haydash va rektifikatsiya

DOC 18 pages 4.6 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va kurilmalari oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kurs ishi mavzu: haydash va rektifikatsiya topshirdi: _____________________ qabul qildi : ___________________ mundarija 1. umumiy tushunchalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 2. haydash va rektifikatsiya jarayonlarining nazariy asoslari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 3. oddiy haydash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …

2 / 18

iya jarayonlari bir xil temperaturada aralashma komponentlarining turli uchuvchanligiga asoslangandir. yuqori uchuvchanlikka ega komponent engil uchuvchan, past uchuvchanlikka ega komponent qiyin uchuvchan deb nomlanadi. demak, engil uchuvchan komponent qiyin uchuvchanga qaraganda pastroq temperaturada qaynaydi. shuning uchun ham, ular past va yuqori temperaturada qaynaydigan komponentlar deb ataladi. haydash yoki rektifikatsiya jarayonida boshlang'ich aralashma engil uchuvchan komponenti bilan boyitilgan distillyat va qiyin uchuvchan komponent bilan boyitilgan kub qoldig'iga ajraladi. haydash jarayonida hosil bo'lgan bug' kondensator - deflegmatorga kondensatsiyalash natijasida distillyat olinadi. £urilma kubida esa - kub qoldig'i qoladi. 5.15. haydash va rektifikatsiya jarayonlarining nazariy asoslari eng oddiy aralashma 2 ta komponentdan tarkib topgan bo'ladi va u binar aralashma deb ataladi. binar aralashmaning erkinlik daraja soni quyidagiga teng: bu erda k - komponentlar soni; f - fazalar soni. sistema holatini uchta bir - biriga bog'liq bo'lmagan parametr belgilaydi: bosim r, temperatura t va kontsentratsiya x. agar, istalgan ikkita parametr tanlansa, uchinchisini aniqlash qiyin …

3 / 18

uq aralashmani ko'rib chiqamiz. a va v toza komponentlar to'yingan bug'larining bosimini ra va rv deb belgilaymiz. malumki, ideal aralashmalar raul qonuniga bo'ysinadi. ushbu qonunga binoan, suyuqlik ustidagi toza komponentning bug' bosimi uning suyuqlikdagi mol ulushiga proportsionaldir: (5.115) bu erda ra, rv - a va v komponentlarning partsial bosimi; x, (1-x) - suyuq aralashmadagi a va v komponentlarning mol ulush. dalton qonuniga binoan sistemadagi umumiy bosim, partsial bosimlar yig'indisiga teng: (5.116) bundan (5.115) va (5.116) tenglamalardan ko'rinib turibdiki, bir xil o'zgarmas temperaturada suyuqlik aralashmasi ustidagi komponentlar partsial va bug'larning umumiy bosimi engil uchuvchan komponentning mol ulushi x bilan to'g'ri chiziqli bog'liqlikda bo'ladi. 5.30-rasmda komponentlar partsial bosimi va umumiy bosim izotermalari tasvirlangan. ov va sa to'g'ri chiziqlar komponentlar partsial bosimi (ra va rv) ni, av esa - suyuqlik ustidagi umumiy bosim o'zgarishini ifodalaydi. oa va sv vertikal kesmalar toza komponentlar to'yingan bug' i bosimi (ra va rv) ni ko'rsatadi. dalton qonuniga …

4 / 18

$nash temperaturasini ko'rsatadi. suyuqlikning ma'lum tarkibi x1 bo'yicha bug' tarkibini aniqlash uchun suyuqlik kontsentratsiyasiga tegishli abstsissa o'qidagi nuqtadan qaynash chizig'i bilan kesishguncha vertikal chiziq o'tkaziladi. so'ng esa, kesilish nuqtasidan bug' kondensatsiyalanish chizig'i bilan kesishguncha gorizontal chiziq o'tkaziladi. kesilish nuqtasining abstsissa o'qidagi qiymati bug'ning muvozanat tarkibi ur1 ni beradi. 5.30b-rasmda ko'rinib turibdiki, bir xil qaynash temperaturasida bug'dagi engil uchuvchan komponent kontsentratsiyasi uning suyuqlik bug'lari muvozanat kontsentratsiyasidan katta bo'ladi. «suyuqlik - bug'» sistemaning bu xossasi konovalovning birinchi qonuniga bo'ysunadi, ya'ni eritma bilan muvozanatda bo'lgan bug' doim o'zida shunday komponentni ortiqcha ushlaydi, bunda eritmaga shu komponentdan qo'shilganda uning qaynash temperaturasi kamayadi. masalan, etil spirtiga suv qo'shilsa, sistemaning qaynash temperaturasi pasayadi. konovalovning 1-qonuniga binoan, eritmaning qaynashi davrida suv bug'i fazasining spirt bug'lari bilan boyishi sodir bo'ladi. rektifikatsiya jarayonini hisoblash uchun u - x diagrammadan foydalanish qulaydir (5.30v-rasm). um = f(x) funktsiya quyidagi tenglamaga mos keladi mschya\yoe (5.120) hamda, suyuq va bug' fazalar muvozanat tarkiblari …$

5 / 18

shqari, bu aralashmalar bug' fazasining molekulalari o'zaro tortishish kuchlarini, ularning hajmlarini va boshqalarni hisobga olish zarur. raul qonuniga nisbatan og'ish manfiy yoki musbat bo'lishi mumkin. agar, og'ish musbat bo'lsa, eritma ustida umumiy bosim raul qonuni bo'yicha ideal eritma uchun hisoblangandan katta, manfiy og'ishida esa - kichik bo'ladi. musbat og'ishda umumiy bosim chizig'i ideal eritmanikidan yuqori, manfiy og'ishda - pastroqdan o'tadi. partsial bosimlarning kontsentratsiyaga bog'liqligi botiq yoki bo'rtiq chiziqlar orqali tasvirlanadi (5.31-rasm); haqiqiy eritmalar uchun fazaviy muvozanat diagrammalari tajribaviy ma'lumotlar asosida quriladi. muvozanat chizig'idan og'ishning son qiymatlari raul qonunidan juda katta farq qilishi va bir qator eritmalar uchun ma'lum bir kontsentratsiyada qaynash temperaturasi o'zgarmas kattalikka ega bo'lishi mumkin. konovalovning ikkinchi qonuniga binoan, suyuq eritma ustidagi muvozanat holatidagi bug'ning tarkibi suyuq eritma tarkibiga tengdir, ya'ni um = x (5.31-rasmdagi m nuqta). bunday aralashmalar azeotrop eritmalar deb nomlanadi. azeotrop eritmalar maksimal va minimal qaynash temperaturali bo'lishi mumkin. azeotrop eritmalar tarkibi bosim (temperatura) ga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "haydash va rektifikatsiya"

kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va kurilmalari oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kurs ishi mavzu: haydash va rektifikatsiya topshirdi: _____________________ qabul qildi : ___________________ mundarija 1. umumiy tushunchalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 2. haydash va rektifikatsiya jarayonlarining nazariy asoslari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 3. oddiy haydash …

This file contains 18 pages in DOC format (4.6 MB). To download "haydash va rektifikatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: haydash va rektifikatsiya DOC 18 pages Free download Telegram