ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari

DOCX 39 pages 63.3 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.3 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti filologiya va tillarni o’qitish (ingliz tili) “ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari” mavzusidagi kurs ishi bajaruvchi: _______________________________________ kafedra mudiri: _______________________________________ himoya qilingan sana:________ komissiya raisi:________________________________________________ komissiya a’zolari: ___________________________ ___________________________ ___________________________ ilmiy rahbar:___________ ______________________________ buxoro 2025 mavzu: ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari mundarija kirish 3 1. frazeologik birliklar tushunchasi 6 2. ingliz tilidagi frazeologik birliklar 12 3. o‘zbek tilidagi frazeologik birliklar 18 4. ingliz va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarning o‘ziga xos xususiyatlari 24 5. frazeologik birliklarning o‘rganilishi va ahamiyati 30 umumiy xulosa 35 adabiyotlar ro‘yxati 38 1. kirish inson tafakkurining mahsuli sifatida til jamiyat hayotining har bir jabhasida muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. tilda ifodalanadigan ma’no ko‘pincha so‘zlarning alohida yoki mustaqil shakldagi semantik yuklamasidan tashqariga chiqib, ularning birikmalarda qo‘llanilishida yanada chuqurroq ma’no kasb etadi. aynan shu …

2 / 39

i madaniy, psixologik, ijtimoiy nuqtai nazardan ham chuqur tahlil etilmoqda [2]. bugungi globallashuv davrida xorijiy tillarni, xususan ingliz tilini o‘rganishga bo‘lgan ehtiyoj ortib bormoqda. shu bilan birga, ikki tildagi frazeologik birliklarning o‘xshash va farqli jihatlarini tahlil qilish, ularning semantik va struktural xususiyatlarini solishtirish, tarjima jarayonida yuzaga keladigan muammolarni aniqlash katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. ayniqsa, ingliz tilidagi idiomatik ifodalarni o‘zbek tiliga adekvat tarzda tarjima qilish, ularning madaniy konnotatsiyalarini to‘g‘ri tushunish tarjimonlardan til sezgirligi, madaniy tafakkur va tilshunoslik bilimlarini talab qiladi. frazeologik birliklar ko‘pincha obrazli, konnotativ ma’no kasb etgani sababli, ularni tahlil qilish til va madaniyat o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ochib berishga xizmat qiladi. ingliz va o‘zbek tillarining frazeologik boyligi bir-biridan farq qilgani holda, ko‘plab o‘xshashliklarga ham ega. bu o‘xshashliklar aksar hollarda umumiy insoniy qadriyatlar, universal tajribalar, diniy yoki mifologik manbalardan kelib chiqadi. biroq ayni paytda frazeologik birliklarning milliy xususiyatlari har bir tilga xos bo‘lgan tafakkur va mentalitetni ifodalaydi. frazeologik birliklar …

3 / 39

ahlil qilishga qaratilgan. ingliz tilining frazeologik boyligi, ayniqsa, anglo-sakson va romanik tillar bilan o‘zaro aloqadorligi sababli, ko‘p qatlamli va murakkab tuzilmaga ega. o‘zbek tili esa turkiy tillar guruhiga mansub bo‘lib, o‘ziga xos tarixiy taraqqiyot, islomiy madaniyat, mahalliy urf-odat va xalq og‘zaki ijodi orqali shakllangan frazeologik tizimga ega. frazeologik birliklarning tilshunoslikda o‘rganilishi bir necha yondashuvlarni talab etadi: semantik, struktur, funktsional, madaniy va tarjimaviy. har bir yondashuv o‘ziga xos ilmiy uslublarni o‘z ichiga oladi. masalan, struktur yondashuv frazeologik birliklarning sintaktik tuzilmasini tahlil qilsa, semantik yondashuv ularning ichki ma’no tuzilmasini o‘rganadi. tarjima yondashuvi esa ikki tildagi frazeologik birliklar o‘rtasidagi semantik va stilistik adekvatlik masalalarini ko‘rib chiqadi [3]. ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, ingliz va o‘zbek frazeologizmlarining o‘zaro taqqoslanishi orqali til o‘rganuvchilar va tarjimonlar uchun amaliy foyda keltiruvchi muhim xulosalar chiqariladi. shu bilan birga, frazeologik birliklar orqali ikki xalqning madaniy dunyoqarashi, urf-odatlari, tarixiy-madaniy merosi, axloqiy qadriyatlari o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlar aniqlanadi. tadqiqotning maqsadi va vazifalari …

4 / 39

til o‘rganuvchilarga frazeologizmlarni o‘zlashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berish. tadqiqot obyekti va predmeti ishning obyekti ingliz va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklar tizimi bo‘lsa, predmeti esa ushbu birliklarning semantik, struktur, madaniy va tarjimaviy jihatlaridir. tadqiqot metodlari ishda taqqosloviy, kontekstual, statistik, lingvomadaniy va tarjimaviy tahlil usullari qo‘llanildi. bular yordamida frazeologik birliklarning turli ko‘rinishlari chuqur tahlil qilinib, amaliy xulosalar chiqarildi. tadqiqotning nazariy va amaliy ahamiyati ushbu ish tilshunoslikning frazeologiya sohasida olib borilayotgan ilmiy izlanishlarga o‘z hissasini qo‘shadi. shu bilan birga, u til o‘rganuvchilar, tarjimonlar va tilshunoslar uchun amaliy qo‘llanma bo‘lishi mumkin. ayniqsa, ingliz va o‘zbek tillarida frazeologizmlarni adekvat tushunish va tarjima qilish bo‘yicha tavsiyalar bilan boyitilganligi uni amaliy nuqtai nazardan dolzarb qiladi. 1. frazeologik birliklar tushunchasi til inson tafakkuri va jamiyat tajribasining ifodasidir. har bir til o‘zining leksik-semantik boyligi, grammatik tizimi va ifoda vositalari bilan boshqa tillardan farq qiladi. tilshunoslikda so‘z yagonalikda emas, balki ularning o‘zaro munosabatda qo‘llanishi orqali chuqur semantik ma’no kasb etadi. …

5 / 39

shunga o‘xshash funksiyani bajaradi [4]. frazeologik birliklarning ta’rifi tilshunoslikda frazeologik birliklar tushunchasiga turli olimlar turli yondashuvlar asosida ta’rif berganlar. frazeologik birliklarni birinchi o‘rinda rossiya va g‘arb tilshunoslik an’analarida o‘rganilgan. masalan, mashhur rus tilshunosi v.v. vinogradov frazeologik birliklarni uch guruhga ajratgan: 1. frazeologik bog‘lanmalar – tarkibiy qismlarining leksik-grammatik ma’nolari saqlanib qolgan, ammo kontekstdan tashqarida qo‘llanilmaydigan birikmalar (masalan, “qat’iy qaror”). 2. frazeologik birliklar – bir butun ko‘chma ma’noga ega iboralar (masalan, “tish-tirnog‘i bilan kurashmoq”). 3. frazeologik birikmalar – idiomatik darajasi yuqori, leksik jihatdan bo‘laklarga ajratib bo‘lmaydigan iboralar (masalan, “yuzini yerga urmoq”). ushbu tasnif o‘zbek tilshunosligida ham keng qo‘llanilib, o‘zbek olimlari tomonidan boyitilgan. o‘zbek tilshunosligida g‘.zokirova, a.askarova, n.mahmudov, sh.rahmatullayev kabi olimlar frazeologizmlarni milliylik, tasviriylik, konnotativlik kabi xususiyatlari orqali o‘rganib chiqishgan. frazeologik birliklarning asosiy belgilari frazeologik birliklarning tilda boshqa birikmalardan farq qiluvchi o‘ziga xos belgilarini quyidagicha umumlashtirish mumkin: 1. barqarorlik – frazeologizmlar mustaqil so‘z birikmalaridan farqli o‘laroq, doimiy shaklda keladi. ya’ni, tarkibidagi so‘zlar o‘zgarmaydi …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti filologiya va tillarni o’qitish (ingliz tili) “ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari” mavzusidagi kurs ishi bajaruvchi: _______________________________________ kafedra mudiri: _______________________________________ himoya qilingan sana:________ komissiya raisi:________________________________________________ komissiya a’zolari: ___________________________ ___________________________ ___________________________ ilmiy rahbar:___________ ______________________________ buxoro 2025 mavzu: ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari mundarija kirish 3 1. frazeologik birliklar tushunchas...

This file contains 39 pages in DOCX format (63.3 KB). To download "ingliz va o‘zbek tillarida frazeologik birliklar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz va o‘zbek tillarida fraz… DOCX 39 pages Free download Telegram