xelitseralilar (chelicerata) kenja tipi

ZIP 122,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1546961422_73721.doc xelitseralilar (chelicerata) kenja tipi reja: 1. xelitseralilar tashqi tuzilishi. 2. qilichdumlilar (xiphosura) sinfi tavsifi. 3. o‘rgimchaksimonlar (arachnida) sinfi umumiy belgilari. 4. o‘rgimchaksimonlar (arachnida) sinfi аsosiy turkumlari va muxim vakillari: 5. dengiz o‘rgimchaklari (picnogonida) sinfi 6. xelitseralilar filogeniyasi. xelitseralilar tashqi tuzilishi. cheliceralilar va mondibulatalar hozirgi zamon bo‘g‘imoyoqlilarining egizak tаksoni hisoblanadi. xelitseralilar guruxiга oldin yashagan турлар билан бирга 70 000 dan ortiq tur kirib, bular: o’rgimchaklar, chayonlar, pichano’rarlar, kanalar va xanjar dumlilar hamda oldin yashagan dengiz chayonlarini o‘z ichiga oladi. aksaryat xelitsiralilar quruqlik hayvonlaridir. tashqi tuzilishi : xelitseralilar gavdasi 2 ta tagma boshko’rak (sefalotoraks) va qorincha qismlardan tuzilgan. boshko’krak (prosoma) qismini birinchi segmenti parapodiyalarni yo’qatgan. boshqa bo’g’imoyoqlilarda bu segmentdan antennalar rivojlanadi. xelitseralilarda bu yo’qyu birinchi juft parapodiyalar – boshko’krakning 2 – segmentidan ikkita ushlovchi xelitseralilar rivojlangan. har bir xelitsera 2 yoki 3 ta bo’gindan iborat bo’lib ,oxirgi 2 ta distal bo’g’inlar qisqich hosil qiladi. ikkichi juft parapodiyalar – pedipalpalar turli tаksonlarda …

ha i bo‘g‘imiga ochilgan. tuxum qo‘yib ko‘payadi. umuman хeletseralilar - eng qadimgi poleozoy erasida rivojlangan va yuz mln. yillar davomida nihoyatda xilma-xil yashash muhitida hayot kechirishga muvofiqlashgan hayvonlar bo‘lganligidan adaptatsion evolyutsiya natijasida bir-biridan katta farq qiladigan guruhlar (sinflar, turkumlar) ga bo‘lingan. lekin buni bir qancha avlodlari suvga yashash hususiyatini saqlab qolgan xelitseralilar kenja tipi 3 ta sinfga bo’linadi. 1. xanjardumlilar (xiphosura ) sinfi. 2. o’rgimchaksimonlar (arachnida) sinfi. 3. dengiz o’rgimchagi (pantopoda)sinfi. qilichdumlilar (xiphosura) sinfi tavsifi. qilichdumlilar (xiphosura ) sinfi - vakillari hozirgi zamondagi eng yirik xelitseralilardir. ularning kattaligi 75 sm gacha bo’ladi. xanjardumlilar yer yuzida silur davridan buyon yashab kelib, ularni aksaryat turlilari qirilib ketgan.tipik dengiz hayvonlaridir. hozirgi zamon faunasida 4 ta turi uchraydi. bitta turi atlantika okeanining shimoliy amerikaning sohillarida, 3 ta turi osiyo, koreya,yaponiya va filippin, indoneziya qirg’oqlarida tarqalgan. boshko’krak qismi tuzilishi ot taqasi shakliga o’xshaydi. xanjardumlilar sohilga chiqib 1000 tagacha tuxum qoyib ko’payadi.tuxum rivojlanishi trilobitlarning lichinka rivojlanishini …

o‘tkir tirnoqli kuchli, xitinlashgan xeletseralarining yaxshi taraqqiy etganligi bular uchun xos belgilardir. bundan tashqari mazkur sinf vakillarida turli vazifalarni bajarishga moslashgan pedipalplarning bo‘lishi, boshko‘krakda joylashgan to‘rt juft oyoqlarining yaxshi rivojlanganligi, murakkab ko‘zlar o‘rnida bir necha juft sodda ko‘zlar mavjudligi, ko‘pchilik avlodlarida oldingi qorincha oyoqlarini nafas olish organiga aylanganligi va boshqa xususiyatlar bilan xarakterlanadi. ko‘rsatib o‘tilgan organlar va umuman tananing tuzilishi ko‘pchilik parazitlik bilan hayot kechiruvchi kanalar turkumida turli darajada soddalashib, o‘zgarib ketgan. umuman o‘rgimchaksimonlar o‘zlarining nihoyatda xilma-xilligi va turli sonining ko‘pligi (bularga 35 mingdan ortiq tur kiradi) jihatidan bo‘g‘imoyoqlilar o‘rtasida hashoratlar sinfidan keyingi ikkinchi o‘rinni egallaydi. ko‘pchilik turlari yirtqich. ko‘pincha hashoratlar va boshqa umurtqasiz hayvonlar bilan oziqlanadi. bir qancha turlari (kanalar) hayvonlar yoki o‘simlik tanasida parazitlik yoki tayyor mahsulot bilan oziqlanadi. binobarin, bularda teri sezuv va hid sezuv vazifasini bajaruvchi sezuv tukchalari yaxshi rivojlangan. oziq qidirishda ko‘zlarigagina emas (ba’zilarida ko‘zlar yaxshi rivojlanmagan yoki butunlay yo‘qolgan). balki mazkur sezuv tukchalar yordam …

sub bo‘lgan o‘rgimchaksimonlar (bularning 600 tacha turi ma’lum) paleozoy erasidan, ya’ni bir necha yuz million yillardan buyon yashab kelayotgan va dastlabki avlodlarining tushilishi va qiyofasini saqlab kelgan bo‘g‘imoyoqlilar bo‘lib, paleozoyning sillurdavrida suvda yashagan avlodlariga ko‘p jihatdan o‘xshash maxluqlardir. chayonlarning qadimgi avlodlari ko‘rsatilgan issiq iqlimli erada yashagan bo‘lganidan hozirgi turlari ham asosan tropik va subtrpik qit’a va oblastlarda: afrika, janubiy va markaziy amerika, hindiston, janubiy va sharqiy-janubiy osiyoda tarqalgan. rossiya da o‘rta osiyo, zakavkaze va qrim yarim orolida ko‘proq uchraydi. chayonlarning tanasi boshko‘krak (prosoma), oldingi qorincha (mezosoma) va ketingi qorincha (metosoma) qismlariga yaxshi ajralgan. boshko‘krak qismi va oyoqlari qalin chidamli xitin bilan qoplangan. bosh tomonining ustida bir juft kattaroq ko‘z, yon tomonida esa 5 juft mayda sodda ko‘zchalar joylashgan. boshko‘krakning qorin tomonida og‘iz, bir juft o‘tkir “tishli” xeletsera va bir juft juda katta pedipalp joylashgan. ovqat ovlashda eng asosiy qurol bo‘lmish pedipalplar qisqichbaqadagi qisqichoyoqlarga o‘xshab, zo‘r muskulli omburchalar bilan qurollangan. to‘rt …

ipalplari bilan ushlab, yeydi. agarda kattaroq qo‘ng‘iz (hatto, mayda sichqon yoki kaltakesaklar) uchrab qolsa ularni chaqib o‘ldirgach, yeya boshlaydi. och qolgan chayonlar, hatto o‘z avlodlari (jumladan bolalarini) yeyishdan ham qaytmaydi. chayonlarning tuxumi urg‘ochining jinsiy yo‘llarida rivojlanib, mayda bolachalar shaklida tug‘iladi. bitta urg‘ochi 5 tadan 20-30 tagacha bola tug‘ishi mumkin. u mayda bolalarini bir necha kungacha yelkasida ko‘tarib yuradi. chayon bolalari bir necha po‘st tashlab, 1-1,5 yildagina voyaga yetadi. chayonlar eng qadimgi va juda oz o‘zgargan hayvon bo‘lganligi uchun yerning hozirgi geografik holati shakllanishini o‘rganishda ma’lum nazariy ahamiyatga egadir. chayon zahri oqsil xarakteridagi murakkab organik modda. zahar mayda hayvonlarni tez o‘ldiradi. chayon zahri – ular aktivlashgan yoz oylarida kuchli bo‘lib, chaqqan odamga bir necha kun azob berishi mumkin. lekin chayon zahridan odam o‘lishi juda kam sodir bo‘ladi. zahar bolalarga tez ta’sir etadi (ayrim hodisalarda bola zaharlanib, nobud bo‘lishi ham mumkin). chayon – zararli hashoratlarni yo‘qotuvchi foydali maxluqdir. telifonlar (uropygi) turkumi. bu …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xelitseralilar (chelicerata) kenja tipi"

1546961422_73721.doc xelitseralilar (chelicerata) kenja tipi reja: 1. xelitseralilar tashqi tuzilishi. 2. qilichdumlilar (xiphosura) sinfi tavsifi. 3. o‘rgimchaksimonlar (arachnida) sinfi umumiy belgilari. 4. o‘rgimchaksimonlar (arachnida) sinfi аsosiy turkumlari va muxim vakillari: 5. dengiz o‘rgimchaklari (picnogonida) sinfi 6. xelitseralilar filogeniyasi. xelitseralilar tashqi tuzilishi. cheliceralilar va mondibulatalar hozirgi zamon bo‘g‘imoyoqlilarining egizak tаksoni hisoblanadi. xelitseralilar guruxiга oldin yashagan турлар билан бирга 70 000 dan ortiq tur kirib, bular: o’rgimchaklar, chayonlar, pichano’rarlar, kanalar va xanjar dumlilar hamda oldin yashagan dengiz chayonlarini o‘z ichiga oladi. aksaryat xelitsiralilar quruqlik hayvonlaridir. tashqi tuzilishi : xelitseralilar gavdas...

Формат ZIP, 122,5 КБ. Чтобы скачать "xelitseralilar (chelicerata) kenja tipi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xelitseralilar (chelicerata) ke… ZIP Бесплатная загрузка Telegram