гидроэнергетика

DOC 90 sahifa 14,3 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 90
гидроэнергетика мамлакат ҳалқ хўжаликнинг энергетик баъзасини ажралмас қисми ҳисобланади. гидроэнергетик бойликларни органик ва ядро ёқилгиси билан бирга электр энергияни ишлаб чиқаришда инсоният ва мамлакат аҳолиси талабини қондиришда оптимал шароит яратади. гидроэнергетик бойликлар қайта тикланувчи манбаларга киради. уларни, қайта тикланмайдиган энергетик манбалар- кўмир, нефт, табиий газлардан- тубдан фарқи, ер остидан ковлаб олинмайди, келажак авлодга сақланиб қолади ва бу билан мамлакат бойлигини сақлайди. фойдаланмаган сув энергияси ҳалқ хўжалиги учун қайтариб олинмайдиган йўқотилган энергия ҳисобланади. инсоният, ҳўжалик иши эхтиёжи учун сув энергиясидан фойдаланишда, ҳар хил турдаги энергияни бошқа турга ўтказишда, гидроэнергетик қурилмалар(гэқ) ёрдамида амалга ошириб келмоқда. 1 - расмда гэқ умумий схема кўрсатилган бўлиб, унда асосий энергетик элементларни ажратиш мумкин. очиқ сув оқимида (дарё, канал) ёки сув ҳавзаси(кўл, сув омбори)да сув энергияси босим энергияси сифатида (потенциал энергия) ёки сув массасининг ҳаракат (кинетик) энергияси сифатида тўпланади. . 1 - расм. гидроэнергетик қурилмани схемаси. сув оқимини ҳосил қилувчи қисми, сувнинг механик энергияси кейинчалик напорли сув …
2 / 90
еверсив) ишлаш хусусиятига ҳам эга, яъни сув энергиясини гэсга нисбатан тескари йўналишда юборилиши мумкин. унда истимол қилинадиган электр энергия электр узатиш чизиғи орқали электр энергетик тизимдан ва трансформатордан олинади. кейинчалик олинган энергияни электр машинада-электр двигателда роторни айлантирувчи механик энергиясига айланади. электр двигателга уланган насос бу энергияни босимнинг гидравлик энергиясига айлантириб сувни юқорига ҳайдайди. бу ҳолда гэқ насос станция ролини бажаради. электр энергиясининг киритилиши ва сув энергиясининг чиқиши 1 - расмда пунктир стрелка билан кўрсатилган. ниҳоят, гэқ энергияни аккумуляция (тўплаш) қилиш функциясига эга, бу ўз навбатида электр энергетик тизимнинг ишини бошқаришда жуда аҳамиятли ҳисобланади. масалан, электрик юкламани пасайишида (тунда ёки дам олиш кунлари) гэқ насос станция бўлиб ишлайди ва электр энергияни сув энергиясига айлантириб беради .ва бу билан уни захирасини кўпайтиради. электр энергия истимоли ошганда бу захира гэс тизимида фойдаланилади. бундай турдаги гэқ гидроаккумуляторли электростанция (гаэс) дейилади. гэқда сув энергиясидан фойдаланишда энергетик жараёнларни бошқариш тезкорлик билан амалга оширилиши, унинг асосий хусусиятига …
3 / 90
ашлашлар табиатни ифлосланишга олиб келади. иссиқлик ва атом электростанцияларда электр энергияни йўқолиши 65 % гача боради. россиянинг гидроэнергетик бойликлардан фойдаланиш иқтисодий томондан афзал ҳисобланиб, унинг иқтисодий потенциали йилига 852 млрд. квт-с. ташкил қилади. собиқ ссср нинг 1992 йилгача бўлган гидроэнергетик иқтисодий потенциалидан фойдаланиш даражаси 20,6% ни, россияники эса 19,6% ташкил қилган. шу даврда саноати ривожланган мамлакатларнинг гидроэнергиясини иқтисодий потенциали бир неча бор катта бўлган. шундай қилиб ақшни 1991 йил даражаси бўйича фойдаланган иқитисодий потенциали - 73,3%, канаданики - 42%, японияники - 78%, италияники - 65%, францияники 85%, норвегияники - 54%, швецияники – 65,5 %, хиндистонники - 12 ва хҳр ники 10% бўлган. сув энергиясидан фойдаланиш цивилизасияси илк босқичи сув машиналар қурилмасини яратишдан бошланган. ўша пайтда сув энергиясидан тегирмонларни юргазишда, кейинчалик завод ва фабрикаларда сувни механик энергиясидан фойдаланилган. масалан, змеиногород руднигида диаметри 17 м. бўлган сув ғилдираги ер ости гидроқурилмада қурилган.1890 йилда нарва дарёсида кренгольмской мануфактурасидаги қуввати 6000 квт бўлган гидроқурилмаси …
4 / 90
свир, днепр дарёларидан энергиятика ва сув транспортида комплекс фойдаланилган. собиқ сссрда 1926 йилда биринчи бўлиб йирик волхов гидроэлектростанцияси ишга туширилди. ўша йили ўзбекистонда 2-май куни бозсув гэси ишга туширилди. 1932 йили европада умумий қуввати катта бўлган днепровский гэси ишга туширилди. улуғ ватан уруши тугагандан кейин волга, ангара, енисей ва бошқа дарёларда катта қувватли гэслар қурилди. ўрта осиёда 43 йили фарход гэси (сирдарё дарёси. ўзбекистон), 70 - йилларда ишга туширилган гэсларга: қуввати 600 мвт. бўлган чорвоқ гэси (чирчиқ дарёси, ўзбекистон), 2700 – мвт.ли нурек гэси (вахш дарёси, тожикистон), 1200 – мвт. ли токтагул гэси (норин дарёси, қирғистон), 800 – мвт ли қрупсой гэс лари (норин дарёси, қирғизистон) киради. 1991 йили россия гидроэлектростанцияларининг умумий қуввати бўйича дунёда тўртинчи ўринда эгаллади. 90 –йилларда қурилган катта гэслар: қуввати 12 600 мвт.ли итайпу (бразилия – парагвай), 10300 мвт.ли гури (венесуэла), 6400 мвт.ли саяно-шушенск ( россия), 6180 мвт.ли грэнд кули (ақш) киради. гидравлик энергия ва ундан …
5 / 90
асидаги сув сарфи ўзгармас деб фараз қиламиз, сув оқимининг кўрилааётган участкасидаги сувнинг энергияси эуч, дж. бўлиб, уни 1-1 ва 2-2 қирқимлар орасидаги э1 и э2 тўла энергия бўлади ва бернулли тенгламаси орқали ҳисобланади: , (1.1) бу ерда қавусни ичидаги тенгламанинг ҳар бир аъзоси оқиб ўтаётган сув массанинг солиштирма энергияси бўлади, дж/кг; z z1 ва z2- денгиз сатҳига нисбатан ёки иҳтиёрий текисликка нисбатан олинган геометрик баландлик, м; p1 ва р2 – босим, па; v1 ва v2 - ўртача тезлик, м/с; α –кинетик энергияни коэффициенти; g - эркин тушиш тезланиши, м/с2; ρ – суюқликни зичлиги, кг/м3. энергия миқдорини аниқловчи (1) тенгламани вақт бирлиги t да олиб, шу вақт бирлигидаги кўрилаётган участкадаги сув оқимининг қувватини ақлаймиз: . (1.2) табий шароитда (a1v21—a2v22)/2 кинетик энергияларни фарқи шунча кичик бўладики, уларни ҳисобга олмасак ҳам бўлади, у ҳолда (1 ) ва (2) тенгламадан қуйидагиларни оламиз: ; (1.3) , (1.4) бу ерда — кўраётган участкамиздаги сув оқимининг сатхини …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 90 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"гидроэнергетика" haqida

гидроэнергетика мамлакат ҳалқ хўжаликнинг энергетик баъзасини ажралмас қисми ҳисобланади. гидроэнергетик бойликларни органик ва ядро ёқилгиси билан бирга электр энергияни ишлаб чиқаришда инсоният ва мамлакат аҳолиси талабини қондиришда оптимал шароит яратади. гидроэнергетик бойликлар қайта тикланувчи манбаларга киради. уларни, қайта тикланмайдиган энергетик манбалар- кўмир, нефт, табиий газлардан- тубдан фарқи, ер остидан ковлаб олинмайди, келажак авлодга сақланиб қолади ва бу билан мамлакат бойлигини сақлайди. фойдаланмаган сув энергияси ҳалқ хўжалиги учун қайтариб олинмайдиган йўқотилган энергия ҳисобланади. инсоният, ҳўжалик иши эхтиёжи учун сув энергиясидан фойдаланишда, ҳар хил турдаги энергияни бошқа турга ўтказишда, гидроэнергетик қурилмалар(гэқ) ёрдамида амалга ошириб келмоқда. 1 -...

Bu fayl DOC formatida 90 sahifadan iborat (14,3 MB). "гидроэнергетика"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: гидроэнергетика DOC 90 sahifa Bepul yuklash Telegram