frazeologik bir birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi

DOC 38 pages 170.0 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 170.0 KB

File type DOC

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: frazeologik birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi mundarija kirish………………………………………………………………….…2 i bob. frizeologik birliklar va ularning shakllanish…………………...4 1.1. frazeologiya haqida umumiy ma’lumot………………………….…4 1.2. maqol, matal va idiomalar frazeologik birlik sifatida………………11 ii bob. frazeologizmlarining o'zbek tilidagi o'rni……………………..17 2.1.o‘zbek tili frazeologizmlarining o‘rganilish tarixi..............................17 2.2. frazeologik iboralarning semantik-grammatik tuzilishi…………….24 xulosa ……………………………………………………………………33 foydalanilgan adabiyotlar ……………………………………………….34 kirish xx asr tilshunoslarining eng bahsli mavzularidan biri - bu frazeologik birikmalarning lug`atdagi o`rni va bu tilning chegaralari haqida munozaralar yuritishdan iborat edi. britaniya va amerikalik olimlar frazeologik birikmalarni asosan tilshunoslikning bir muammosi sifatida qarashgan. ular o`z e`tiborlarini frazeologik birikmalar va iboralar lug`atlarini tuzishga qaratishgan. bunday qilishdan ko`zlangan maqsad tajriba o`tkazish bo`lgan xolos, ya`ni ular barchani ham mahalliy aholini, ham xorijliklarni so`zlashuvdagi iboralar kitobi bilan …

2 / 38

lari ham bu guruhlashlarni frazeologik birikmalar klassifikatsiyasi sifatida qabul qilinishini tasdiqlashmagan edi. ular shunchaki turg`un birikmalarni to`plashgan, ularni tushuntirishgan, ularning qiziq jihatlarining ba`zilarini, ya`ni alliteratsiya, qofiya, tazod va shu kabilarni yoritishgan va ifodalilikni aniqlashtiruvchi mehanizmlarini talqin etishgan. ular ingliz tilidagi frazeologik birikmalarning etimologiyasi va kelib chiqishiga ham qiziqib ko`rishgan va ularni dengiz hayotidan, qishloq xo`jaligidan, ovchilikdan, sport turlaridan va boshqalardan olingan so`z birikmalariga ko`ra tartibga solganlar. frazeologik birliklar tilning boshqa birliklaridan farq qiluvchi, o’ziga xos ma’no va shaklga ega bo’lgan birikmalardir. ular so’zlar va erkin birikmalardan farqli ravishda sintaktik jihatdan yaxlit, semantik jihatdan o’zgarmas hisoblanadi. frazeologik birliklar va erkin birikmalar tuzilishi jihatidan ham semantik jihatidan ham alohida alohida birliklardir. frazeologik birliklar yaxlit holda yoki qisman ko’chma ma’noga ega so’z birikmasi yoki gap tuzilishiga ega birliklar hisoblanadi. turg’unlik frazeologik birliklarga xos xususiyat hisoblanadi. erkin birikmalar va so’zlar esa morfemalardan tashkil topgan bo’ladi. so’zlar va erkin birikmalar lug’aviy ma’noda ham ko’chma ma’noda …

3 / 38

so’zlovchi va tinglovchiga tushunarli bo’ladi. frazeologizmlar tarixiy jihatdan tayyor, turg’un va yaxlit xolda berilgan bo’ladi. ammo u tilda birdan hosil bo’lmasdan, ko’p qo’llanilishi va barcha tomonidan tushunarli bo’lishi natijasida turg’unlashadi. mana shu xususiyati bilan u tilning milliy va ma’daniy xususiyatlari bilan bir qatorda millatning tarixini ham o’zida mujassamlashtiradi. frazeologik birliklar nutqni yanada ta’sirchan va ifodali bolishiga xizmat qiladi. ular faqat nutqni bezamasdan, boshqa til birliklari kabi yuqori informativ xususiyatga ega tilda nominativ va kommunikativ funksiya bajaruvchi birliklardir. frazeologizmlar unversal til vositalari hisoblanib, ularsiz til mavjud emas. kurs ishining maqsad va vazifalari: frazeologik birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi haqidagi ma’lumotlarni umumlashtirish va qisqacha tavsiflash. frazeologizmlarining o'zbek tilidagi o'rnini o’rganish va tahlil qilish. kurs ishi ob’yekti va predmeti: frazeologik birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi. frazeologiya haqida umumiy ma’lumot.maqol, matal va idiomalar frazeologik birlik sifatida. o‘zbek tili frazeologizmlarining o‘rganilish tarixi. kurs ishning tadqiqot uslubi va uslubiyoti: ilmiy ommabop manbalardan to’plangan ma’lumotlar tahlil qilib,xulosa …

4 / 38

iborat bo‘lgan turg‘un birikmalarni o‘rganadi. frazeologiya tilshunoslikning alohida bir qismi bo‘lib shakllanganiga hali ko‘p vaqt bo‘lmagan bo‘lsa-da, uning kelib chiqish tarixi til taraqqiyotining ilk bosqichlariga borib taqaladi. ilmiy tadqiqotlardan ma‘lum bo‘lishicha, frazeologik birliklar til bilan birga paydo bo‘lib, til bilan birgalikda rivojlanib kelgan. ammo jamiyatning turli davrlarida ularning o‘rni va ahamiyati turlicha baholanadi. frazeologizmlar tuzilishi, leksik– semantik, funksional–uslubiy va sintaktik vazifalari, shuningdek, o‘ziga xos shakllanish xususiyatilariga ega bo‘lgan til birligidir. frazeologiya – tilshunoslikning biror tilga xos barqaror so‘z birikmalarni va iboralarni o’rganadigan bo’lim. frazeologiya atamasi xvi asrning ikkinchi yarmida ingliz adabiyotshunosi va tarjimoni neandr tamonidan birinchi bor qo’llanilgan. jahon tilshunosligida frazeologiyaning u yoki bu jihatlari nazariy va amaliy o’rganilib, uning turli jihatlariga bag’ishlangan monografik kuzatishlar, dissertatsiyalar, lug’atlar, ilmiy maqolalar yuzaga keldi. frazeologizmlarni o’rganishning xilma–xil metodlari ham shakllandi. bu esa tadqiqotlarni yanada jadallashtiradi, ularni ilmiy–amaliy va tizimli o’rganishga imkoniyat yaratadi. tilshunoslikda frazeologiya atamasi sharl balli tamonidan ishlatilib, stilistika fani bilan qo’shib …

5 / 38

topgan emas. idioma frazeologizmlar, frazeologik birikmalar va turg’un iboralar (maqol va matallar, gapga teng boshqa frazeologizmlar) orasidagi bir qancha farqlarga qarab bir qancha olimlar frazeologiyani 2 xil: tor va keng ma‘noda izohlaydilar. uni keng ma‘noda anglaganda (l.p.smit, v.p.jukov, v.n.teliya, n.m.shanskiy) frazeologiya ichiga maqol va matallar, xalq og’zaki ijodiga mansub bo’lgan iboralar, bir qancha so’zlashuv shakillarini (salomlashish, xayrlashish iboralarini) ham kiritishadi. ammo frazeologiyani keng ko’lamda tushunish masalasi haligacha ham o’z yechimini topgani yo’q desak aslo mubolag’a bo’lmaydi. ―turg’un birikmalar frazeologiya tarkibiga kiritilmaydi hamda maqol va matallar shakl jihatdan gapga to’g’ri kelgani uchun ularni frazeologiya o’rganishi kerak bo’lgan predmet bo’lishi mumkin emas‖ deb ta‘kidlagan edi mashhur rus tilshunos olim v.v. vinogradov . vinogrodov bu fikrga qarshi bolishiga qaramasdan bir qancha olimlar bufikrni qo’llab–quvvatladilar. shulardan biri m.sodiqova frazeologiyani keng ma‘noda tushunib, o’zining ―ruscha–o’zbekcha frazeologik lug’ati‖ tarkibiga maqol va matallarni ham qo’shib qo’yadi. obrazli iboralar, maqollar hikmatli so’zlar va idiomatik birikmalarni frazeologik birikma tarkibiga …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "frazeologik bir birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: frazeologik birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi mundarija kirish………………………………………………………………….…2 i bob. frizeologik birliklar va ularning shakllanish…………………...4 1.1. frazeologiya haqida umumiy ma’lumot………………………….…4 1.2. maqol, matal va idiomalar frazeologik birlik sifatida………………11 ii bob. frazeologizmlarining o'zbek tilidagi o'rni……………………..17 2.1.o‘zbek tili frazeol...

This file contains 38 pages in DOC format (170.0 KB). To download "frazeologik bir birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: frazeologik bir birliklar va ul… DOC 38 pages Free download Telegram

frazeologik bir birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "frazeologik bir birliklar va ularning shakllanish etimologiyasi"

Similar files