rektifikatsiya

PPTX 22 pages 584.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 584.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

slayd 1 mavzu: rektifikatsiya rektifikatsiya jarayoni haqida umumiy tushunchalar binar aralashmalarni rektifikatsiya qilish rektifikatsion kolonnaning moddiy balansi rektifikatsion kolonnaning issiqlik balansi ko'p komponentli aralashmalarni rektifikatsiya qilish rektifikatsiya…………. rektifikatsiya (lat. rectificatio – to'g'irlash, tekislash), suyuq aralashmalardan toza xoldagi komponentlarni ularning qaynash xaroratlariga qarab ko'p marotabalik suyuqliklarni bug'latish va xosil bo'lgan bug'larni kondensatsiyalash yo'li bilan ajratib olish jarayoniga aytiladi. rektifikatsiya jarayoni aralashmani bug'latishda ajralgan bug' va bug'ning kondensatsiyalanishi natijasida hosil bo'lgan suyuqlik o'rtasida ko'p marotabalik kontakt paytidagi modda almashinishga asoslangan. suyuq aralashmalarni rektifikatsiya yordamida ajratish kolonnali uskunalarda olib boriladi, bunda bug' va suyuqlik fazalari o'rtasidagi uzluksiz va ko'p marotabalik kontakt yuz beradi. bunday holatda fazalar o'rtasida modda almashinish yuz beradi. suyuq fazadan engil uchuvchan komponent bug' tarkibiga o'tadi, bug' fazasidagi qiyin uchuvchan komponent esa suyuqlikka o'tadi. rektifikatsion kolonnaning yuqorigi qismidan chiqayotgan bug' asosan engil uchuvchan komponentdan iborat bo'lib, u kondensatsiyaga uchragandan so'ng ikki qismga ajraladi. kondensatning birinchi qismi distillyat yoki rektifikat (yuqorigi …

2 / 22

ipi bir jinsli suyuq aralashmalarni komponentlarga to'la ajratish faqat rektifikatsiya usuli bilan amalga oshirilishi mumkin. rektifikatsiya jarayonining mohiyatini t–x–u diagrammasi orqali tushuntirish mumkin (11.5-rasm). kontsentratsiyasi x1 bo'lgan dastlabki aralashma qaynash harorati t1 gacha isitilganda, suyuqlik bilan muvozanatda bo'lgan bug'ning holati aniqlanadi (b nuqta). bu bug' kondensatsiya qilinganda kontsentratsiyasi x2 ga teng bo'lgan suyuqlik hosil bo'ladi (x2>x1). demak, suyuqlik engil uchuvchan komponent bilan birmuncha to'yingan bo'ladi. bu suyuqlik ham qaynash harorati t2 gacha isitilganda bug' hosil bo'ladi (d nuqta), bug' kondensatsiyalanganda x3 tarkibli suyuqlik olinadi (x3>x2). shu yo'sinda birin-ketin bir necha marta suyuqlikni bug'latish va bug'ni kondensatsiyalash jarayonlarini o'tkazish orqali tayyor mahsulot-distillyat olish mumkin. distillyat asosan engil uchuvchan komponentdan tashkil topgan bo'ladi. 11.5-rasm. binar aralashmalarni rektifikatsiya usuli bilan ajratishning diagrammada tasvirlanishi. 11.5-rasm. binar aralashmalarni rektifikatsiya usuli bilan ajratishning diagrammada tasvirlanishi. diagrammadagi yuqorigi egri chiziq bug' fazasining tarkibini belgilaydi, pastki egri chiziq esa qaynash haroratlarini ifodalaydi. bu diagramma yordamida birin-ketin bir necha …

3 / 22

sferada bosimdan yuqori bosimda) olib boriladi. yuqori haroratlarda qaynaydigan moddalarning aralashmalarini ajratishda vakuum ishlatish maqsadga muvofiqdir. normal haroratlarda gaz holatida bo'lgan aralashmalar ajratilganda atmosfera bosimdan yuqori bo'lgan bosim ostida ishlaydigan qurilmalardan foydalaniladi. davriy ishlaydigan rektifikatsion qurilmalar. kichik ishlab chiqarishlarda davriy ishlaydigan rektifikatsion qurilmalar qo'llaniladi. dastlabki aralashma haydash kubiga beriladi (11.6-rasm). kub ichiga isituvchi zmeevik joylashtirilgan bo'lib, aralashma qaynash haroratigacha isitiladi. hosil bo'lgan bug'lar rektifikatsion kolonnaning oxirgi tarelkasining pastki qismiga o'tadi. bug' kolonna bo'ylab ko'tarilgan sari engil uchuvchan komponent bilan to'yinib boradi. deflegmatordan kolonnaga qaytgan bir qism distillyat flegma deb yuritiladi. flegma (suyuq faza) kolonnaning eng yuqorigi tarelkasiga beriladi va pastga qarab harakat qiladi. suyuq faza pastga harakat qilishda o'z tarkibidagi engil uchuvchan komponentni bug' fazasiga beradi. bug' va suyuq fazalarning bir necha bor o'zaro kontakti natijasida bug' fazasi yuqoriga harakat qilgani sari engil uchuvchan komponent bilan to'yinib borsa, suyuqlik esa pastga tomon harakat qilgan sari tarkibida qiyin uchuvchan komponentning miqdori …

4 / 22

ch; 6,7-yig'gichlar. uzluksiz ishlaydigan rektifikatsion qurilmalar bunday qurilmalar sanoatda keng ishlatiladi. uzluksiz ishlaydigan rektifikatsion qurilmaning printsipial sxemasi ko'rsatilgan. qurilmaning asosiy qismi rektifikatsion kolonnadir. kolonna tsilindrsimon shaklda bo'lib, uning ichiga tarelkalar yoki nasadkalar joylashtirilgan bo'ladi dastlabki aralashma odatda isitkichda qaynash haroratigacha isitiladi, so'ngra kolonnaning ta'minlovchi tarelkasiga beriladi. ta'minlovchi tarelka kolonnani ikki qismga (yuqorigi va pastki kolonnaga) bo'ladi. yuqorigi kolonnada bug'ning tarkibi engil uchuvchan komponent bilan to'yinib boradi, natijada tarkibi toza engil uchuvchan komponentga yaqin bo'lgan bug'lar deflegmatorga beriladi. pastki kolonnadagi suyuqlik tarkibidan maksimal miqdorda engil uchuvchan komponentni ajratib olish kerak, bunda qaynatgichga kirayotgan suyuqlikning tarkibi asosan toza holdagi qiyin uchuvchan komponentga yaqin bo'lishi kerak. shunday qilib, kolonnaning yuqorigi qismi bug' tarkibini oshiruvchi qism yoki yuqorigi kolonna deb ataladi. kolonnaning pastki qismi esa suyuqlikdan engil uchuvchan komponentni maksimal darajada ajratuvchi qism yoki pastki kolonna deb ataladi. kolonnaning pastidan yuqoriga qarab bug'lar harakat qiladi, bu bug'lar kolonnaning pastki qismiga qaynatgich orqali o'tadi. qaynatgich …

5 / 22

ikatsion kolonna; 3-deflegmator; 4-ajratgich; 5-sovitkich; 6-distillyat uchun yig'gich; 7-qaynatgich; 8-qoldiq mahsulot uchun yig'gich. rektifikatsion kolonnaning moddiy balansi rektifikatsiya jarayonini hisoblash va tahlil qilishda fazalar tarkibi va miqdori mol ulushlarda ifodalanadi. hisoblash ishlarini osonlashtirish uchun quyidagi shartlar qabul qilinadi: 1) kolonnadan chiqib, deflegmatorga kirayotgan bug'ning tarkibi (ud) va kolonnaga qaytib tushayotgan flegmaning tarkibi (xd) bir xil qiymatga ega, ya'ni ud=xd; 2) qaynatgichdan chiqib, kolonnada ko'tarilayotgan bug'ning tarkibi kolonnaning pastki qismi (kub-bug'latgich) dan chiqayotgan suyuqlikning tarkibiga teng, ya'ni uw=xw. rasmda ko'rsatilgan sxemaga ko'ra rektifikatsion kolonnaning moddiy balansini tuzamiz: - oqimlar bo'yicha gf = gd + gw ; (11.3) - engil uchuvchan komponentlar bo'yicha gfxf = gdxd + gwxw ; (11.4) bu erda gf, gd, gw – dastlabki aralashma, distillyat va qoldiq mahsulotning massaviy yoki mol hisobidagi sarflari; xf, xd, xw – engil uchuvchan komponentning dastlabki aralashma, distillyat va qoldiq mahsulotdagi massaviy yoki mol ulushlari hisobidagi tarkibi. kolonna yuqorigi qismining moddiy balansi. ta'minlovchi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rektifikatsiya"

slayd 1 mavzu: rektifikatsiya rektifikatsiya jarayoni haqida umumiy tushunchalar binar aralashmalarni rektifikatsiya qilish rektifikatsion kolonnaning moddiy balansi rektifikatsion kolonnaning issiqlik balansi ko'p komponentli aralashmalarni rektifikatsiya qilish rektifikatsiya…………. rektifikatsiya (lat. rectificatio – to'g'irlash, tekislash), suyuq aralashmalardan toza xoldagi komponentlarni ularning qaynash xaroratlariga qarab ko'p marotabalik suyuqliklarni bug'latish va xosil bo'lgan bug'larni kondensatsiyalash yo'li bilan ajratib olish jarayoniga aytiladi. rektifikatsiya jarayoni aralashmani bug'latishda ajralgan bug' va bug'ning kondensatsiyalanishi natijasida hosil bo'lgan suyuqlik o'rtasida ko'p marotabalik kontakt paytidagi modda almashinishga asoslangan. suyuq aralashmalarni rektif...

This file contains 22 pages in PPTX format (584.0 KB). To download "rektifikatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: rektifikatsiya PPTX 22 pages Free download Telegram