hasharotlar

PPT 24 pages 1.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi reja: hasharotlarning tana bo’g’imlari hasharotlarning bosh qismi ko’krak bo’limi qanotlarini tuzilishi oyoqlarini xillari hasharotlarga umumiy tafsif. hasharotlar yer yuzida nihoyatda keng tarqalgan, quruqlikda yashashga to’la moslashgan traxeyalilar bo’lib, tanasi alohida ajralgan bosh, uch bo’g’imli ko’krak va qorincha (abdomen) qisimlaridan tashkil topgan. ko’krak qismida uch juft yaxshi rivojlangan oyoqlari bo’lishi bilan xarakterlanadi. ko’pchilik hasharotlarning tanasi qattiq xitin bilan qoplangan. nafas olish sistemasi -traxeyalardir. faqat sodda tuzilgan va tuproqda, chirindilar orasida yashovchilarda traxeya yaxshi rivojlanmagan bo’lib, terisi bilan nafas olishadi. hasharotlarning tashqi tuzilishi. hasharotlarning tanasi bosh, ko’krak qorin bo’limlaridan tashkil topgan. boshi akron va 4 bo’g’imdan, ko’kragi 3 bo’g’imdan, qorin bo’lmasi 6-11 bo’g’im telsondan iborat. hasharotlar tanasi, asosan, uch qismga: bosh, ko‘krak va qorin qismlarga bo‘linadi. ularning tanasi va organlarini qoplab turgan teri qatlami – kutikula o‘zaro elastik parda vositasi bilan tutashgan qattiq qismdan tashkil topgan. terming bu xususiyati hasharotlarga muskullar vositasida …

2 / 24

h qismi orqa tomondan, ya’ni qorin qismidagi ichki organlar bilantutashgan. bosh qismida bo‘g‘inlarga bo‘lingan turli ko‘rinishdagi bir juft antennasi, mo‘ylovlari bo‘ladi. ularning vazifasi hid bilish va sezish funksiyasini bajarishdan iborat. ular peshonaning ikki yonidagi ko‘zlar oralig‘ida joylashgan. har bir mo‘ylov yo‘g‘onlashgan o‘zak – asosiy dastadan va uchinchi bo‘g‘indan boshlanadigan xivchindan iborat bo‘ladi. bosh qismining gipognatik, prognatik va opistognatik xillari bo‘ladi. gipognatik – og‘iz bo‘laklari pastga qaratilgan (chigirtkalar) va prognatik – og‘iz bo‘laklari tananing oldi tomoniga qaratilgan (sassiq qo‘ng‘izlarda) hamda og‘iz bo‘laklari qorniga egilgan (orqasiga qaratilgan) oldingi oyoqlariga juda ham yaqinlashgan – onistognatik bo‘ladi (saratonlarda, o‘simlik bitlarida) 2 a b d hasharotlarning og‘iz organlari hasharotlarning og‘iz organlari yuqorigi lab, og‘iz o‘simtalari va tomoq osti bo‘g‘inlaridan tuzilgan. qabul qilinadigan oziqning holatiga va xiliga (qismiga) qarab, og‘iz organlarining shakli o‘zgaradi. asosan, ikki xil – kemiruvchi va so‘ruvchi og‘iz organlari bo‘ladi. kemiruvchi og‘iz organlari qattiq oziqqa, jumladan, o‘simliklarning bargi, poyasi, o‘sish nuqtalari, ildizi va …

3 / 24

ustki jag’, ostki jag’, ostki lab, ostki jag’ paypaslagichlari, ost lab paypaslagilar. soruvchi: ustki lab, ostki jag’, ostki lab, ostki jag’’ paypaslagichlari, ostki lab paypaslagichlari. sanchib- so’ruvchi. ustki jag’, ostki jag’, iyak osti. hasharotlarning mo‘ylovi hamma hasharotlarda (faqat proturalardan tashqari) bir juftdan mo‘ylov bo‘lib, ular shakli, bo‘g‘inlari, uzun-qisqaligi bilan bir-biridan farq qiladi. bo‘g‘inlar soni 3–4 tadan yuztagacha va undan ortiq bo‘lishi mumkin. ayrim hollarda, erkak va urg‘ochi hasharotlar mo‘ylovining bo‘g‘imlari soni va shakli har xil bo‘lishi mumkin. hasharotlarning mo‘ylovi boshining ikki yonidagi guruhga o‘rnashgan, ipsimon, tubidan uchigacha bir xil yo‘g‘onlikda bo‘ladi. birinchi asosiy bo‘g‘im boshqa bo‘g‘imlarga qaraganda yirik, boshqa bo‘g‘imlari xivchinsimon bo‘ladi. ayrim hasharotlarning mo‘ylovi qilsimon bo‘lib, tubidan uchiga qarab ingichkalashib boradi. marjonsimon mo‘ylovlar kalta, bo‘g‘im uchlari yumaloqlashgan, bir-biri bilan aniq ajralib turadigan bo‘g‘imlardan iborat bo‘ladi. bo‘g‘imlarning bir tomoni orqa tishi kabi kertik bo‘lgan mo‘ylovlar arrasimon mo‘ylov deyiladi. bo‘g‘imlarning bir tomonida uzun-uzun tishchalar bo‘lsa, taroqsimon mo‘ylov deyiladi. mo‘ylovning uchidagi bo‘g‘imlar …

4 / 24

o‘ladi, bu qilchali mo‘ylov; bunday mo‘ylovning uchta bo‘g‘imidan bittasida oddiy yoki shoxlangan qilchasi bo‘ladi hasharotlar mo'ylovi xillari. 1- qilsimon, 2- ipsimon, 3, 4 - arrasimon, 5 - taroqsimon, 6 - to'g'nog'ichsimon, 7- cho'qmorsimon, 8- duksimon, 9- plasfinka-to'g'nog'ichsimon, 10-taroq tizzasimon, 11 - noto'g'ri, 12 - patsimon, 13 -qildor. hasharotlarning ko‘krak qismi hasharotlarning boshidan keyingi qismi ko‘krak bo‘lib, u uch bo‘g‘imdan: oldingi ko‘krak, o‘rta ko‘krak va orqa ko‘krakdan iborat. hasharotlarning oldingi, o‘rta, orqa ko‘krak qismlari birbiriga harakatchan birikkan bo‘lib, ayrimlarida bu qismlar jips birikib ketgan bo‘ladi. ko‘krakning uchta segmentining har biri xitinlashgan ayrim qismlardan – skleritlardan iborat. segmentlarning yuqori qismi yoki ustki tomoni, yelka ostki tomoni yoki ko‘kragi yon tomonidagi skleritlar – biqincha yoki pleyritlar deb ataladi. hasharotlarning har bir ko‘krak bo‘g‘imlarida bir juftdan oyog‘i bo‘ladi. qanotli hasharotlarning o‘rta va orqa bo‘g‘imlarida juft qanotlar bo‘ladi. shuning uchun o‘rta va orqa bo‘g‘imlari birgalikda pterotoraks degan nom bilan ifodalanadi. ayrim hasharotlarda oldingi ko‘krak bo‘g‘imi …

5 / 24

igan 3 ta bo’g’imdan tuzilgan. har bir ko’krak bo’g’imi 4 ta xitin qoplag’ich – skleritdan iborat. skleritlar- ning nomi orqa skleriti- tergit qorin skleriti- sternit ikkita yon skleritlari- plevrit. hasharotlarning qanoti ko‘pchilik hasharotlarda ikki juft qanot bo‘lib, ularning birinchi jufti o‘rta ko‘krakka va ikkinchisi orqa ko‘krakka joylashadi. lekin ikki qanotlilarda qanot bir juft bo‘lib, ular o‘rta kurakka, orqa kurakka esa yo‘qolib ketgan orqa qanot rudimentlari o‘rnashadi. hasharotlar qanoti ikkita yupqa plastinkadan iborat bo‘lib, ular o‘rtasidan to‘rt tomoni berk katakchalar hosil qiladigan tik va ko‘ndalang tomirlar o‘tadi. tomirlarning soni va joylashishi har xil. tuban hasharotlar qanotida ko‘proq ko‘ndalang tomirlar bo‘ladi, qanot tomirlari qanot pardalarini ko‘tarib turuvchi mexanik tirgak vazifasini bajaradi. ichi g‘ovak bo‘lgan ayrim tomirlar orqali oziq modda tashuvchi qon oqadi. hasharotlar qanotlarini tutib turishida va ularni oziqlanishida uzunasiga ketgan tomirlar katta ahamiyatga ega bo‘lib, ular quyidagi xillarga bo‘linadi: c – kostal tomir. bunda tomir qanotning tubidan chiqib, uning oldingi cheti …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hasharotlar"

hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi reja: hasharotlarning tana bo’g’imlari hasharotlarning bosh qismi ko’krak bo’limi qanotlarini tuzilishi oyoqlarini xillari hasharotlarga umumiy tafsif. hasharotlar yer yuzida nihoyatda keng tarqalgan, quruqlikda yashashga to’la moslashgan traxeyalilar bo’lib, tanasi alohida ajralgan bosh, uch bo’g’imli ko’krak va qorincha (abdomen) qisimlaridan tashkil topgan. ko’krak qismida uch juft yaxshi rivojlangan oyoqlari bo’lishi bilan xarakterlanadi. ko’pchilik hasharotlarning tanasi qattiq xitin bilan qoplangan. nafas olish sistemasi -traxeyalardir. faqat sodda tuzilgan va tuproqda, chirindilar orasida yashovchilarda traxeya yaxshi rivojlanmagan bo’lib, terisi bilan nafas olishadi. hashar...

This file contains 24 pages in PPT format (1.1 MB). To download "hasharotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: hasharotlar PPT 24 pages Free download Telegram