2. er osti boyliklari 3. tiklanadigan 4. er, usimlik, xayvonot, bir xech mineral xam ashyo 5. ko...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (49,0 КБ). Чтобы скачать "tabiiy resurslarning tasnifi va ulardan foydalanish yullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiy resurslarning tasnifi va… DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram