badiiy asarning struktural tahlili

DOC 84,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1483366090_66912.doc badiiy asarning struktural tahlili reja: 1. badiiy asarga yangicha yondashish yo’llari 2. qadimgi sharq ilmida matn va badiiy matnga munosabat xillari 3. strukturalizm yo’nalishi va strukural tahlil usuli 4. struktural tahlilning paydo bo’lishi va taraqqiyoti 5. adabiyotshunoslikda strukural tahlilning samaradorligi 6. o’zbek adabiyotshunosligida struktural tahlilning paydo bo’lishi o’zbekiston mustaqilligi adabiyoshunoslik, adabiy tanqid oldida yangi imkoniyatlarni paydo qildi. sho’ro davri adabiy tanqidchiligi haddan tashqari mafkuralashtirlgan, sosialistik realizm nomli metod badiiy adabiyotning qo’l-oyog’iga kishan solgan yedi. o’anday bedodlikni, adabiy tanqid «hye» yo’q, «be» yo’q barcha kitobxonlarning, jamiki yozuvchi-ijodkorlarning o’qituvchisi-rahnamosiga aylanib qolsa. adabiy tanqid «rahnamolik»ni shu darajada uddaladiki, manman degan san’atkorlar asarlari yaroqsiz deb topildi, yuzlab, minglab yozuvchilar xalq dushmani sifatida otildilar, osildilar, zindonband qilindilar. adabiy tanqid ijtimoiy qiyosiy, tipologik talqin yo’lidangina bordi. adabiy tanqidning germenevtika, aksiologiya, qadriyat singari tushunchalari chetga surib tashlandi. adabiy tanqid zo’r berib ijobiy va salbiy qahramon masalasini bayroq qilib ko’tardi. kommunist obrazini yaratish xalqlar do’stligi muammosini yoritishda …

d yedi. sharqda, musulmon adabiyoshunosligida izoh, sharh, tafsir, talqin, ta’vil, manoqib, tazkira singari imtihonlar ko’p bo’lgan. biz ushbu maqolalmizda badiiy matn tarkibi, ma’nolar ko’chimi, tayanch so’zlar-struktura, strukturalizm haqida fikr-mulohaza yuritar yekanmiz, mustaqillik tufayli adabiy tanqidda qayta jonlana boshlagan bir muammoni qayta ko’rib o’tamiz. badiiy asar o’ziga xos mikromir: san’atkor asar vositasida olam-olam fikrlarni bildiradi, g’oyalarni ifodalaydi. biz borliqni qanday o’zlashtirsak, san’atkor matnini shunchalik sinchiklab o’rganamiz. haqiqiy matn – tartibli tarkibiy tizim. borliq tuzilishida, inson muchasi, a’zolarining joylashishida izchil tarkib, tartib bo’lganiday, badiiy asar matnida ham tartibli tarkib mavjud. aniqroq aysak, badiiy asar – betakror struktura, tartibli tarkibiy tizim. bu tizimni uqish, o’zlashtirish yo’rig’i, yo’sini, qoidasi strukturalizmdir. strukturalizm maqsadi adabiy matnning semiologiyasi – ma’nolar ko’p yo’nalishi, ko’p qatligini anglashdir. strukturalizm maqsad-mohiyatini yuzaga chiqarishda asardagi muhim ma’no nuqtalarini belgilab olish jiddiy ahamiyat kasb yetadi. sinchkov nazar strukturalizm matnni turli alfozda tahlil qilish yekanligini payqab yetadi. boshqacha aytganda, strukturalizm va germenevtika, strukturalizm va …

tadqiqotlar yaratganlar. alisher navoiy “mezonul-avzon”, “muhokamat ul-lug’atayn” singari asarlarida so’z, misra, tarkibiy tizim haqida qimmatli fikrlarni bildirgan. hozir ham o’zini hurmat qilgan, badiiy ijodni muqaddas sanagan san’atkor badiiy til, struktura, so’zdan foydalanish mahorati, satr salmog’i, semiologiya singarilar haqida tadqiqot olib bormoqda. ammo struktura, strukturalizm istilohi yuz yil muqaddam fransiyada paydo bo’ldi. struktura tarkibiy qismlar aro aloqa va o’zaro moslashuvlardir. strukturalizm-tilshunoslik, adabiyoshunoslikdagi yo’sin, yo’nalish, metodning mushtarak atamasi. xx asrning 10-yillaridan ye’tiboran shakllana boshlagan strukturalizm metodini fransuzlar “yangi tanqid” deya boshladilar. fransuz strukturalizmi haqida gap borar yekan, avvalo ferdinand de sossyur (1857-1913) nomi tilga olinadi. u struktural lingvistika asoschilaridan bo’lib, fanga sinxron va diaxron o’rganish metodlarini olib kirdi. lingvistikani izchil tizim sifatida o’rganish, til va semiotika aro uzviy bog’liqlik masalalari f.de sossyur nomi bilan bog’liq. r.o.yakobson (1896-1982) strukturani badiiy asar fabulasi va kompozisiyasi bilan uzviy bog’liqlikda o’rganish yo’sinini ishlab chiqdi. uning tadqiqotlari ko’proq lingvistik strukturalizm bilan bog’lanib ketgan. tadqiqotchi jan-mari ozia struktura …

ir. strukturalizmning shakllanishi va rivojini rossiyada paydo bo’lgan “poyetik tilni o’rganish jamiyati” (opoyaz) faoliyati namoyandalari ijodiy izlanishlarisiz tasavvur yetib bo’lmaydi. xx asrning 10-yillarida tashkil yetilgan bu jamiyat lingvistik va adabiyoshunoslik strukturasi muammolari bilan shug’ullandi. mazkur jamiyatning ye.d.polivanov, yu.n.to’nyanov, v.b.shklovskiy, r.o.yakobson, b.v.tomashevskiy, b.yeyxenbaum singari a’zolari lingvistika, adabiyoshunoslik, xususan, poyetika, adabiyot nazariyasi, matnshunoslik, rus adabiyoti tarixini ilmiy-nazariy yoritishda betakror o’zliklarini namoyon yetadilar. xususan, viktor borisovich shklovskiy (1893-1984), boris viktorovich tomashevskiy (1890-1957)kabilar ham nazariyotchilar sifatida tanildilar, ham l.tolstoy, f.dostoyevskiy, a.pushkin asarlari strukturasini tadqiq yetish bo’yicha katta ilmiy yutuqlarga yerishdilar. ularning ijodi 10-yillarda boshlangan bo’lsa-da, 50-70-yillarda unumli natijalar berdi.strukturalizm xx asrda uchta murakkab bosqichni o’tadi. 10-yillarning o’rtalarida boshlangan strukturalizm boshlang’ich pog’ona bo’ldi. garchi u “boshlang’ich” bo’lsa-da, strukturalizmning tamal toshi o’sha paytda qo’yildi, uning asosiy maqsad-vazifalari belgilandi. muhimi, strukturalizm lingvistika va adabiyoshunoslikdagi mushtarak nuqtalarga diqqatini qaratdi. ayni vaqtda ilk strukturalizm lingvistik va adabiyoshunoslik muammolarini aniq, uzil-kesil ko’rsatib berdi.strukturalizmning ikkinchi pog’onasi xx asrning 60-70-yillariga to’g’ri keldi. …

langan.60-70-yillarda rus strukturalistlari unumli ish olib bordilar d.m.lixachev (1906-2000), m.b.xrapchenko (1904-1993), m.m.baxtin (1895-1975), . yu.lotman, yu.borev, yu.barabash singarilar “opoyaz”chilar an’analarini davom yettirdilar, badiiy asar matniga doir xronotop, roviy, funksional yondashuv singari masalalarni o’rtaga qo’ydilar. 60-70-yillar strukturalizmida yuriy lotmanning xizmatlari katta. bu olim uslubi qanchalik murakkab bo’lsa, u talqin qilgan asarlar ham shunchalik jiddiy. uslub qancha murakkab bo’lsa, mutaxassis uni o’qish, o’rganishga shunchalik jiddiy kirishadi. yu.lotman badiiy asar matni muammosini keng miqyosda, barcha san’at asarlari birligida, jahon adabiyotining murakkab asarlari misolida yoritadi. yu.lotmanning mantiq yo’siniga yo’l topilsa, uning nazariy qarashlarini anglab yetish osonlashadi. olim har qancha murakkab uslubni qo’llamasin, badiiy matn muammosi doirasidan chetga chiqib ketmaydi. bizning mumtoz adabiyotimizda shunday murakkab, teran ildizli matnlar borki, ularni anglab yetgan mutaxassis yu.lotman asarlarini bemalol uqib oladi.70-yillardan boshlab o’zbek adabiyoshunosligida poyetika masalalari o’rganila boshlandiki, ularni strukturalizm sohasida olib borilgan izlanishlarning boshlanishi deb anglamoq joiz. badiiy tafakkurda ro’y bergan o’zgarishlar adabiyotda darhol namoyon bo’ladi. 80-yillardan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"badiiy asarning struktural tahlili" haqida

1483366090_66912.doc badiiy asarning struktural tahlili reja: 1. badiiy asarga yangicha yondashish yo’llari 2. qadimgi sharq ilmida matn va badiiy matnga munosabat xillari 3. strukturalizm yo’nalishi va strukural tahlil usuli 4. struktural tahlilning paydo bo’lishi va taraqqiyoti 5. adabiyotshunoslikda strukural tahlilning samaradorligi 6. o’zbek adabiyotshunosligida struktural tahlilning paydo bo’lishi o’zbekiston mustaqilligi adabiyoshunoslik, adabiy tanqid oldida yangi imkoniyatlarni paydo qildi. sho’ro davri adabiy tanqidchiligi haddan tashqari mafkuralashtirlgan, sosialistik realizm nomli metod badiiy adabiyotning qo’l-oyog’iga kishan solgan yedi. o’anday bedodlikni, adabiy tanqid «hye» yo’q, «be» yo’q barcha kitobxonlarning, jamiki yozuvchi-ijodkorlarning o’qituvchisi-rahnamosiga ayl...

DOC format, 84,5 KB. "badiiy asarning struktural tahlili"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: badiiy asarning struktural tahl… DOC Bepul yuklash Telegram