"стандарт-кост" тизими

DOC 17 pages 235.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 235.5 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

мавзу: маҳсулот таннархини калкулация қилишнинг замонавий тизимлари режа: 1.“стандарт - кост” тизимининг хусусияти ва моҳияти 2.“директ - кост” тизимининг хусусияти ва моҳияти 3.“ жит ” ва “абc ” тизимлари боʼйича бошқарув ҳисобини ташкил етиш 4.функсионл-қиймат таҳлили усулини бошқарув ҳисобида қўллаш 5.1.“стандарт-кост” тизимининг хусусияти ва моҳияти иқтисодиётни модернизасиялаш шароитида бухгалтерия ҳисобини юритишнинг замонавий шароитида стратегик ва тактик хусусиятга эга бўлган бошқарув қарорларини қабул қилиш жараёни корхонанинг харажатлари ва молиявий натижалари ҳақидаги ахборотга таянади. бу вазифани бажаришда “стандарт-кост” ҳисоб тизими корхона харажатларини бошқаришда самарали қуроллардан бири ҳисобланади. унинг асосида белгиланган нормалар доирасида ҳамда улардан четланишлар бўйича ҳисоб юритиш ва назорат қилиш тамойиллари ётади. “стандарт-кост” атамаси икки сўздан ташкил топган: “стандарт”-маҳсулот бирлигини ишлаб чиқариш учун зарурий бўлган молиявий, моддий ва меҳнат харажатлари учун олдиндан ҳисоблаб қўйилган харажатларни нормативини англатса, “кост” сўзи эса маҳсулот бирлигига тўғри келадиган харажатларни билдиради. шундай қилиб, “стандарт-кост” сўзи тўлиқ маъносида стандарт харажатларни англатади. стандартлар - энг аввало, ишлаб чиқаришнинг …

2 / 17

нгунча) нормаларидан ташкил топади: · асосий материаллар; · асосий ишлаб чиқаришда банд бўлган ишчиларнинг меҳнат ҳақи; · ишлаб чиқаришдаги тақсимланадиган харажатлар (ёрдамчи ишлаб чиқаришдаги ходимлар иш ҳақи, ёрдамчи материаллар, ижара ҳақи, жиҳозлар амортизасияси ва ҳ.к.) · сотиш харажатлари (маҳсулотни сотиш бўйича харажатлар). “стандарт-кост” ҳисоб тизими бўйича фойда қуйидаги тартибда аниқланади: 1. маҳсулот сотишдан олинган ялпи даромад; 2. маҳсулотнинг стандарт таннархи; 3. ялпи фойда (1қ-2қ); 4. стандартлардан четланишлар; 5. фойда (3қ-4қ). стандартлар ва нормалар ёрдамида ҳисоблаб чиқилган калкулясиялар ишлаб чиқариш ва харажатларни тезкор бошқариш учун асос бўлиб ҳисобланади. харажатларнинг белгиланган стандарт нормаларидан четланиш даражаси мазкур четланишларнинг келиб чиқиш сабабларини аниқлаш учун таҳлил қилинади. бу эса маъмуриятга ишлаб чиқаришдаги камчиликларни тезкор бартараф этишга, келажакда ҳам уларнинг олдини олишга имкон яратади. шуни таъкидлаш керакки, “стандарт-кост” ҳисоб тизими хориж амалиётида норматив ҳужжатлар билан белгилаб қўйилмаган, шу сабабли бу тизим стандартларни белгилашни ва ҳисоб қайдномаларини юргизишнинг ягона усулига эга эмас, натижада биргина корхона ичида ҳам …

3 / 17

та кўриб борилади. зарур пайтда фойдаланилаётган айрим элементларгина эмас, балки бутун технология ҳам қайта кўриб чиқилиши мумкин; · харажатларни қаттиқ ва аниқ назорат қилишни таъминлайди. «стандарт-кост» ҳисоб тизими тайёр маҳсулот ва унинг таркибий қисмлари аниқ баҳоланишини назарда тутади. норматив харажатлар бу тизимда нафақат ўртача норма, балки аввалги йиллар тажрибаси асосида синалган комплекс баҳолаш мезонларидир. юқоридаги ижобий томонлар билан биргаликда «стандарт-кост» тизимининг қуйидаги камчиликлари ҳам мавжуд: · «стандарт-кост» тизимини қўллаш ва уни такомиллаштириш кўп вақт ва харажатлар талаб қилади. аммо амалиёт кўрсатишича, ишлаб чиқариш самарадорлигини ошиши ҳисобига бу харажатлар тезда қопланиб кетади; · «стандарт-кост» тизими иқтисодиётда баҳолар, фоиз ставкалари, ишлаб чиқариш технологиялари ва усуллари интенсив ўзгариб турадиган, беқарор шароитларда ижобий самара бермай, ўз долзарблигини йўқотади. ўз навбатида, бундай шароитларда тизим харажатларни оператив назорат қилишдаги устувор вазифаларни бажармай, самарали бошқариш дастаги ролини ижро этмай қолади; · хусусан, бозордаги рақобат натижасида шаклланган баҳонинг ўзгариши ва инфлясияни, омбордаги тайёр маҳсулотлар қолдиғи ва тугалланмаган ишлаб …

4 / 17

лар. 2. “директ-костинг” тизимининг моҳияти ва аҳамияти “директ-костинг” ҳисоб тизими ҳам республикамиз бухгалтерия ҳисоби учун янги тизимлардан ҳисобланиб, бугунги кунда иқтисодий ривожланган мамлакатларда кенг қўлланилмоқда. германия ва австралияда мазкур усул “қисман харажатлар ҳисоби” деб аталади. британияда у “маржинал харажатлар ҳисоби”, францияда - “маржинал бухгалтерия” ёки “маржинал ҳисоб” деган номларни олган. ўзбекистонда эса “чекланган, тўлиқ бўлмаган ёки қисқартирилган таннарх ҳисоби” тушунчалари қўлланилиб келмоқда. ғарб мамлакатларида маржинал даромад усулидан ишлаб чиқаришни (екстенсив) ривожлантириш модели ўрнига янги модел - интенсив ривожланиш модели сифатида фойдаланила бошланди. бундай моделдан фойдаланиш, ўз навбатида, харажатларни бевосита ва билвосита, асосий ва қўшимча, доимий ва ўзгарувчан харажатларга аниқ бўлишни ва шу асосда бошқаришнинг стратегик вазифаларини ҳал этишни талаб қилади. шуни назарда тутиш керакки, “директ-костинг” тизимининг пайдо бўлиши соф бухгалтерия ҳисоби билан боғлиқ эди. ҳисоб ходимлари ўша даврда шундай хулосага келишдики, барча харажатлар мазкур ҳисобот даврига ва шу даврдаги ишлаб чиқарилган маҳсулот билан боғлиқ яъни улар маҳсулот сотилгандаги ҳисобот даврига …

5 / 17

кўзда тутувчи классик “директ-костинг” тизимида харажатларни калкулясиялаш ўзгарувчан харажатлар бўйича амалга оширилади. бунда ишлаб чиқариш қувватларидан оқилона ва тўлиқ қуввати бўйича фойдаланиш харажатларини калкулясиялаш жараёнига барча ўзгарувчан харажатлар ҳамда умумишлаб чиқариш харажатларининг бир қисми киради. буларнинг барчаси ишлаб чиқариш қувватидан фойдаланиш коеффисийентига мувофиқ аниқланади. “директ-костинг” ҳисоб тизимида молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисобот тизими қуйидаги кўринишда акс эттирилади (2.-жадвал). жадвал маълумотлари молиявий натижани аниқлаш тартибидан келиб чиқиб “директ-костинг” ҳисоб тизими ва маҳсулотнинг тўлиқ таннархи ўртасидаги фарқли жиҳатларни ифода этади. шундай қилиб, “директ-костинг” ҳисоб тизими қуйидаги хусусиятларга эга: · ҳисобни биринчи навбатда маржинал даромад яъни оралиқ молиявий натижани аниқлашга йўналтирилиши; · маҳсулотни фақат ўзгарувчан харажатлар нуқтаи-назаридан ҳисобга олиш ва ишлаб чиқариш таннархини аниқлаш; · корхона бўйича доимий харажатлар ҳисоби ва уларни якуний молиявий натижани аниқлаш учун операсион фойдани камайтиришга қаратиш; · баҳони тезкор бошқариш жараёни асоси сифатида маржинал даромадни аниқлаш; · сотиш ҳажми, таннарх ва фойда ўртасидаги ўзаро боғлиқлик ва муносабатни аниқлаш; · …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""стандарт-кост" тизими"

мавзу: маҳсулот таннархини калкулация қилишнинг замонавий тизимлари режа: 1.“стандарт - кост” тизимининг хусусияти ва моҳияти 2.“директ - кост” тизимининг хусусияти ва моҳияти 3.“ жит ” ва “абc ” тизимлари боʼйича бошқарув ҳисобини ташкил етиш 4.функсионл-қиймат таҳлили усулини бошқарув ҳисобида қўллаш 5.1.“стандарт-кост” тизимининг хусусияти ва моҳияти иқтисодиётни модернизасиялаш шароитида бухгалтерия ҳисобини юритишнинг замонавий шароитида стратегик ва тактик хусусиятга эга бўлган бошқарув қарорларини қабул қилиш жараёни корхонанинг харажатлари ва молиявий натижалари ҳақидаги ахборотга таянади. бу вазифани бажаришда “стандарт-кост” ҳисоб тизими корхона харажатларини бошқаришда самарали қуроллардан бири ҳисобланади. унинг асосида белгиланган нормалар доирасида ҳамда улардан четланишлар б...

This file contains 17 pages in DOC format (235.5 KB). To download ""стандарт-кост" тизими", click the Telegram button on the left.

Tags: "стандарт-кост" тизими DOC 17 pages Free download Telegram