balkalar evolyutsiyasi

DOC 12 pages 370.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 370.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-ma’ruza payvand balkalar reja: 2.1. balkalarni konstruktiv shakllari evolyutsiyasi. 2.2. payvandlanadigan balkalarni markazlashgan holda tayyorlash. 2.3. balkalarni qattiqligi va mustahkamligini hisoblash (kesimla-rini tanlash). 2.4. umumiy barqarorlik. 2.5. mahalliy barqarorlik. tayanch so’zlar: payvand to’sin, qo’shtavrli to’sin, belbog’, vertikal list, umumiy barqarorlik, maxalliy barqarorlik, ko’ndalang egilish, to’sinlarni tutashtirish, tayanch qismlar. 2.1. balkalarni konstruktiv shakllari evolyutsiyasi tarixiy nuqtai nazardan balkalar uzluksiz o‘zgarib borgan. dastlab-ki bosqichlarda balkalarni primitiv stanoklarda nisbatan unga katta bo‘lmagan ko‘ndalang kesimlarda prokatka yo‘li bilan tayyorlash amalga oshirilgan. ikki tavrlilarni prokatka qilish katta ahamiyatga ega bo‘lgan. prokat qilish sharoiti ularga kerakli metallarni berish, imkoniyatini bermas edi, polkalari kengligi unchalik katta emas, devorlari unchalik qalin emas edi. balkalarni bunday xili metalni foydalanish yuzasidan maqbul emas edi. cho‘yan buqilib ishlaydigan balkalarda eng zo‘rikadigan joyi polkalardir. devorlari unchalik zo‘rikmaydi. metalni asosiy massasi polkalarda bo‘lishi, ozrog’i devorlarida bo‘lishi lozim. payvand qutichaga o‘xshash profilari yaratish imkoniyatini ochdi (11.1 rasm). 2.1-rasm. korobka shaklli payvandlangan balkalarni ko‘ndalang kesimi …

2 / 12

‘zgaruvchan balandligi va shaklni bo‘rtiqni payvandlash amalga oshirildi. shunday yo‘l bilan profilni balandligi ancha ko‘paydi, uni gorizontal o‘qqa nisbatan inersiya momenti ko‘payadi, doimo burilishiga qarshiligi oshdi. ayrim holatlarda ikki tavrlilarni yarmini turli xossalarga ega bo‘lgan po‘latlar qo‘llaniladi, payvand qilingandan keyin bital balkalar yuzaga keladi. ko‘rsatilgan tadbirli massani kamaytirishi yuzasidan samaradorligini oshirishga qaramasdan, ishlab chikarishda qo‘shim-cha texnologik qiyinchiliklar tufayli keng tarqaladi. 2.2. payvandlangan balkalarni markazlashgan holda tayyorlash ishlab chiqarishda payvandlanadigan balkalarni yaratilgandan so‘ng haqiqiy revolyusiya amalga oshdi. payvandlash turli o‘lchamdagi 3-4 m balandlikdagi, hamda turli uzunlikdagi balkalarni yaratish imkoniyatini beradi. u gorizontal listlarni o‘lchamlarini maqbul tarzda joylashtirish imkoniyatini beradi, ko‘pincha belbog’ deb ataladigan tik devorni listlar moslash imkonini beradi. qalin keng belbog’lar yupqa baland devorli balkalar birgalikda qo‘llaniladi. belbog’lar ko‘pincha faqatgina listli prokatdan emas, balki boshqa profillardan ham tayyorlanadi. masalan, prokat tvellerlar, ham-da buzilgan profillardan ham tayyorlangan. belbog’lar ikki yoki undan ko‘p listlardan tashkil topadi, zarur bo‘lganda turli xossalarga ega bo‘lishi …

3 / 12

zalligi, xohlaganicha o‘lchamda ishlashga yo‘l qo‘yishi, metallni saralash nuqtai nazarida tejamli bo‘ladi, ko‘pgina holatlarda rentabelli qiladi. ishlab chiqarish harakteri katta ahamiyatga egadir. yirik seriyali ishlab chiwarishda ko‘pincha prokat usulida ishlab chiqarish rentabellik hisoblanadi. kichik seriyali, ayniqsa yakka usuldagi ishlab chiqarishda payvandlash rentabellik hisoblanadi. avtomatlashgan liniyalarni qurishni kengayishi, payvandlanadigan konstruksiyalarni boshqa usullar oldida birinchi o‘ringa chiqaradi. balkani ishlab chikarish usulini tanlash ehmni foydalanishi bilan hal qilinishi lozim (prokat yoki payvandlash), ishlab chiqarish siklini rentabelligini belgilovchi kompleks omillar bilan birgalikda karashi lozim. balkalarni hisoblashda 3 xil masala ko‘riladi. 1. balkalarni o‘lchamlarni berilgan egiluvchi momentlari va ko‘nda-lang guruhlar hamda bosim hisoblari ma’lum. balkalarni mustahkamligini tekshirish talab kilinadi. bu holatda ta’sir qiluvchi kuchlanidh aniqlanadi. 2. balka va yo‘l qo‘yiladigan kuchlanish berilgan. balkaga yo‘l qo‘yiladigan yo‘qni aniqlash talab qilinadi. ushbu masala «materiallar qarshiligi» kursi bo‘yicha ma’lum bo‘lgan formulalarni foydalanish orqali yengil yechiladi 3. talab qilinadigan yo‘qni kutarishini ta’minlaydigan balkani loyihalash talab kilinadi. ushbu masala quyidagicha …

4 / 12

y metall uchun yo‘l qo‘yiladigan cho‘ziluvchi kuchlanish. balkalarni ko‘ndalang kesimi ayniqsa ikki tavrli profillisi ayrim holda uzunasi bo‘yicha o‘zgaradi (11.2, a rasm). ba’zi holatlarda gorizontal listlarni qalinligi yoki kengligini o‘zgartiradilar (11.2, b rasm). bu har holda vertikal listlarni qalinligini o‘zgartirganga qaraganda maqsadga muvofiqdir. gohida gorizontal belbog’lari agarda belbog’ qalinligi 825 bo‘lsa qalinligi bo‘yicha taqibli qiladilar. 30 mm ham yuzaga ega listlarda, list sonini kamaytiriladi (11.2, b rasm). o’zgaruvchan kesimi balkalar metallni uzunligi bo‘yicha yo‘q ko‘taruvchi qobiliyatli yaxshi foydalanishga imkoniyat yaratadi. ular kam yo‘l qo‘yiladigan kuchlanishda ishlaydigan qismdagi doimiy profillari balkalar bilan teng metallni tejaydi. texnologik nuqtai nazardan o‘zgaruvchan profillardagi balkalar bir muncha murakkab. konstruksiyalarni tanlash masalasi iqtisodiy tomondan ayrim hollarda umumiy komponovkali va stetikani hisobga olib hal qilinadi. ko‘pchilik umum qabul qilingan balkalar uzunligi bo‘yicha doimiy profilga ega bo‘ladi. 2.3. balkalarni bikrligini va mustahkamligini hisoblash (kesimlarni tanlash) balka qattiqlik talabini qondirishi lozim, ya’ni uni egilishi fmax eng katta yo‘qdan yo‘l …

5 / 12

) mujassamlashgan kuchni ta’siri ustunlar o‘rtasidagi egiliah hisobi: (11.1) bunda ej-balka kattikligi. ko‘rilayotgan balka uchun hisobiy moment (11.2) m raqamlarini (11.1).formulaga qo‘yib ni olamiz. egadigan moment (11.3) bunda [δ]r-ruxsat etilgan kuchlanish; w-qarshilik momenti: agarda hisoblangan kesim gorizontal o‘qqa nisbatan simmetrik bo‘lsa, u holda (11.4) unda h-balka balandligi. (11.2) formuladan m raqamni (11.3) formulaga qo‘yamiz; ; (11.5) qayerdan ; (11.6) yoki ; (11.7) (11.7) formula bo‘yicha hisoblangan balka balandligi [δ]r va f/l bilan berilgan bo‘yicha eng kami hisoblanadi va u agarda konstruksiyani nuqtai nazaridan mulohaza qilinsa yoki metallni tegishli nuqtai nazardan talab qilinsa. umumiy holatda (11.8) konstruksiyalarni turli elementlari uchun ст 3 po‘latdan olingan balkalar quyidagicha nisbatda bo‘lishi mumkin f/l (11.1 jadval) 2.1-jadval konstruksiyalarni bikrligi xarakteristikasi konstruksiya plani f/l kran ostidagi balkalar va formalar: 1/500 -qo‘lda ishlaydigan kranlar -50 tonna yo‘q ko‘taradigan elektr kranlarda 1/600 -50 tonnadan ortik yo‘q ko‘taradigan elektr kranlarda 1/750 -monorelsli yo‘llarda 1/400 ishlab chiqarish imoratlarini ishchi maydonlari …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "balkalar evolyutsiyasi"

2-ma’ruza payvand balkalar reja: 2.1. balkalarni konstruktiv shakllari evolyutsiyasi. 2.2. payvandlanadigan balkalarni markazlashgan holda tayyorlash. 2.3. balkalarni qattiqligi va mustahkamligini hisoblash (kesimla-rini tanlash). 2.4. umumiy barqarorlik. 2.5. mahalliy barqarorlik. tayanch so’zlar: payvand to’sin, qo’shtavrli to’sin, belbog’, vertikal list, umumiy barqarorlik, maxalliy barqarorlik, ko’ndalang egilish, to’sinlarni tutashtirish, tayanch qismlar. 2.1. balkalarni konstruktiv shakllari evolyutsiyasi tarixiy nuqtai nazardan balkalar uzluksiz o‘zgarib borgan. dastlab-ki bosqichlarda balkalarni primitiv stanoklarda nisbatan unga katta bo‘lmagan ko‘ndalang kesimlarda prokatka yo‘li bilan tayyorlash amalga oshirilgan. ikki tavrlilarni prokatka qilish katta ahamiyatga ega bo‘lgan. pr...

This file contains 12 pages in DOC format (370.5 KB). To download "balkalar evolyutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: balkalar evolyutsiyasi DOC 12 pages Free download Telegram