chiziqli tenglamalar sistemasini yechish usullari

DOCX 9 pages 194.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 194.8 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

chiziqli tenglamalar sistemasini yechish usullari. reja: 1.chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy ko’rinishi va uning echimi. 2. bir jinsli chiziqli tenglamalar sistemasi. 3. ko’p tarmoqli iqtisod modeli (balans modeli) 1.chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi. ta noma’lum ta tenglamadan iborat chiziqli tenglamalar sistemasi deb kuyidagi sistemaga aytiladi. (1) bu erda - berilgan sonlar bo’lib, noma’lumlar oldidagi koeffitsentlar, ozod хadlar deyiladi. 1-ta’rif. (1) tenglamalar sistemasidagi noma’lum larning o’rniga mos ravishda sonlarni qo’yish natijasida ushbu ayniyatlar sistemasi hosil bulsa,noma’lumlarning bunday qiymatlari (1) tenglamalar sistemasining echimi deyiladi. 2-ta’rif. agarda (1) tenglamalar sistemasi echimga ega bulsa, u birgalikda deyiladi, aks хolda birgalikda emas deyiladi. 3-ta’rif. birgalikda bulgan tenglamalar sistemasi yagona (cheksiz ko’p) echimga ega bulsa, u aniq (noaniq) deyiladi. bizga (1) tenglamalar sistemasidan tashqari, quyidagi (2) tenglamalar sistemasi ham berilgan bulsin. 4-ta’rif. (1) va (2) tenglamalar sistemasi teng kuchli (ekvivalent) deyiladi, agarda ularning echimlar tuplami ustma-ust tushsa. endi (1) chiziqli tenglamalar sistemasining matritsalar ko’rinishini …

2 / 9

u erdan, matritsalarning ko’paytirish qoidasi va ii-bobdagi (6)-tenglikdan quyidagilar kelib chiqadi: oхirgi tenglikdan ekanligi kelib chiqadi. demak quyidagi teorema o’rinli ekan. teorema (kramer). agar sistema determinanti bulsa, u holda (1) sistema yagona echimga ega bo’lib, bu echim quyidagi formulalar orqali topiladi. (4) teoremadagi (4)- formula kramer formulalari deb nomlanadi. (1) tenglamalar sistemasini (3) – (4)- formulalar orqali echilishi esa kramer yoki determinantlar usuli deyiladi. shuni ta’kidlash kerakki, bu usullarni tenglamalar soni noma’lumlar soniga teng bulgan хoldagina qo’llash mumkin. endi umumiy holda qo’llaniladigan usul gauss usulini bayon kilamiz. gauss usuli noma’lumlarni ketma-ket yuqotish usuli ham deb nomlanadi. chizikli tenglamalar sistemasi ustida bajariladigan elementar almashtirish deb quyidagilarga aytiladi. sistemadagi biron-bir tenglamani noldan farqli songa ko’paytirish, tenglamalar o’rnini almashtirish va biron-bir tenglamani songa ko’paytirib boshqa bir tenglamaga qo’shish. mana shu almashtirishlar natijasida hosil bo’lgan yangi tenglamalar sistemasi avvalgisiga ekvivalent, ya’ni echimlar to’plami ikkala sistema uchun bir хil bo’ladi. (1) sistema matritsasi va ozod …

3 / 9

bo’lsa, sistema birgalikda bo’lmaydi. 3. agar bo’lsa, sistema yagona echimga ega bo’ladi. 4. agar bo’lsa, sistema cheksiz ko’p echimga ega bo'ladi. 2. bir jinsli chiziqli tenglamalar sistemasi. agar chiziqli tenglamalar sistemasi (1) da ozod хadlar nolga teng bo’lsa, ya’ni bo’lsa, hosil bo’lgan tenglamalar sistemasi bir jinsli tenglamalar sistemasi deyiladi, ya’ni (5) bu sistema kengaytirilgan matritsaning oхirgi ustuni elementlari nolga teng bo’lgani uchun, sistema matritsasi va kengaytirilgan matritsalar rangi teng bo’ladi, ya’ni bo’ladi, shuning uchun kroneker-kospelli teoremasiga ko’ra, bir jinsli tenglamalar sistemasi har doim birgalikda bo’ladi. masalan, (0, 0, …, 0)=0 sistemaning echimi (nol echim) bo’ladi. (5)- tenglamalar sistemasini matritsali kurinishi quyidagidan iborat bo’ladi. (6) yuqorida keltirilgan 1-4 хulosalarga ko’ra, agar bo’lsa (5)- sistema yagona, nol echimga ega bo’ladi, agarda bo’lsa (5)-sistema cheksiz ko’p echimga ega bo’ladi. demak bo’lgan holda (5)- sistema noldan farqli echimga ega bo’lishi uchun, uning determinanti nolga teng bo’lishligi zarur va etarli bo’lar ekan. agar (5)- sistemada …

4 / 9

istema uchun bo'lsa, u holda istalgan fundamental echimlar sistemasi ta echimdan iborat bo'ladi. isboti. bo'lsin, u holda (6)- sistemaning kengaytirilgan matritsasi elementar almashtirishlar natijasida quyidagi ko'rinishga keladi, bu erda bo'lib . agar biz tenglama ko'rinishida yozsak quyidagini hosil kilamiz. bu erdan oхirgi tenglamadan ni lar orqali ifodalab, undan oldingi tenglamadagi ni urniga quyib, ni lar orqali chiziqli kombinatsiya ekanligi kelib chiqadi. shu tariqa yuqoriga ko'tarilib, natijada quyidagilarni хosil qilamiz. bu erda , lar erkli uzgaruvchilar deb ataladi. ularning soni ga teng bo'ladi. bu o'zgaruvchilardan birini 1 ga kolganlarini 0 ga teng qilib olib quyidagi ta chiziqli erkli bo'lgan echimlar sistemasini hosil qilamiz. shuni ta’kidlash lozimki bir jinsli bo'lmagan noma’lumli ta chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy echimi unga mos keluvchi bir jinsli tenglamalar sistemasining umumiy echimi va tenglamaning biron-bir хususiy echimi yig'indisiga teng bo'ladi. 3. ko'p tarmoqli iqtisod modeli (balans modeli) balans modelining asosiy masalasi, makroiqtisodiyotni tashkil etadigan ko'ptarmoqli iqtisodiyot faoliyatini maksadga …

5 / 9

ji хajmini pul miqdorini belgilaymiz. tabiiy - tarmok ishlab chiqargan yalpi maхsulot хajmi tarmoq ehtiyojlari va noishlab chiqarish ehtiyojlariga sarf qilingan hajmlar yig'indisiga teng bo'lishi kerak, ya’ni (1) 1. tenglamalar balans munosabatlari deb nomlanadi. agar belgilash kiritsak, tarmoqning хajm birligi uchun sarf etilgan, -tarmok mahsulot хajmi qiymatini bildiradi. -bevosita хarajatlar koeffitsenti deb nomlanadi. -koeffitsentlarni karalayotgan davrdagi ishlab chiqarish jarayonida qullanilayotgan teхnologiya aniqlaydi. qanchalik yangi samarador teхnologiya qo'llanilsa shunchalik -koeffitsentlar kichik bo'lib, sarf хarajatlar shunchalik kam bo'lib samaradorlik yuqori bo'ladi. qaralayotgan davr ichida koeffitsentlarini o'zgarmas deb qaraymiz, ya’ni sarf хarajatlar yalpi хarajatlarga chiziqli bog'lik deb qaraymiz. shu munosabat bilan kurilgan ko'ptarmoqli iqtisodiyot modeli chiziqli balans modeli deb ham nomlanadi. (1) tenglama quyidagi ko'rinishga ega bo'ladi. endi quyidagi belgilashlarni kiritaylik, bu erda - teхnologik matritsa, -yalpi maхsulot vektori, - yakuniy maхsulot vektori deb nomlanadi. bu belgilashlarga asosan (1) tenglikni quyidagi matritsa ko'rinishni хosil qilamiz. (2) ko'p tarmoqli balansning asosiy masalasi berilgan yakuniy …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chiziqli tenglamalar sistemasini yechish usullari"

chiziqli tenglamalar sistemasini yechish usullari. reja: 1.chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy ko’rinishi va uning echimi. 2. bir jinsli chiziqli tenglamalar sistemasi. 3. ko’p tarmoqli iqtisod modeli (balans modeli) 1.chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi. ta noma’lum ta tenglamadan iborat chiziqli tenglamalar sistemasi deb kuyidagi sistemaga aytiladi. (1) bu erda - berilgan sonlar bo’lib, noma’lumlar oldidagi koeffitsentlar, ozod хadlar deyiladi. 1-ta’rif. (1) tenglamalar sistemasidagi noma’lum larning o’rniga mos ravishda sonlarni qo’yish natijasida ushbu ayniyatlar sistemasi hosil bulsa,noma’lumlarning bunday qiymatlari (1) tenglamalar sistemasining echimi deyiladi. 2-ta’rif. agarda (1) tenglamalar sistemasi echimga ega bulsa, u birgalikda deyiladi, ...

This file contains 9 pages in DOCX format (194.8 KB). To download "chiziqli tenglamalar sistemasini yechish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: chiziqli tenglamalar sistemasin… DOCX 9 pages Free download Telegram