tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish

PPTX 33 pages 383.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 383.5 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish. tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish. fan va texnologiyalar universiteti pedagogika kafedrasi v/b dotsenti: n.t.kamolova tugaydigan va tugamaydigan tabiiy resurslar. tabiiy resurslarning ahamiyati va ulardan oqilona foydalanish. tabiiy yodgorliklar va ularni muhofaza qilish. reja: tabiiy resurslar - bu insonlar tomonidan foydalaniladigan tabiiy zahiralardir. ular tugaydigan va tugamaydigan resurslarga bo'linadi. tugaydigan resurslar tugaydigan resurslar - bu qachondir tugashi mumkin bo'lgan resurslardir. ular cheklangan miqdorda mavjud va o'zini qayta tiklay olmaydi yoki juda uzoq vaqt davomida tiklanadi. masalan: neft: yonilg'i va kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. ko'mir: energiya manbai sifatida foydalaniladi. tabiiy gaz: uylarni isitish va elektr energiyasini ishlab chiqarishda ishlatiladi. metallar: sanoat va ishlab chiqarishda keng qo'llaniladi. neft (yoki neft mahsuloti) — yer qobig'idan qazib olinadigan, organik moddalar, asosan, uglevodlar va boshqa aralashmalarni o'z ichiga olgan tabiiy suyuqlikdir. neft asosiy energetika manbaidir va dunyo iqtisodiyoti uchun juda muhim resurs hisoblanadi. neft qazib olish jarayoni o'z …

2 / 33

kroq. buxoro viloyatida neft qazib olish faoliyati amalga oshirilgan. buxoro, o'zbekistonning yirik neft va gaz qazib olish mintaqalaridan biridir. buxoroda joylashgan buxoro neft va gaz koni neft va gaz zaxiralari bilan mashhur. ko‘mir — organik moddalardan tashkil topgan, odatda qattiq, qora yoki jigarrang rangga ega, yuqori issiqlik va energiya ishlab chiqarishga qodir bo‘lgan tabiiy xom ashyo. ko‘mir asosan uglevodlar va boshqa organik birikmalarni o‘z ichiga oladi. u asosan energiya ishlab chiqarish, sanoat jarayonlari va boshqa ko‘plab sohalarda ishlatiladi ko‘mirning tarkibi: ko‘mir asosan quyidagi moddalarni o‘z ichiga oladi: uglerod: ko‘mirning asosiy tarkibiy qismi bo‘lib, energiya ishlab chiqarishda asosiy rolni o‘ynaydi. vodorod va kislorod: uglerod bilan birgalikda ko‘mirning energetik qiymatiga ta’sir qiladi. azot va oltingugurt: ko‘mirda mavjud bo‘lgan ba'zi minerallar, ularning ko‘pligi atrof-muhitga zararli ta'sirlar keltirib chiqarishi mumkin. ko‘mirning qazib olinishi: ko‘mirni qazib olishning ikkita asosiy usuli mavjud: ochik usul (ochiq ko‘mir qazib olish): ko‘mir qatlamlari yer yuzasiga yaqin bo‘lgan joylarda ishlatiladi. …

3 / 33

ingdek, boshqa gazlar (etan, propan, butan, karbonat angidrid va azot)dan iborat bo‘lgan organik birikma bo‘lib, tabiiy yo‘l bilan shakllanadi. tabiiy gaz ko‘mir va neft bilan birga fossiliy yoqilg‘ilardan biri sifatida keng qo‘llaniladi. bu gazning asosiy foydasi — uning tabiiy toza yonishiga ega bo‘lib, atrof-muhitga kam zarar etkazishi va energiya ishlab chiqarishda samarali ishlatilishidir. tabiiy gazning tarkibi: tabiiy gazning asosiy tarkibiy qismi metan (ch₄) bo‘lib, u yer yuzasidagi eng engil uglevod hisoblanadi. metan tabiiy gazning 80-95 foizini tashkil etadi. shuningdek, tabiiy gazda quyidagi gazlar ham bo‘lishi mumkin: ethan (c₂h₆), propan (c₃h₈), butan (c₄h₁₀), azot (n₂), karbonat angidrid (co₂), tabiiy gazning turli foydalanish sohalari: energiya ishlab chiqarish: tabiiy gaz — elektr stansiyalarida energiya ishlab chiqarish uchun asosiy yoqilg‘ilardan biri hisoblanadi. ko‘pincha tabiiy gaz yuqori samarali issiqlik elektr stansiyalarida ishlatiladi. issiqlik manbai: tabiiy gaz turli xil maishiy qurilmalarda, shu jumladan, isitish tizimlari va suv isitgichlarida keng ishlatiladi. u toza yonish xususiyatiga ega, bu …

4 / 33

lari asosan quyidagi hududlarda joylashgan: buxoro viloyati: buxoro viloyatida yirik tabiiy gaz konlari mavjud, u yerda buxoro gaz koni va boshqa konlar faoliyat ko‘rsatmoqda. qashqadaryo viloyati: qashqadaryoda ham katta tabiiy gaz zaxiralari mavjud, masalan, shirin gaz koni. surxondaryo viloyati: surxondaryo viloyatida ham yirik tabiiy gaz konlari mavjud bo‘lib, bu hududda gaz qazib olish faoliyatlari olib boriladi. farg‘ona vodiysi: farg‘ona vodiysida ham tabiiy gaz zaxiralari mavjud, lekin ko‘proq gaz qazib olish buxoro va qashqadaryo viloyatlarida amalga oshiriladi. metallar — kimyoviy elementlar guruhiga kiradigan, fiziologik jihatdan mustahkam, yuqori issiqlik va elektr o'tkazuvchanligiga ega bo'lgan moddalar. metallar tabiiy holda yoki birikmalar (rudalar) sifatida yer ostida mavjud bo‘lib, sanoat, qurilish, elektronika, tibbiyot va boshqa ko‘plab sohalarda keng qo‘llaniladi. ularning xususiyatlari va foydalanish imkoniyatlari juda xilma-xildir. metallarning turlari: qimmatbaho metallar: bular yuqori iqtisodiy qiymatga ega bo‘lgan, korroziyaga chidamli va nisbatan kam uchraydigan metallar. misol sifatida: oltin (au): qimmatbaho, korroziyaga chidamli, va eng ko‘p ishlatiladigan investitsiya …

5 / 33

o'tkazuvchanligi yuqori bo‘lgan metall, elektr simlari va elektronika sanoatida keng qo‘llaniladi. aluminiy (al): yengil va mustahkam metall bo‘lib, aerokosmik sanoat, avtomobil sanoati va qurilishda ishlatiladi. rux (zn): ko‘pincha temirni korroziyadan himoya qilish uchun ishlatiladi. o'zbekistonda metallar: o‘zbekistonda ko‘plab metall rudalari mavjud. asosan quyidagi metallarni qazib olish va ishlatish yo‘lga qo‘yilgan: oltin: o‘zbekistonda oltin zaxiralari katta bo‘lib, zarafshon va muruntov kabi oltin konlari mavjud. uran: o‘zbekiston uran qazib olishda jahon yetakchilaridan biridir. mis: misning zaxiralari va ishlab chiqarish korxonalari mavjud. qizil temir rudasi: o‘zbekistonda temir rudasi zaxiralari ham bor, bu temir va po‘lat ishlab chiqarishda foydalaniladi. tugamaydigan resurslar tugamaydigan resurslar - bu cheklangan miqdorda bo'lmagan va doimiy ravishda qayta tiklanadigan resurslardir. masalan: quyosh energiyasi: cheksiz energiya manbai hisoblanadi. shamol energiyasi: toza va cheksiz energiya manbai. geotermal energiya: yer ichki qatlamlaridan olinadigan energiya manbai. gidrogeneratsiya: suv orqali energiya ishlab chiqarish. quyosh energiyasi — bu quyoshdan keladigan nurlar va issiqlik energiyasini foydalanishga imkon …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish"

tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish. tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish. fan va texnologiyalar universiteti pedagogika kafedrasi v/b dotsenti: n.t.kamolova tugaydigan va tugamaydigan tabiiy resurslar. tabiiy resurslarning ahamiyati va ulardan oqilona foydalanish. tabiiy yodgorliklar va ularni muhofaza qilish. reja: tabiiy resurslar - bu insonlar tomonidan foydalaniladigan tabiiy zahiralardir. ular tugaydigan va tugamaydigan resurslarga bo'linadi. tugaydigan resurslar tugaydigan resurslar - bu qachondir tugashi mumkin bo'lgan resurslardir. ular cheklangan miqdorda mavjud va o'zini qayta tiklay olmaydi yoki juda uzoq vaqt davomida tiklanadi. masalan: neft: yonilg'i va kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. ko'mir: energiya manbai sifatida foydalaniladi....

This file contains 33 pages in PPTX format (383.5 KB). To download "tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy resurslar va ulardan oqi… PPTX 33 pages Free download Telegram