"badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik"

DOCX 30 pages 67.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.0 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti 11 2 .23 gid hamrohligi va tarjima faoliyati hotamova gavhar ning “badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ guliston 2024 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 1 badiiy tarjima va muqobillik tushunchasi…………………………..................................... 4 2 adekvatlik va uning badiiy tarjimada tutgan o‘rni ……………………………………………………………. 8 3 muqobillikning qo‘llanilishi va cheklovlari…………………………………………………. 14 4 badiiy asarlardan muqobillik va adekvatlikka oid misollar…………………………... 20 xulosa ……………………………………………………………….. 29 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 30 kirish badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik badiiy tarjima – bu tilning leksik va grammatik qoidalaridan tashqari, badiiy adabiyotning muayyan estetik va ma'naviy xususiyatlarini saqlab, asarning mazmunini boshqa tilga o'tkazish jarayonidir. tarjimada muqobillik va adekvatlik tushunchalari o'zaro chambarchas bog'liq bo'lib, badiiy asarni o'z tiliga tarjima qilishda ahamiyatli o'rin tutadi. adekvatlik esa tarjimadagi ifodaning original asar bilan to‘liq mos kelishini ta'minlashni bildiradi. tarjimada adekvatlikni saqlash, asar mohiyatining, tuyg‘ularining va fikrlarining o‘zgarishsiz yetkazilishi zarurligini …

2 / 30

i asosiy omil sifatida ajralib turadi, chunki ular tarjima sifatini va uning original asar bilan aloqasini aniqlaydi. muqobillik - bu tarjimadagi so‘z va ifodalarning o‘zaro mosligi, ya'ni bir tildan ikkinchi tilga o‘tkazilgan so‘zlarning yoki iboralarining asl ma'nosiga to‘g‘ri kelishi. muqobillik nafaqat til, balki madaniyat va kontekstual shartlarga ham bog‘liq bo‘lgan omil sifatida tarjimaning har bir elementini originalga mos keltirishni talab qiladi. muqobillikni to‘g‘ri saqlash, tarjima qilingan matnni o‘qiydigan kishi uchun oddiy va tushunarli bo‘lishiga yordam beradi. shu bilan birga, muqobillik va adekvatlik badiiy tarjimadagi asosiy printsiplar bo‘lib, ularning uyg‘unlashuvi tarjimaning sifatini, samaradorligini va maqsadga muvofiqligini ta'minlaydi. 1 badiiy tarjima va muqobillik tushunchasi badiiy tarjima, asosan, adabiyotshunoslikda, tilshunoslikda va tarjimashunoslikda keng tarqalgan atama bo‘lib, badiiy asarlarning boshqa tilga o‘tkazilishi jarayonini anglatadi. tarjima nafaqat tilning o‘zgartirilgan shakli, balki bir madaniyatning boshqa bir madaniyatga o'tishi hamdir. badiiy tarjima, asarlarni faqat so‘zma-so‘z tarjima qilishdan farqli o‘laroq, ularning estetik, hissiy, va madaniy mohiyatini saqlashni ham …

3 / 30

bir so‘z, har bir jumla, asar tushunchalarini ifodalashda muhim rol o‘ynaydi. muqobillik badiiy tarjimadagi markaziy tushunchalardan biridir. muqobillik — bu tarjima qilinayotgan matndagi har bir elementga muqobil ravishda tarjimonning o‘z tilida mos keladigan so‘z va ifodalarni tanlashi va asar muallifining niyatini saqlashni anglatadi. tarjimon original matndagi ma'lumotlarni aniq va to‘g‘ri tarjima qilishga harakat qiladi, lekin bu hamda yangi tilning grammatik va leksik tuzilmalari bilan mos bo‘lishi kerak. muqobillik – tarjimaning estetik jihatlarini saqlab, boshqa tilga o‘tkazilishini ta'minlashda muhim omil hisoblanadi. badiiy tarjimadagi muqobillik, tarjimonning o‘z tilini bilishi, matnni yaxshi tushunishi, originalning kontekstini saqlashga qaratilgan bir usulni o‘z ichiga oladi. badiiy tarjimada muqobillik faqat so‘zlarning mos kelishini talab qilmaydi. bu, aslida, matnning umumiy tuzilishini, ifodalash uslubini, janrni va adabiy elementlarini saqlashni anglatadi. muqobillikning muvaffaqiyatli bo‘lishi uchun, tarjimon matnni har jihatdan tushunib olish va uning haqiqiy ma'nosini o‘z tiliga to‘g‘ri tarjima qilishni maqsad qilishi zarur. muqobillikda tilning leksik va sintaktik o‘zgarishlari bilan …

4 / 30

ishi kerak. har bir so‘zning, har bir iboraning tarjimasi muqobillik orqali aniq va sifatli amalga oshiriladi. muqobillik va adekvatlik, badiiy tarjimadagi asosiy tamoyillar sifatida, bir-birini to‘ldiruvchi tushunchalar hisoblanadi. adekvatlik – bu tarjima qilingan matnning original asar bilan to‘liq mos kelishini ta'minlashni bildiradi. tarjimada adekvatlikni saqlash, asar mohiyatining, tuyg‘ularining va fikrlarining o‘zgarishsiz yetkazilishi zarurligini anglatadi. badiiy tarjimadagi adekvatlik, tarjimonning asar va uning muallifining niyatini to‘g‘ri tushunishini talab qiladi. badiiy tarjima faqat so‘zlarni tarjima qilishdan iborat emas, balki asarning uslubiy va estetik jihatlarini, u orqali berilgan ma'naviy va ruhiy xabarni saqlab qolishni ham o‘z ichiga oladi. adekvatlikni saqlashda, tarjimon o‘z tilining lug‘at boyligini, madaniyatini, adabiy uslublarini va to‘g‘ri tarjima qilishning barcha nuanslarini hisobga olishi kerak. adekvat tarjima – bu nafaqat so‘zma-so‘z tarjima, balki asl asarning ruhini, tuyg‘ularini, maqsadlarini, muallifning niyatini va adabiy uslubini saqlashdir. badiiy tarjima jarayonida, tarjimonning estetik sezgisi va adabiyotga bo‘lgan hurmati hamda uning tiliga, madaniyatiga oid chuqur bilimlari yordamida, …

5 / 30

ining va uslubining yangi tilga to‘g‘ri va samarali o‘tishini ta'minlasa, adekvatlik esa tarjimaning asl ruhini, ma'naviy qadriyatlarini saqlashga yordam beradi. badiiy tarjimadagi bu ikki tamoyilni uyg‘unlashtirish, tarjima qilinayotgan asarning asl mohiyatini boshqa tilga to‘liq yetkazish va o‘quvchi uchun tushunarli va mazmunli bo‘lishini ta'minlaydi. badiiy tarjima – bu tilni o‘zgartirishning nafaqat so‘zma-so‘z ko‘chirishdan iborat bo‘lgan jarayoni, balki ma'naviy va estetik jihatlarni saqlagan holda asar mohiyatini boshqa tilga yetkazishdir. badiiy tarjimaning o‘ziga xosligi shundaki, bu jarayonda tarjima qilinayotgan matnning faqat lingvistik tarkibi emas, balki uning ichki dunyosi, muallifning dunyoqarashi, estetik me'yorlari, san'atkorlik ifodasi va umumiy ruhiyatini ham saqlash kerak. badiiy tarjima jarayonida ba'zi holatlarda so‘zlarning to‘g‘ri ekvivalentlari mavjud bo‘lmasligi mumkin, shuning uchun tarjimon nafaqat tilning grammatikasiga, balki matnning mazmuniga, ruhiga va his-tuyg‘usiga ham e'tibor qaratishi kerak. badiiy tarjimaga kirishishdan oldin, tarjimon muayyan asar haqida chuqur tushunchaga ega bo‘lishi zarur. bu asar tilidagi nozikliklarni, uslubiy xususiyatlarni va madaniy elementlarni tushunish badiiy tarjima qilishda …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti 11 2 .23 gid hamrohligi va tarjima faoliyati hotamova gavhar ning “badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ guliston 2024 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 1 badiiy tarjima va muqobillik tushunchasi…………………………..................................... 4 2 adekvatlik va uning badiiy tarjimada tutgan o‘rni ……………………………………………………………. 8 3 muqobillikning qo‘llanilishi va cheklovlari…………………………………………………. 14 4 badiiy asarlardan muqobillik va adekvatlikka oid misollar…………………………... 20 xulosa ……………………………………………………………….. 29 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 30 kirish badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik badiiy tarjima – bu til...

This file contains 30 pages in DOCX format (67.0 KB). To download ""badiiy tarjimada muqobillik va adekvatlik"", click the Telegram button on the left.

Tags: "badiiy tarjimada muqobillik va… DOCX 30 pages Free download Telegram