tohiriylar hamda safforiylar davrida dargoh va devon faoliyati 25

DOCX 15 pages 625.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 625.1 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tohiriylar hamda safforiylar davrida dargoh va devon faoliyati rejasi kirish · tohiriylar davlati.tohiriylar davrida dargoh faoliyati · safforiylar davlati haqida umumiy ma’lumot · safforiylar davrida dargoh faoliyati · safforiylar davrida devon faoliyati · dargoh va devonlarning umumiy o’xshashlik va farqlari xulosa foydalanilgan manbalar kirish tohiriylar (821–873 yillar) va safforiylar (861–1003 yillar) davri oʻrta osiyo va xurosonning siyosiy, ijtimoiy va maʼmuriy hayotida muhim oʻrin tutadi. bu davr abbosiylar xalifaligining markaziy hokimiyati zaiflashi va mahalliy forsiy sulolalarning mustaqillikka intilishi bilan ajralib turadi. dargoh (saroy) va devon (maʼmuriy idoralar) faoliyati mavzusi bugungi kunda dolzarbdir, chunki u islomiy davlat boshqaruv tizimining evolyutsiyasini, soliq yigʻish, harbiy ishlar va sud faoliyatini oʻrganishga imkon beradi. tohiriylar va safforiylar davrida devonlarning roli forsiy madaniyatning qayta tiklanishida, shuningdek, keyingi sulolalar (masalan, samoniylar) uchun asos boʻlgan. tadqiqotning maqsadi – ushbu davrlarda dargoh va devonlarning tuzilishi, funksiyalari va siyosiy taʼsirini tahlil qilish orqali oʻrta osiyo maʼmurchiligining oʻziga xos xususiyatlarini ochib berishdir. …

2 / 15

tisodiy rivojlanishga erishgan. biroq, 873-yilda safforiylar tomonidan agʻdarilgan. safforiylar, siston (janubi-sharqiy eron)dan kelgan yaqub ibn layf as-saffor rahbarligida 861-yilda koʻtarilgan. ular tohiriylarni yengib, xurosonni egallagan va movarounnahrga (buxoro, samarqand) ham hujum qilgan, ammo samoniylar tomonidan toʻxtatilgan. bu davrda siyosiy beqarorlik hukm surgan: xarizhiylar va shuubiy harakatlarning kuchayishi, arab va forsiy elitalar oʻrtasidagi ziddiyatlar, shuningdek, iqtisodiy gullab-yashnash (konchilik, savdo) bilan birga harbiy toʻqnashuvlar koʻp boʻlgan. tohiriylar davlati haqida umumiy ma’lumot tohiriylar davlati 821-yilda tohir ibn husayn tomonidan xurosonda tashkil topgan bo’lib, u abbosiylar xalifaligi tarkibida nisbiy avtonom hukmronlikka ega bo’lgan. tohir ibn husayn abbosiylar xalifasi al-ma’mun davrida harbiy sarkarda sifatida shuhrat qozongan va to’rtinchi fitna (ichki urush) davrida xalifaga yordam bergan. buning evaziga unga xuroson gubernatori lavozimi berilgan. davlatning tashkil topishi xurosonning merv shahridan boshlangan, keyinchalik poytaxt nishapurga ko’chirilgan. bu o’zgarish 828-yilda tohirning o’g’li abdulloh ibn tohir tomonidan amalga oshirilgan bo’lib, nishapur savdo va madaniy markaz sifatida strategik ahamiyatga ega edi.davlatning …

3 / 15

n. bu jarayon o’sha davrning siyosiy fragmentatsiyasini aks ettiradi, chunki tohiriylar xalifalikka sodiq qolgan holda, o’z hududlarida mustaqil siyosat yuritganlar. arab xalifaligidan nisbiy mustaqillik jarayoni tohiriylar arab xalifaligidan nisbiy mustaqillikka erishish jarayonida harbiy va ma’muriy qudratdan foydalanganlar. tohir ibn husayn 821-yilda xuroson gubernatori etib tayinlanganida, bu lavozim unga soliq yig’ish va harbiy ishlar bo’yicha katta vakolatlar bergan. biroq, u xalifalikka sodiq qolgan: masalan, xurosondan yig’ilgan soliqlarning katta qismi bag’dodga yuborilgan. mustaqillik jarayoni 822-yilda tohirning o’limidan keyin kuchaygan, chunki uning o’g’li talha va abdulloh xalifalikning ichki nizolaridan foydalanganlar.misol sifatida, abdulloh ibn tohir davrida (828-845 yillar) tohiriylar bag’dodda ham ta’sirga ega bo’lganlar: ularning vakillari xalifalikning harbiy va moliyaviy ishlarida ishtirok etgan. 860-yillardagi «samarradagi anarxiya» davrida abdulloh bag’dodni himoya qilishda ishtirok etgan va xalifa al-musta’inga panoh bergan. bu hodisa tohiriylarning nisbiy mustaqilligini ko’rsatadi, chunki ular xalifalikning ichki ishlariga aralashgan holda, o’z hududlarida to’liq nazoratni saqlab qolganlar. tahlil shuni ko’rsatadiki, mustaqillik jarayoni bosqichma-bosqich bo’lgan: …

4 / 15

ini boshqarish uchun o’z amakivachchasini tayinlagan, bu saroy idoralarining strategik rolini ko’rsatadi. saroyda shoirlar va olimlar ham faoliyat yuritgan: abu al-amaytal abdullohning o’g’illarini o’qitgan, bu esa saroyning ta’limiy vazifasini aks ettiradi. tahlil shuni ko’rsatadiki, saroy idoralari amirlarni qo’llab-quvvatlashda muhim bo’lgan, chunki ular hududiy nazoratni ta’minlagan. amaliy misol sifatida, tohir ibn husaynning saroyi al-ma’munning ichki nizolarini hal qilishda ishtirok etgan: u xalifaning hissiy holatini payqab, siyosiy qarorlarga ta’sir etgan. hajib va saroy tartibotlari hajib (saroy boshlig’i) tohiriylar dargohida tartib va protokolni nazorat qilgan. misol uchun, husayn ibn mus’ab va ali ibn iso o’rtasidagi bahsda hajib husaynni xonadan sudrab chiqargan, bu tartibotlarni buzishga qarshi chorani ko’rsatadi. saroy tartibotlari rasmiy uchrashuvlar va ziyofatlarni o’z ichiga olgan: tohir al-ma’mun bilan ichimlik ziyofatida uchrashganida, bu saroyning siyosiy rolini namoyon etgan. tahlilda hajibning roli saroy xavfsizligini ta’minlashda muhim bo’lganligi ta’kidlanadi. amaliy misol sifatida, hajibning vazifalari xalifalik vakillari bilan aloqalarni boshqarishni ham o’z ichiga olgan, bu tohiriylarning …

5 / 15

. tohiriylar davrida devon faoliyati devon-i arz (harbiy ishlar) devon-i arz tohiriylar davrida harbiy ishlar va armiya boshqaruvini nazorat qilgan. tohir ibn husayn va uning vorislari harbiy sarkarda sifatida bu devon orqali qo’shinlarni tashkil etganlar. misol uchun, abdulloh ibn tohir 860-yillardagi anarxiyada bag’dodni himoya qilgan, bu devonning samaradorligini ko’rsatadi. tahlilda devon-i arzning roli hududiy nazoratni ta’minlashda muhim bo’lganligi ta’kidlanadi. amaliy misol sifatida, tohiriylar turk qullar savdosini nazorat qilgan, bu harbiy kuchlarni oshirishga yordam bergan. devon-i istifo (moliya) devon-i istifo moliyaviy masalalarni boshqargan, soliq yig’ish va xarajni nazorat qilgan. xurosondan yig’ilgan 40 million dirham tohiriylar tomonidan o’z ixtiyoriga ko’ra sarflangan, bu devonning avtonomiyasini ko’rsatadi. misol uchun, abdulloh davrida 44 million dirham xaraj bag’dodga yuborilgan, qolgan qismi mahalliy ishlar uchun ishlatilgan.tahlil shuni ko’rsatadiki, devon-i istifo davlatning iqtisodiy asosini mustahkamlagan. amaliy misol sifatida, tohiriylar iroqdagi mulklarini boshqarish orqali moliyaviy ta’sirini oshirganlar. devon-i insho (yozishmalar) devon-i insho rasmiy yozishmalar va diplomatik aloqalarni boshqargan. tohiriylar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tohiriylar hamda safforiylar davrida dargoh va devon faoliyati 25"

tohiriylar hamda safforiylar davrida dargoh va devon faoliyati rejasi kirish · tohiriylar davlati.tohiriylar davrida dargoh faoliyati · safforiylar davlati haqida umumiy ma’lumot · safforiylar davrida dargoh faoliyati · safforiylar davrida devon faoliyati · dargoh va devonlarning umumiy o’xshashlik va farqlari xulosa foydalanilgan manbalar kirish tohiriylar (821–873 yillar) va safforiylar (861–1003 yillar) davri oʻrta osiyo va xurosonning siyosiy, ijtimoiy va maʼmuriy hayotida muhim oʻrin tutadi. bu davr abbosiylar xalifaligining markaziy hokimiyati zaiflashi va mahalliy forsiy sulolalarning mustaqillikka intilishi bilan ajralib turadi. dargoh (saroy) va devon (maʼmuriy idoralar) faoliyati mavzusi bugungi kunda dolzarbdir, chunki u islomiy davlat boshqaruv tizimining evolyutsiyasini, soliq...

This file contains 15 pages in DOCX format (625.1 KB). To download "tohiriylar hamda safforiylar davrida dargoh va devon faoliyati 25", click the Telegram button on the left.

Tags: tohiriylar hamda safforiylar da… DOCX 15 pages Free download Telegram