қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари

PPT 96 стр. 3,7 МБ Бесплатная загрузка

96 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,7 МБ

Тип файла PPT

Страницы 96

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 96

слайд 1 * * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: фалсафий тафаккур шарқда ҳам, ғарбда ҳам ижтимоий онгнинг дастлабки шакли си- фатида мифология негизида вужудга келган. шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси ҳам яхшилик ва ёмонлик, гўзаллик ва хунуклик, адолат ва адолатсизлик, дўстлик ва биродарлик, муҳаббат ва нафрат, бахт ва бахтсизлик каби муаммоларнинг ечи мини излаган. шарқ ва ғарб фалса- фаси синфий жамият ва давлат пайдо бў- лиши билан ижтимоий онг шакли сифатида шаклланган. шарқ ва ғарб фалса- фаси умуминсоний қадриятларга қараб мўлжал олади (қан- дай қилиб яхши фикр- лаш, яхши сўзлаш ва яхши иш қилиш керак, деган саволга жавоб топишга ҳаракат қилади). шарқ ва ғарб фалса- фаси ривожланиши- нинг умумий қонунияти фалсафий билимнинг дунёқараш характе- рига эга эканлигидадир. шарқ ва ғарб …

2 / 96

н. асосий эътибор инсон муаммосига қаратилади; инсон муаммоси амалиёт, одамларнинг ҳаёт фаолияти, турмуш тарзи нуқтаи-назаридан ўрганилади. инсоннинг ўзлиги, одоб-ахлоқи, ҳукмдорларга, турли ёшдаги одамларга, шунингдек, жамиятдаги ижтимоий ҳолати турлича бўлганларнинг амалий фаолияти билан боғлиқ муаммолар ўрганилади. дин билан ўзаро алоқадорликда ривожланади. фалсафий оқим фалсафа сифатида ҳам, дин сифатида ҳам намоён бўлади (брахманизм, индуизм, конфуцийчилик, зардўштийлик ). шарқда ўзига хос фалсафий категориялар аппарати мавжуд (инь – аёллик, янь-эркаклик асоси, ци – уларнинг бирикмаси, сансара – жоннинг қайта гавдаланиши, ахурамазда- яхшилик, ахриман - ёвузлик ). * шарқ ғарб материя – жонга “ҳалақит” берувчи муайян омил ёки шакл билан бирликда ёки муайян субстанционал асос. материя – дисткрет тузилишга эга. бундай қараш атомистика, деб аталиб, атом – сифатга эга бўлмаган майда зарралардир. * шарқ ғарб билишнинг асосий оъекти сифатида инсон ўрганилиб, мушоҳада, идрок, хулоса чиқариш, таққослаш ва исботлаш ўрганилган. билиш нафақат эмпирик, ҳиссий ва оқилона жараён сифатида, балки мантиқий жараён сифатида ўрганилган. * шарқ ғарб …

3 / 96

* қадимги ҳиндистон фалсафаси. қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар (трактатлар), ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. қадимги ҳиндистон фалсафасини ўрганувчилар ведаларнинг охирги хулосавий қисмлари – упанишадалар (санскритдан- ўқитувчи оёғи остида ўтириш) - билан жуда қизиқишади. упанишадаларда ведаларнинг фалсафий талқини берилади. ведаларнинг таркибий қисмлари • “муқаддас ёзув", диний мадҳиялар ("самхитлар"); • маросимларнинг таърифи ("брахманлар"), брахманлар томонидан ёзилган ва улар томонидан диний маросимларни ўтказишда фойдаланилган; • ўрмон қаландарлари китоблари ("араньяклар"); • ведаларга фалсафий шарҳлар ("упанишадалар"). эпик давр (мил. авв.vi - ii асрлар), бу даврнинг энг машҳур манбалари – икки поэма “махабхарата” ва “рамаяна” эпослари, уларда даврнинг кўплаб фалсафий масалалари ўз ьифодасини топган сутралар даври ( мил. авв. ii а. – мил.vii а.) – қисқа фалсафий ёзмалар даври, уларда алоҳида масалалар кўриб чиқилган (м-н, “намасутра” ва б.) – қадимги ҳиндистон фалсафасига …

4 / 96

к йил давом этади – брахманинг янги туғилганича. • чексиз тарих - бу коинот (маха ман-вантара)нинг ва абсолют йўқликнинг ҳаётининг кетма-кетлигида белгиланади, улар хар 100 космик йилда алмашишади. брахманинг хар бир янги туғилишида ҳаёт яна пайдо бўлаверади, хар сафар янада мукаммалроқ шаклда. • олам ўзаро боғлиқ. хар бир ҳодиса (инсон харакати, табиат ҳодисаси) коинот ҳаётига таъсир этади. ривожланиш, эволюция мақсади – материал шаклларнинг доимий алмашинуви орқали мукаммал руҳга етишиш. * * веда"лар тўртта тўплам- дан иборат бўлиб,булар "ригведа" "самаведа" "яжураведа" "адхарва- веда" деб аталади.улар- нинг фалсафий шарҳ- лари, фалсафий мушо- ҳадага оид қисмлари "упанишад"лар деб номланди. қадимги ҳинд фалсафий мактаблари икки гуруҳга бўлиниб,улар астика ва настика деб аталади. астика гуруҳига кирув- чи фалсафий мактаб- лар веданта, санкхья, йога, вайшешика, ньяя ва миманса мактаблари "веда“- нинг илоҳийлигини тан олишади ва бу ёзма ёдгорликни ҳақи- қатнинг ягона манба- си деб билишади. настика гуруҳи- га кирувчи мактаб- лар сифатида чорвака, локаята, буддизм, жайнизм …

5 / 96

а руҳнинг икки асоси • атман- худо брахманинг инсон руҳидаги бўлаги. атман биринчи асосдир, у ўзгармайди, доимийдир. • манас – инсоннинг ҳаёти давомида пайдо бўладиган руҳи. манас доим ривожланади, инсон хатти-ҳаракатларидан, шахсий тажрибасидан, тақдиридан келиб чиққан ҳолда юқори поғоналарга кўтарилади ёки ёмонлашади. * сансара, карма, мокша и ахимсанинг умумий тушунчаси сансара – абадийлик ва руҳнинг ўлмаслиги, ердаги ҳаётда қатор азоблардан ўтиши ҳақидаги таълимот. - карма – инсон ҳаётининг, тақдирининг белгиланганлиги. карманинг мақсади – инсонни синовлардан ўтказиш, унинг руҳи комилликка интилиши ва энг юқори маънавий ривожланишга – мокшага етишишига эришиш. бу мақсадга эришиш учун руҳ унлаб, юзлаб ер ҳаётидан ўтиши мумкин. мокша – энг юқори маънавий комиллик, унга етгандан сўнг руҳ эволюцияси (карма) тугайди. мокшага эришиш (руҳнинг эволюцион ривожланишинг тугаши). хар бир руҳнинг ердаги ҳаётда эришиши мумкин бўлган энг олий мақсади. мокшага эришган руҳлар тугалмас ҳаёт занжиридан қутулиб махатмалар – буюк руҳлар бўладилар ахимса – ердаги барча ҳаёт шаклларининг бирлиги (инсон, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 96 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари"

слайд 1 * * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: фалсафий тафаккур шарқда ҳам, ғарбда ҳам ижтимоий онгнинг дастлабки шакли си- фатида мифология негизида вужудга келган. шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси ҳам яхшилик ва ёмонлик, гўзаллик ва хунуклик, адолат ва адолатсизлик, дўстлик ва биродарлик, муҳаббат ва нафрат, бахт ва бахтсизлик каби муаммоларнинг ечи мини излаган. шарқ ва ғарб фалса- фаси синфий жамият ва давлат пайдо бў- лиши билан ижтимоий онг шакли сифатида шаклланган. шарқ ва ғарб фалса- фаси умуминсоний қадриятларга қараб мўлжал олади (қан- дай қилиб яхши фикр- лаш, я...

Этот файл содержит 96 стр. в формате PPT (3,7 МБ). Чтобы скачать "қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадими шарқ ва ғарб фалсафаси в… PPT 96 стр. Бесплатная загрузка Telegram