traxeyalilar (tracheata) kenja tipi

ZIP 17 pages 113.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.5 KB

File type ZIP

Pages 17

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

traxeyalilar (tracheata) kenja tipi reja: 1. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñmumiy belgilari. 2. koâpoyoqlilar (myriapoda) ñmumiy belgilari. 3. laboyoqlilar chilopoda) va symphyla sinflari. 4. ikki juftoyoqlilar (diplopoda), pauropoda sinflari va filogeniyasi. 5. hasharotlar sinfi yoki oltioyoqlilar hexapoda) umumiy tavsifi. 6. hasharotlar koâpayishi va rivojlanishi. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñmumiy belgilari. traxeyalilar (tracheata) kenja tipi yoki traxeya bilan nafas oluvchilar 2 ta yirik taksanga: ðoâp oyoqlilar (myriapoda) va oltioyoqlilar (nexapoda) ga boâlinadi. traxeyalilarni ajdodlari - mondibula va traxeyalari boâlgan yer ustida yashovchi individlar boâlgan. traxeya bilan nafas oluvchilarni (tracheata) asosiy belgilari: 1. bosh qismini 1-segmentida 1 juft antennalar (moylovlar) boâladi. 2. 2-segment reduksiyalangan, lekin 2-segment lichinkalik davrida maâlum bosqichda shakllanib, keyinchalik yoâqolib ketadi. 2 juft antennalar traxeyalilardan tashqari faqat qisqichbaqasimonlarda mavjud. 3. nafas olish traxeyalar orqali amalga oshiriladi, har bir segment ikkala yon tomonida bittadan nafas olish trubkachalari â traxeyalar mavjud boâlib teshigi tashqariga ochilgan. 4. ayirish organlar juft xaltasimon nefridiylar …

2 / 17

, boshida bir juft moâylovlari (antenna), ogâiz atrofida ogâiz oldi oyoqchalari, uch juft jagâlari boâlishi, yurish oyoqlarining koâpligi yoki uch juftgacha qisqarganligi bilan xarakterlidir. bularning, deyarli, hamma avlodlari ichki tomonga qayrilgan va yupqa xitin bilan qoplangan traxeya naychalar sistemasi orqali nafas oladi. murakkab shoxlangan traxeya naychalari nafas olish teshikchalari stigmalar bilan tashqariga ochilgan. faqat nam tuproq va chirindilar orasida yashaydigan â sodda tuzilgan qadimgi avlodlarida traxeya sistemasi rivojlanmagan (ular terisi orqali nafas oladi). quruqda yashovchi hayvonlar sifatida bular tanasida maâlum miqdorda suv zapasining saqlanishi hayotiy ahamiyatga ega. binobarin traxeyalilarning bir qancha sodda tuzilgan avlodlarida maxsus ayirish organi boâlmay, bu vazifani orqa ichak devori bajaradi. yuqori traxeyalilarning ichak devori bilan tutashgan ipsimon ayirish organi - malpigiy naychalari esa âsuvni tejab â siydikni kislota holida chiqaradi. tanada suvni tejash va hosil qilishda yogâ tanachalari ham katta rol oâynaydi. nerv sistemasi - markaziy qism bosh miya, halqum osti nerv tuguni va qorin nerv …

3 / 17

tadil zonalarida tarqalgan. koâpoyoqlilar gavdasi bosh va uzunchoq tana qismlarga boâlingan. bosh qismida bir juft antennalari bor. tana koâp sonli segmentlarga boâlingan va xar bir segmenda juft oyoqlari mavjud. koâzlar mavjud emas. tana segmentlari koâkrak va qorincha tagmalarga boâlinmagan. ogâiz bosh qismining ostki tomoniga joylashgan. 2 ta mandibullar ogâizning ikki yonida joylashgan. koâpoyoqlilar (myriapoda) guruhi traxeya bilan nafas oluvchi 13000 turni birlashtirgan 4 ta sinfga boâlinadi. 1. laboyoqlilar ( chilopoda) sinfi. (qirqoyoq) 2. ikkijuft oyoqlilar yoki kivsyaklar ( diplopoda) sinfi. ( mingoyoq) 3. pauropodalar ( pauropoda) sinfi. 4. simfilalar (symphyla) sinfi. laboyoqlilar (chilopoda) va symphyla sinflari. laboyoqlilar yoki qirqoyoqlilarni 15 juftdan 19 juftgacha (hamisha toksonli juft oyoqlari boâladi) oyoqlari boâladi. ular yer yuzini quruqlik qismini hamma joylarida uchraydi. koâpchiligi tunda hayot kechiradi. 2800 ta turi qayd qilingan va 5ta turkumga boâlingan. laboyoqlilarning tanasi 25-30 sm gacha, kunduzi, tuproqning ustki qavati, tosh, kesak, eski devorlar orasida yashirinib kechqurun aktivlashadi. hamma avlodlari …

4 / 17

i nam tuproqlarda tarqalgan 160 ga yaqin turni birlashtiradi. simfilalar juda kichik koâp oyoqli hayvonlar boâlib, uzunligi 1 â 8 mm gacha boradi. rangi oq.tanasi koâplab segmentlarga boâlingan. antennasi bosh qismi old tomoni 2 yonida joylashgan. simfilalar ayrim jinsli. urugâlanishi tashqi. erkak individlar koâpayish vaqtida âspermatoforâ hosil qiladi. simfila erkagining jinsiy organi teshigi 4 â segment ostki tomonidan tashqariga ochilgan. simfilalarning jinsiy xulq atvori oâziga xos boâlib, erkaklari koâpayish vaqtida 150 â 450 tagacha spermatofor hosil qilib oyoqlariga yopishtirib olib yuradi. urgâochi simfilalar erkaki qoygan spermatoforni yeydi va uni ogâiz boâshligâga ochilgan 2 ta urugâ qabul qiluvchi maxsus organlariga joylab qoyadi. keyinchalik urgâochi simfilalar etilgan tuxumlarini (8â12 tagacha) lishaynik yoki moxlarga ilashtirib qoyadi va bu tuxumlarga oâgiz boâshligidagi spermatoforni surtib urugâlantiradi. simfilalar partenognez yoâli bilan ham koâpayadi. tuxumdan yosh 6 â 7 ta segmentli simfilalar chiqadi. har poâst tashlagan yangi segment va juft oyoqlar hosil boâladi. simfilalar 4 yilgacha yashaydi …

5 / 17

er yuzida tarqalgan boâlib aksariyat turlari tropik mintaqalarga yashaydi. ikki juft oyoqlilarni 6 ta katta turkumi bor. diplopodalarni barcha vakillarini tanasi uzunchoq va silindirsimon. gavdasi oldingi uchi bosh va segmentlardan iborat tana qismlarga ajralgan. bosh qismi ustki tomonga qavariq chiqqan boâlib ostki tomonga bukulgan. har xil turlarga 4 tadan 90 tagacha yaxshi taraqqiy etmagan koâzchalar mavjud. kalta moylovlar 8 ta segmentdan tuzilgan. tashqi tomondan kutikula bilan qoplangan boâgâinlar koâzga tashlanadi. bu boâgâinlar har biri 2 ta segmendan iborat. tanasi har birida 2 tadan segment boâlgan kutikulali boâgâinlarga ajralgan va har bir boâgâindan 2 juft oyoq chiqadi. (shundan diplopoda jami berilgan). koâpgina turlarida 7 xalqa oyoqlari gonopodiyalarga aylangan va urugâlantirish jarayoniga ishtirok etadi. kivsyaklar koâpgina umirtqasiz va umurtqali hayvonlarni ozuqasi sanaladi. lekin ular juda sekin harakat qiladi va oâta nochor koârinadi. shuning uchun ularda turli himoyaviy moslanishlar hosil boâlgan. bular tana rangi va shaklini yashaydigan muhitga nihoyatda oâxshash boâlishi ayrim turlarida …

6 / 17

modda ajratadi) hamda himoya vazifasini bajaradi. pauropodalar (pouropoda) - yoki yumshoq tanli koâpoyoqlilar yer sharining faqat tropik va mutadil zonalarida tarqalib , tungi hayot kechiradi. ular oârmon chirindilari orasida tuproqda, quriyotgan daraxtlar poâstlogâi ostida, toshlar ostida yashaydi. hozirgi vaqtda pauropodalarni 500 dan ortiq turi bor. aslida esa bularni turlari koâproq. xanufgacha bu koâp oyoqlilar yaxsha oârganilmagan. tanasi 11 ta segmentdan tuzulagan. bosh qismining yon tomonida âpsevdo koâzlariâ joylashgan boâlib,sezish vazifasini oâtaydi. moylovlari 6 boâgâinli moâlovlarlari uchki tomoni uch xivchinli boâlib,bu puoropodalarni asosiy belgisi hisoblanadi va bunday uch xivchinli moâlov boshqa koâp oyoqlilarda uchramaydi. koâpgina turlari zamburugâlar va oâsimliklar toâqimalari bilan oziqlanadi. yirtqich formalari ham bor. ayrim turlarini ichagi haltachaga aylangan va zamburugâlar sokini soârib oziqlanadi. traxeyalilalarga xos boâlgan belgilar,oârgimchaksimonlarni quruqlik muhitini egallash adaptatsiyalari traxeya va malpigi naychalari,spermatozoidlar,ichki urugâlanish jarayonlari oâxshashligi ularni xelitseralilardan kelib chiqqanligiga ishora qiladi. lekin bu xususiylar traxeyalilarda ancha takomillashganliginikoârir mumkun. bu traxeyalilarni yanada quruq muhutda va boshqa …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "traxeyalilar (tracheata) kenja tipi"

traxeyalilar (tracheata) kenja tipi reja: 1. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñmumiy belgilari. 2. koâpoyoqlilar (myriapoda) ñmumiy belgilari. 3. laboyoqlilar chilopoda) va symphyla sinflari. 4. ikki juftoyoqlilar (diplopoda), pauropoda sinflari va filogeniyasi. 5. hasharotlar sinfi yoki oltioyoqlilar hexapoda) umumiy tavsifi. 6. hasharotlar koâpayishi va rivojlanishi. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñmumiy belgilari. traxeyalilar (tracheata) kenja tipi yoki traxeya bilan nafas oluvchilar 2 ta yirik taksanga: ðoâp oyoqlilar (myriapoda) va oltioyoqlilar (nexapoda) ga boâlinadi. traxeyalilarni ajdodlari - mondibula va traxeyalari boâlgan yer ustida yashovchi individlar boâlgan. traxeya bilan nafas oluvchilarni (tracheata) asosiy belgilari: 1. bosh qismini 1-segmentida 1 ...

This file contains 17 pages in ZIP format (113.5 KB). To download "traxeyalilar (tracheata) kenja tipi", click the Telegram button on the left.

Tags: traxeyalilar (tracheata) kenja … ZIP 17 pages Free download Telegram