pedagogikaning metodologik asoslari

DOC 115 pages 967.5 KB Free download

115 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 967.5 KB

File type DOC

Pages 115

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 115

1 pedagogikaning metodologik asoslari 1-mavzu: pedagogikaning predmeti, maqsad va vazifalari 1. jamiyat va olam rivojida pedagogikaning mohiyati. 2. jamiyat va olamning garmonik muvozanatida inson omili. 3. pedagogikaning obyekti va predmetining takomillashganligi. 4. pedagogikaning maqsad, vazifalari va asosiy tushunchalari (kategoriyalari). 5. milliy g’oya va milliy mafkurani shakllantirishda pedagogikaning tutgan o’rni. xxi asr bo’sag’asida ijtimoiy iqtisodiy munosabatlar rivojida inson aql-zakovati va ma’naviyati asosiy muvofiqlashtiruvchi, rivojlantiruvchi omil va vosita ekanligi tobora namoyon bo’lmoqda. shuning uchun insonparvarlik bozor iqtisodiyoti asosidagi huquqiy, demokratik davlat erkin fuqarolik jamiyati qurilishining bosh tamoyili sifatida qabul qilinmoqda. o’zbekiston respublikasining «ta’lim to’g’risida»gi qonunida (1997 y.) ta’lim davlatimiz ijtimoiy taraqqiyoti sohasida ustuvor deb e’lon qilinishi pedagogika fani zimmasiga juda katta mas’uliyatli ulug’vor vazifalarni yukladi. juda boy ilmiy, ma’naviy, madaniy, diniy merosimizni qayta tiklanishi ularni zamon ruhi talabi bilan uyg’unlashtirib faqat shaxsiy, milliy manfaat kasb etilib qolmasdan umumjahon ma’naviy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga ulkan hissa bo’lib qo’shilmoqda. chunki jahonda hali xorijiy davlatchilik bozor iqtisodiyotiga …

2 / 115

ol asoslab berdilar: “ma’naviyat haqida gap ketar ekan, men avvalo insonni ruhiy poklanish va yuksalishga da’vat etadigan, inson ichki olamini boyitadigan, uning iymon-irodasini, e’tiqodini mustahkamlaydigan, vijdonini uyg’otadigan qudratli botiniy kuchni tasavvur qilaman”. xuddi ana shu yangi, keng qamrovli, chuqur ilmiy g’oya, yangicha fikr, ta’lim-tarbiyani yangicha metodologik asosini boshlab beruvchi yo’nalishdir. har bir mustaqil fan o’zining predmeti (mavzusi) va metodologik asoslariga egadir. jumladan, pedagogika ham fan sifatida shakllanib, o’zining predmetiga ega bo’ldi. boshqa fanlar kabi pedagogika ham fan sifatida paydo bo’lar ekan, u avvalo jamiyatning talab va ehtiyojlari asosida paydo bo’ldi. shu sababli tarbiya jarayonini ijtimoiy hayotning ajralmas qismi, deb qarash lozim, chunki tarbiyaviy ishlarni olib bormasdan turib jamiyatni, uning rivojlanishini tasavvur qilish qiyin. insonni dunyoga kelishi, faqat tug’ilishidan iborat tabiiy-biologik hodisa emas, balki tug’ilgandan keyin o’z zamonasining taraqqiyoti darajasiga ko’tarilishi, mavjud ijtimoiy-tarixiy tajribani egallashi, jamiyatda o’z o’rnini belgilab olishi, tarixiy jarayonining faol ishtirokchisiga aylanishi, ya’ni tarbiya olishi kerak. bu jarayonda …

3 / 115

vazifalari, davlat ta’lim standartlari, ta’lim va tarbiyaning usullari, tashkil etish shakllari, umuman uning qonuniyatlari haqida bilim, ma’lumot beradigan fanga aylandi. pedagogika atamasi ham qadimiy bo’lib, “bola yetaklovchi” degan ma’noni bildiruvchi grekcha “paydogogos” so’zidan kelib chiqqan. tarixiy manbalarning ko’rsatishicha, qadimgi yunonistonda o’z xo’jayinining bolalarini sayr qildirgan, ehtiyot qilgan tarbiyachini, ya’ni qullarni “pedagog” (bola yetaklovchi) deb atashgan. keyinchalik esa, maxsus o’qitilgan va pedagoglikni o’ziga kasb qilib olgan kishilarni pedagog deb atay boshlashgan. inson yaratilishi, paydo bo’lishi zahotiyoq ilm va tarbiyaviy sifatlar uning yashashi, hayot kechirishi uchun eng zaruriy shart va vositalar ekanligini anglab boradi. shuning uchun insoniyat jamiyatning ilk ko’rinishlaridanoq tarbiya bilan shug’ullanuvchi mutaxassislarga ehtiyoj tug’ildi, desak biz tarbiyani faqat bir tomonini, ya’ni boshqalarni yana ham xususiylashtirib, agar yoshlarni tarbiyalash, desak tarbiya tushunchasiga juda ham tor qaralgan bo’ladi. chunki tarbiya eng avvalo har bir insonni o’ziga qaratilgandir. har bir kishi doimo ham aqliy, tarbiyaviy, jismonan takomillashib, shakllanib boradi. ayrim kishilar bu fikrga …

4 / 115

hiqilgan butun dunyo hamjamiyati tan olgan, qadamba-qadam amalga oshirilayotgan “o’zbek modeli”da juda to’g’ri belgilandi. dunyoda birinchi bor insonni diqqat-e’tibori uni o’zligini anglashga qaratildi. o’zligini anglash birinchidan, uning ozod, erkin, nodir, ulug’ siymoligini anglash va o’zida unga amal qilish sifatlarini shakllantirib borish bo’lsa, ikkinchidan uning o’ziga xos milliy-insoniy sifatlarini ochib beruvchi etnik, ma’naviy-insoniy asoslarini anglash va ularga amal qilishdan iboratdir. yuqorida sanab o’tilgan ikki sifat komil inson sifatning asosini tashkil etadi. chunki komil inson sifatlarini tarbiya sohasidagi ilmlarni xulosalab, mujassamlashtirilsa, ular asosan uchta: 1. ezgu niyat, fikr: 2. ezgu so’z, xushmuomala: 3. ezgu ish, ezgu faoliyatdan iboratdir. shu yuqoridagi uch sifat o’qitishning, ta’lim-tarbiyaning bosh maqsadidan iboratdir. bu bosh maqsad insonlarda, yoshlarda, mutaxassislarda komillik sifatlarini takomillashtirish, yoshlarni zamonaviy, axloqiy-amaliy o’quv, malaka, ko’nikmalar bilan qurollantira borish, mutaxassislarda har bir sohaga mos ilm, bilim, ko’nikmalar hosil qilishdan iborat bo’lgan pedagogika fanining zamonaviy fan asoslarini kengayganligini ko’rsatadi. pedagogika fanining predmeti, o’qitishning ta’lim-tarbiyaning zamonaviy qonuniyatlari, mazmuni, …

5 / 115

ash, o’zi xohlagan kasbini tanlash, uni mukammal egallab, shu sohada baxtiyor faoliyat ko’rsatish uchun moddiy-ma’naviy, tarbiyaviy-didaktik shart-sharoit yaratishdan iboratdir. bu umumiy vazifadan ta’limning har bir bo’g’ini, turi va bosqichlarining o’ziga xos vazifalari kelib chiqadi. insonshunoslik fanlari tizimida pedagogikaning tutgan o’rni shu bilan belgilanadiki, u shaxsni rivojlantirish, shakllantirish, tarbiyalash, ma’lumotli qilish va o’qitishi (ta’lim berishi) qonuniyatlari borasida tadqiqot ishlarini olib boradi. shu sababli, rivojlantirish, shakllantirish, ta’lim va tarbiya, ma’lumot pedagogikaning asosiy kategoriyalari yoki tushunchalari deb ataladi. shaxs turli omillar ta’sirida shakllanadi. tarbiya esa shaxsni shakllantiruvchi, rivojlantiruvchi omillardan biridir. katta yoshlilar turli vositalar va usullar orqali ma’lum maqsadni ko’zlagan holda o’z tarbiyalanuvchilarida ma’lum xislatlarni hosil qilish va rivojlantirishni xohlaydilar. shunday qilib, tarbiya shaxsni muayyan yo’nalishda shakllantirish, kamol toptirish maqsadida turli odamlarning bir-biriga ta’sir ko’rsatadigan ijtimoiy munosabatdir. bu jarayonda shaxsning rivojlanishini harakatlantiruvchi kuchlar, omillar hamda tarbiyalanuvchilarning yoshi, shaxsiy xususiyatlari e’tiborga olinadi. tarbiya jarayonida mikromuhitning ijobiy ta’siridan to’la foydalaniladi va salbiy ta’sirini zaiflashtirishga harakat …

Want to read more?

Download all 115 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogikaning metodologik asoslari"

1 pedagogikaning metodologik asoslari 1-mavzu: pedagogikaning predmeti, maqsad va vazifalari 1. jamiyat va olam rivojida pedagogikaning mohiyati. 2. jamiyat va olamning garmonik muvozanatida inson omili. 3. pedagogikaning obyekti va predmetining takomillashganligi. 4. pedagogikaning maqsad, vazifalari va asosiy tushunchalari (kategoriyalari). 5. milliy g’oya va milliy mafkurani shakllantirishda pedagogikaning tutgan o’rni. xxi asr bo’sag’asida ijtimoiy iqtisodiy munosabatlar rivojida inson aql-zakovati va ma’naviyati asosiy muvofiqlashtiruvchi, rivojlantiruvchi omil va vosita ekanligi tobora namoyon bo’lmoqda. shuning uchun insonparvarlik bozor iqtisodiyoti asosidagi huquqiy, demokratik davlat erkin fuqarolik jamiyati qurilishining bosh tamoyili sifatida qabul qilinmoqda. o’zbekiston respu...

This file contains 115 pages in DOC format (967.5 KB). To download "pedagogikaning metodologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogikaning metodologik asos… DOC 115 pages Free download Telegram