struktural metod

PPTX 14 pages 641.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 641.9 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

слайд 1 структурал метод структурал методнинг шаклланиши. структурализмнинг асосий тушунчалари структурал таҳлилдаги асосий методологик принциплар структуал таҳлилдаги амаллар кетма кетлиги ҳақида структуал метод объекти ҳақида tayanch tushunchalar matn struktura sistema munosabat, element (unsur), sath, oppozisiya, holat (joylashuv), variant invariant adabiyotlar қ.йўлдошев, м.йўлдошева. бадиий таҳлил асослари.- т.: камалак, 2016 б.каримов. адабиётшунослик методологияси.- т.: муҳаррир, 2011 клод леви-стросс. структурная антропология.- м.: эксмо-пресс, 2001 лотман, ю. м. анализ поэтического текста. структура стиха.- ленинград: просвещение, 1972 ролан барт. структурализм фаолият сифатида. // «жаҳон адабиёти», 2014 йил, 9-сон тожибоева о. структурал методнинг таҳлил имкониятлари. // ўзбекистонда хорижий тиллар.- 2020.- №3 (320).- б.298-305 adabiyotshunoslikda strukturalizm formalizmning (formal maktab)ning mantiqiy davomi, rivojlvntirilishi sifatida maydonga chiqqani aytiladi. yana uning tilshunoslikdagi strukturalizm bag‘rida yetilgani, praga lingvistik to‘garagidan o‘sib chiqqani ham alohida ta’kidlanadi. adabiy strukturalizm asoschilari sifatida klod levi-stross, roman yakobson va rolan bartlar ko‘rsatiladi. xx asrning 20-yillarida shakllana boshlagan bu yo‘nalish to 80-yillarigacha faol bo‘lib, 70-yillaridan mavqei susayib, davomchisi …

2 / 14

тур тилшунослик тилга нисбатан ишлаб чиққан ғояларни адабиётшуносликка кўчириш натижасида шаклланган. struktur tilshunoslik va etnografiya yutuqlariga tayangan holda struktur adabiyotshunoslik o‘zining ob’yekti – adabiy asarning asosiy xususiyatlari mudom saqlanib turishini ta’minlovchi barqaror munosabatlar majmui – strukturasini o‘rganishga moslashtirilgan murakkab tushunchalar tizimini ishlab chiqdi. bu tizimdagi asosiy tushunchalar sifatida munosabat, element (unsur), sath, oppozisiya, holat (joylashuv), variant va invariant ko‘rsatiladi: munosabat deganda elementlar orasidagi birining o‘zgarishi muqarrar ravishda boshqasining ham o‘zgarishga olib keladigan aloqa tushuniladi; tadqiq etilayotgan ob’yektning tanlangan tadqiqot usuli doirasida ortiq bo‘linmaydigan qismi element (unsur) hisoblanadi sath o‘zaro muayyan aloqa-munosabatlar bilan bog‘langan bir qatordagi element (unsur)lar yoki element strukturasining bir qatoridagi munosabatlar tushuniladi. odatda struktural tadqiqotlar bitta sath doirasida amalga oshiriladi. sathlar oppozisiyalar – qarshilantirilayotgan unsurlar yoki munosabatlar qatorining binar joylashuvi asosida ajratiladi; o‘z navbatida, oppozisiya – element (unsur)lar yoki munosabatlar qatorining strukturada joylashuvi – holatining in’ikosidir; struktura ob’yektning asosiy xususiyatlari, mohiyatining abstrakt ifodasi – invariant sanaladi, u o‘zining …

3 / 14

idir. sinxroniyaning diaxroniyadan ustivorligi struktur va tarixiy yondashuvlarni qarshi qo‘yish emas, balki tizimlarni o‘rganishda variantlardan invariantga emas, invariantdan variantga tomon borish talabidir. struktur tahlilda amallar ketma-ketligi mavjud. buni yu.b.borev struktur tahlil bosqichlari deb atab, quyidagicha tasniflaydi: 1. aksiomatizasiya – muayyan parametr bo‘yicha sistemani elementlarga ortiq bo‘lib bo‘lmasligiga isbot talab qilmaydigan asos topish. 2. dissosiasiya aksiomatizasiya natijasida belgilangan asosga tayangan holda o‘rganilayotgan ob’yektni struktur elementlarga bo‘lish. 3. assosiasiya – struktura elementlari orasidagi alloqalarni topish. 4. identifikasiya – elementlarning muhim belgilariga ko‘ra ular orasidagi aloqa-munosabat tipini aniqlash. 5. integrasiya – strukturani tashkil qilayotgan elementlarning hammasini oddiy yig‘indi sifatida emas, birbutunlik o‘laroq ko‘rib chiqish strukturalizm metodiga tayanib turli adabiy ob’yektlar strukturasini tahlil qilingan. ushbu metod, masalan, alohida ijodkor asarlaridagi inson obrazi strukturasidan tortib butun boshli adabiy janrlar, adabiy yo‘nalishlar strukturasigacha tadqiq etaverishi mumkin. biroq uning asosiy ob’yekti, aytish kerakki, unga eng mos keladigan ob’yekt adabiy matndir. shuning uchun ham matn strukutarlizmning asosiy ob’yekti …

4 / 14

ularning har birini alohida ko‘rib chiqish, ayni tekstning san’at asari bo‘lishini ta’minlayotgan ob’yektiv jihatlarni tadqiq etish zarur. olim matnni struktur tahlil qilishning bir qator umumiy qoidalarini qayd etadi: struktura tushunchasi eng avvalo sistem butunlik mavjudligini nazarda tutadi. o‘rganilayotgan hodisada strukturaviy (tizimga kiruvchi) va strukturadan tashqari elementlarni ajratish kerak. matn iyerarxik hodisa. matn ichki tashkillanishining iyerarxikligi ayni paytda strukturaviyligining muhim belgisidir. tekst va struktura bir-birini shartlantiradi va faqat ayni shu o‘zaro munosabatda reallik kasb etadi. image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "struktural metod"

слайд 1 структурал метод структурал методнинг шаклланиши. структурализмнинг асосий тушунчалари структурал таҳлилдаги асосий методологик принциплар структуал таҳлилдаги амаллар кетма кетлиги ҳақида структуал метод объекти ҳақида tayanch tushunchalar matn struktura sistema munosabat, element (unsur), sath, oppozisiya, holat (joylashuv), variant invariant adabiyotlar қ.йўлдошев, м.йўлдошева. бадиий таҳлил асослари.- т.: камалак, 2016 б.каримов. адабиётшунослик методологияси.- т.: муҳаррир, 2011 клод леви-стросс. структурная антропология.- м.: эксмо-пресс, 2001 лотман, ю. м. анализ поэтического текста. структура стиха.- ленинград: просвещение, 1972 ролан барт. структурализм фаолият сифатида. // «жаҳон адабиёти», 2014 йил, 9-сон тожибоева о. структурал методнинг таҳлил имкониятлари. // ўзбекист...

This file contains 14 pages in PPTX format (641.9 KB). To download "struktural metod", click the Telegram button on the left.

Tags: struktural metod PPTX 14 pages Free download Telegram