ingliz tilida frazeologik birliklar va ularning turlari

DOCX 36 pages 54.6 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.6 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunoshligi kafedrasi 11- 6ing-21 guruh talabasi qodirova dilfuzaning “ingliz tilida frazeologik birliklar va ularning turlari” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: saparova m.r. buxoro- 2024 2 mundarija: 1.frazeologiya tilshunoslikning bo’limi sifatida 3 2.ingliz tilida frazeologizmlarning turlari va o’ziga xos xususiyatlari 9 3.frazeologizmlarning klassifikatsiyasi 14 4.frazeologik antonimiya 23 5.frazeologik birliklarda sinonimiya hodisasi 29 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 35 1.frazeologiya tilshunoslikning bo’limi sifatida frazeologiya-gr. prasis- "ifoda", logos- "ta'limot" dir. tilning lug'aviy tarkibida so'z kabi tanlab qo'llash mumkin bo'lgan va xotirada bir butun holda saqlanadigan lug'aviy birliklar ham mavjud. masalan: tomdan tarasha tushganday, ko'zga chiqqan chipqonday, xamirdan qil sug'urganday, bosh qo'shmoq, til biriktirmoq, tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq, dili siyoh bo'lmoq, o'takasi yorilmoq, aqlini yemoq, dimog'i chog' bo'lmoq kabi. biror qismi yoki butun holda ko'chma ma'noda bo'lgani uchun bo'yoqdorlikka boy bo'lgan turg'un iboralar frazeologizm …

2 / 36

holda bitta so'roqqa javob beradi.masalan, bizdan battarsiz bag'ri qon ekansiz (kesim).(s.ab.muqimiy) gulnor daqqiyunisdan qolgan (aniqlovchi) kovushini kiyib, chirik paranjiga o'ralib, uo'lchi bilan jo'nadi. (o.) ko'zimning qorachig'i (ega) qishloqda qoldi. (o.y.) 4) ibora o'z tuzilishi hamda tarkibidagi so'zlarning joylashishtartibiga ko'ra turg'un bo'ladi. masalan, sichqonning ini ming tanga bo'ldi, sirkasi suv ko'tarmaydi, tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq, yuragi orqasiga tortib ketdi, dili siyoh bo'ldi, sanamay sakkiz demoq iboralarini ming tanga bo'ldi sichqonning ini, suv sirkani ko'tarmaydi, ko'ltig'idan tarvuzi tushdi, sakkiz sanamay dedi, orqasiga yuragi tortib ketdi shaklida almashtirib qo'llansa iboradan chiqib ma'nosi butunlay o'zgarib ketadi va hatto gapga aylanib qoladi. ammo iboralar tarkibidagi ayrim so'zlar turli grammatik shakllarda qo'llaniladi. masalan: bo'yga yetmoq - boy yetmoq, dong'i chiqmoq - dong chiqarmoq, dimog'i chog' bo'lmoq -dimog'ini chog'lamoq, ichi achishdi - ichi achidi kabi. boshqa so'zlar bilan almashtirishi (jig'iga tegmoq - g'ashiga tegmoq, zardasi qaynaydi - jig'ildoni qaynaydi, katta ketmoq - katta gapirmoq, kayfi chog'lik qilmoq - …

3 / 36

qo'shilma deyiladi.masalan, burni ko'tarilmoq, (burni o'z ma'nosida, ko'tarildi - ko'chma ma'noda), boshini qovushtirmoq(boshi - o'z ma'nosida,qovushtirmoq ko'chma ma'-noda), yo'ldan urmoq (yo'ldan - o'z ma'nosida, urmoq - ko'chma ma'noda), kiprik qoqmay (kiprik - o'z ma'nosida, qoqmay ko'chma ma'noda, kuni bitdi (kuni - o'z manosida, bitdi - ko'chma ma'noda), tili kelmaydi (tili - o'z manosida, kelmaydi - ko'chma ma'noda). frazeologik qo'shilma tarkibidagi so'zlar grammatik birikish usuli jihatidan odatdagi so'z birikmalaridan farq qilmaydi. masalan, nafasi ichiga tushib ketdi, iborasini shakl jihatdan gap bo'laklariga (ega-kesim) ajratish mumkindek tuyulsa ham, lekin ibora tarkibidagi so'zlar orasida sintaktik aloqa o'zgarmaydi, shu sababli bu ibora "butunlay qo'rqib ketdi" ma'nosini ifodalaydi va gapda bir sintaktik vazifani bajaradi. frazeologik butunlik. tarkibidagi so'zlar nutq ma'nolaridan kelib chiqadigan asl ma'nodan tashqari, butun holda ko'chma ma'noda ishlatiladigan turg'un iboralar frazeologik birlashma deyiladi. masalan, to'ydan oldin nog'ora chalmoq, yeng shimarmoq, og'zi qulog'iga yetdi, tepa sochi tikka bo'ldi kabi. bunda frazeologizimlarning umumiy ma'nosi qismlarning xususiy …

4 / 36

ib keladi.[footnoteref:1] [1: bondarenko a. v. grammaticheskoye znacheniye i smisl. – l., lgu, 1978b 94s.] frazeologik chatishmalar. iboralarning umumiy ma'nosi bilan uni tashkil etgan qismlarning xususiy ma'nolari o'rtasida bog'liqlik bo'lmaydi. ko'pincha ziddiyat mavjud bo'ladi. masalan, oyog'ini qo'liga olmoq iborasi butun holda ko'chma ma'noni "shoshilish" ma'nosini ifodalaydi, ammo bu ma'no ibora tarkibidagi oyog'(ini), qo'li(ga) olmoq so'zlarining na asl, na ko'chma ma'nolari bilan bog'liq emas. misollar: hoji o'pkasini qo'ltiqlab xonaga kirib keldi. (m.) akam achchig'idan to'nini teskari kiyib oldi. kambag'allar ikki barmog'ini burniga tirab qolmasin. (m. i.) boy hali to'ng'iz qopadi (o.) va boshqalar . frazeologizmlar shakl va ma'no munosabatiga ko'ra quyidagi turlarga bo'linadi: 1) frazeologik omonimlar. bunga turli ma'no ifodalovchishakldosh iboralar kiradi. masalan: og'ziga olmadi(yemadi),og'ziga olmadi (gapirmadi). 2) frazeologik sinonimlarga ma'nodosh lekin shakli boshqaiboralar kiradi. masalan, bo'yi bir qarich o'smoq - bo'yi ko'kkayetmoq, qovog'idan qor yog'ilmoq - fig'oni falakka yetmoq, jonkoyitmoq - jon fido qilmoq. 3) frazeologik antonimlar. o'zaro qarama-qarshi ma'noifodplovchi …

5 / 36

irmoq kabi. frazeologizmlarning.turkumiga ko'ra turlari. turg'un iboralar qaysi turkumga mansubligiga ko'ra bir necha turlarga bo'linadi; 1) fe'l frazeologizmlar - boshini aylantirmoq, aravani quruq olib qochmoq, hafsalasi pir bo'lmoq. 2) ot frazeologizmlar'- aql chirog'i, vatan ishqi. 3) sifat frazeologizmlar - sho'r peshana, beti qalin, qo'li yuqa, ko'ngli yumshoq kabi. frazeologizmlarning semantik tasnifi. turg'un ibora (frazeologizmlar) semantik jihatdan turlicha ma'nolarni ifodalaydi: 1) holat. bunday iboralarda kishining ruhiy holati ifodalanadi. masalan: kayfi uchib ketdi, og'zining tanobi qochdi, bo'yi ko'kka yetdi. 2) harakat. bunda jismoniy ta'sir, harakat va boshqa ma'nolar ifodalanadi. masalan, yuragi qinidan chiqib ketmoq, ustun bo'lmoq. 3) belgi. iborada kishining jismoniy va ruhiy sifati ifodalanadi. masalan: qari tulki, burganing ko'zini ko'rgan, qildan qiyiq qidirmoq. 4) miqdor. iborada narsa buyumning miqdor belgisini ifodalaydi. masalan: bir etak bola, xamir uchidan patir, sizdan ugina bizdan bugina, ming qo'shchiga bir boshchi. frazeologiyaning lingvistik fan sifatida rivojlanishi keyingi vaqtlarda tadqiqotchilar oldida anchayin murakkab muammoni – frazeologik birlikni …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz tilida frazeologik birliklar va ularning turlari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunoshligi kafedrasi 11- 6ing-21 guruh talabasi qodirova dilfuzaning “ingliz tilida frazeologik birliklar va ularning turlari” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: saparova m.r. buxoro- 2024 2 mundarija: 1.frazeologiya tilshunoslikning bo’limi sifatida 3 2.ingliz tilida frazeologizmlarning turlari va o’ziga xos xususiyatlari 9 3.frazeologizmlarning klassifikatsiyasi 14 4.frazeologik antonimiya 23 5.frazeologik birliklarda sinonimiya hodisasi 29 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 35 1.frazeologiya tilshunoslikning bo’limi sifatida frazeologiya-gr. prasis- "ifoda", logos- "ta'limot" dir. tilning lu...

This file contains 36 pages in DOCX format (54.6 KB). To download "ingliz tilida frazeologik birliklar va ularning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz tilida frazeologik birli… DOCX 36 pages Free download Telegram