ot so‘z turkumini o‘rganish jarayonida o‘quvchilar nutqini o‘stirish

DOCX 39 pages 2.3 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

“4-sinfda ot so‘z turkumini o‘rganish jarayonida o‘quvchilar nutqini o‘stirish” mavzusidagi kurs ishi reja: kirish…………………………………………………………………….……….3 i bob. ot so‘z turkumini o‘rganishning nazariy asoslari 1.1. ot so‘z turkumi haqida umumiy tushuncha va uning grammatik xususiyatlari…………………………………………………………….…….…..5 1.2. boshlang‘ich sinf o‘quvchilari tilini rivojlantirishda otlarning roli………….8 1.3. 4-sinf o‘quv dasturida ot so‘z turkumining o‘rni va mazmuni.......................11 ii bob. 4-sinfda ot so‘z turkumini o‘rgatish orqali o‘quvchilar nutqini rivojlantirish metodikasi 2.1. ot so‘z turkimini o‘qitish orqali o‘quvchilar nutqini rivojlantirish……...18 2.2. mashqlar va topshiriqlar orqali o‘quvchilarning lug‘at boyligini oshirish…………………………………………………………………………..22 2.3. dars ishlanmalari asosida o‘quvchilarda og‘zaki va yozma nutqni shakllantirish..........................................................................................................25 xulosa...................................................................................................................34 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati...................................................................36 ilovalar………………………………………………………………………..…38 kirish “yangi o‘zbekiston taraqqiyotining hal qiluvchi omili – bu zamonaviy bilim va yuksak ma’naviyat egasi bo‘lgan barkamol avloddir” – degan edi prezidentimiz shavkat mirziyoyev o‘zining ta’limga oid chiqishlaridan birida. zero, yangi islohotlar jarayonida ayni barkamol avlodni voyaga yetkazish yo‘lida boshlang‘ich ta’lim tizimi hal qiluvchi bo‘g‘in hisoblanadi. chunki maktabda, xususan, 4-sinf bosqichida o‘quvchilarning og‘zaki va …

2 / 39

i shundaki, bugungi kunda boshlang‘ich ta’lim mazmuni nafaqat bilim berishga, balki o‘quvchilarda nutqiy faollik, mustaqil fikrlash, o‘z fikrini to‘g‘ri va aniq ifodalash ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan. 4-sinf o‘quvchilari uchun ot so‘z turkumini o‘rganish nafaqat grammatik bilimni o‘zlashtirish, balki bu bilimlar orqali shaxsiy nutqni boyitish, ifodali so‘zlash va yozish malakalarini rivojlantirish imkonini beradi. otlar orqali o‘quvchilar nomlash, umumlashtirish, tasvirlash kabi til birliklarini to‘g‘ri anglab oladilar. shuningdek, bu mavzu og‘zaki va yozma nutqni uyg‘un rivojlantirishda metodik asosga ega. mazkur kurs ishining maqsadi – 4-sinfda ot so‘z turkumini o‘rgatish orqali o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish metodikasini ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilishdir. kurs ishining vazifalari quyidagilardan iborat: · ot so‘z turkumi haqida nazariy bilimlarni umumlashtirish va boshlang‘ich ta’lim dasturidagi o‘rni bilan bog‘lash; · 4-sinf o‘quvchilari nutqining rivojlanish xususiyatlarini o‘rganish; · nutqni rivojlantirishda otlarning semantik va grammatik imkoniyatlarini tahlil qilish; · o‘quvchilar bilan olib boriladigan mashq va topshiriqlarning tur va shakllarini o‘rganish; · tajriba …

3 / 39

at qildi: o‘zbekiston respublikasi davlat ta’lim standarti, o‘quv dasturlari, amaldagi 4-sinf ona tili darsliklari, h. yo‘ldoshev, g‘. rahmonov, n. rajabov kabi tilshunos olimlarning ishlari hamda boshlang‘ich ta’lim bo‘yicha ilg‘or metodik tavsiyalar. tadqiqotning amaliy ahamiyati shundaki, kurs ishida keltirilgan dars ishlanmalari, mashq turlari, interfaol metodlardan foydalanish shakllari amaliy dars jarayonida o‘qituvchilar tomonidan bevosita qo‘llanilishi mumkin. bu o‘z navbatida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining tilga qiziqishini oshirish, mustaqil fikrlash, o‘z fikrini erkin va aniq bayon qilish ko‘nikmasini mustahkamlashga xizmat qiladi. kurs ishining tuzilishi kirish, ikki bob, har bir bobda to‘rt tadan kichik bo‘limlar, xulosa hamda foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bobda ot so‘z turkumining nazariy asoslari, boshlang‘ich ta’limdagi o‘rni va semantik-grammatik xususiyatlari tahlil qilinadi. ii bobda esa o‘quvchilar nutqini rivojlantirishga qaratilgan metodik tavsiyalar, interfaol metodlar, dars ishlanmalari hamda tajriba asosida olingan xulosalar bayon etiladi. i bob. ot so‘z turkumini o‘rganishning nazariy asoslari 1.1. ot so‘z turkumi haqida umumiy tushuncha va uning grammatik xususiyatlari ot …

4 / 39

n, hayvon, buyum, tushuncha, hodisa, holat va boshqa mavjudotlarni ifodalashga xizmat qiladi. otlar ko‘plab grammatik kategoriyalarga ega bo‘lib, ular til tizimida mustaqil so‘z turkumi sifatida ajralib turadi. otlarning grammatik belgilari ularni boshqa so‘z turlaridan farqlashda muhim mezon bo‘lib xizmat qiladi. otlarning shakllanishi va ishlatilishi morfologik, sintaktik va semantik jihatdan o‘ziga xos xususiyatlarga ega. morfologik jihatdan otlar son, egalik, kelishik, tegishlilik kabi grammatik kategoriyalarga ega. masalan, son kategoriyasida otlar birlik va ko‘plik shaklida bo‘ladi: “kitob – kitoblar”, “daraxt – daraxtlar”. egalik kategoriyasi esa otlarning kimga tegishli ekanligini bildiradi: “kitobim”, “do‘stingiz”, “o‘qituvchilari”. kelishik kategoriyasi otlarning gapda qanday sintaktik rolda kelayotganini bildiradi: “do‘st (kim?)”, “do‘stni (nimani?)”, “do‘stga (kimga?)” kabi shakllarda ifodalanadi.[footnoteref:1] [1: abdullaeva m. “boshlang‘ich sinfda o‘qish fanini o‘qitish metodikasi”. toshkent, 2021. ] otlarning semantik jihatdan tasnifi ham muhim ahamiyatga ega. ular ma’nosiga ko‘ra quyidagilarga ajratiladi: aniq va mavhum otlar, jonsiz va jonli otlar, umumiy va otli otlar. aniq otlar maxsus nomga ega …

5 / 39

yanada kuchaytiradi. o‘zbek tilining leksik boyligining katta qismi otlardan iborat. har qanday yangi tushuncha yoki hodisa tilda ot orqali nomlanadi. shu boisdan ham lug‘at tarkibi asosan otlar bilan boyib boradi. o‘zbek tilshunosligi va boshlang‘ich ta’lim metodikasida ot so‘z turkumi asosiy mavzulardan biri bo‘lib, uni to‘g‘ri va samarali o‘rgatish o‘quvchilarning nutqini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. chunki tilni o‘rganish predmetlarni ifodalovchi otlardan boshlanadi va keyingi bilimlar aynan shu asosda shakllanadi. boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun ot so‘z turkumini o‘rgatishda avvalo, ular hayotida bevosita mavjud bo‘lgan va ular uchun tanish bo‘lgan so‘zlardan boshlash maqsadga muvofiqdir. masalan, “ona”, “maktab”, “kitob”, “daraxt”, “non” kabi so‘zlar orqali o‘quvchilarda ot tushunchasiga doir dastlabki bilimlar hosil qilinadi. so‘ngra bu bilimlar grammatik ko‘nikmalar bilan boyitiladi, ya’ni son, egalik, kelishik kabi kategoriyalar amaliy mashqlar orqali mustahkamlanadi. otlar ko‘p ma’nolilik xususiyatiga ham ega. masalan, “yoz” so‘zi “fasl” ma’nosida ham, “yozmoq” fe’lidan kelib chiqqan ot sifatida ham ishlatiladi. bu holatlar o‘quvchilarda ma’nolarni kontekst …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ot so‘z turkumini o‘rganish jarayonida o‘quvchilar nutqini o‘stirish"

“4-sinfda ot so‘z turkumini o‘rganish jarayonida o‘quvchilar nutqini o‘stirish” mavzusidagi kurs ishi reja: kirish…………………………………………………………………….……….3 i bob. ot so‘z turkumini o‘rganishning nazariy asoslari 1.1. ot so‘z turkumi haqida umumiy tushuncha va uning grammatik xususiyatlari…………………………………………………………….…….…..5 1.2. boshlang‘ich sinf o‘quvchilari tilini rivojlantirishda otlarning roli………….8 1.3. 4-sinf o‘quv dasturida ot so‘z turkumining o‘rni va mazmuni.......................11 ii bob. 4-sinfda ot so‘z turkumini o‘rgatish orqali o‘quvchilar nutqini rivojlantirish metodikasi 2.1. ot so‘z turkimini o‘qitish orqali o‘quvchilar nutqini rivojlantirish……...18 2.2. mashqlar va topshiriqlar orqali o‘quvchilarning lug‘at boyligini oshirish…………………………………………………………………………..22 2.3. dars ishlanmalari asos...

This file contains 39 pages in DOCX format (2.3 MB). To download "ot so‘z turkumini o‘rganish jarayonida o‘quvchilar nutqini o‘stirish", click the Telegram button on the left.

Tags: ot so‘z turkumini o‘rganish jar… DOCX 39 pages Free download Telegram