metodologik asoslari

PDF 10 sahifa 8,1 MB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 8,1 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

ilmiy bilishning metodologik asoslari metodologik asoslari ilmiy bilishning d i l n o z a s a d r i d d i n o v a methodos & logos ilmiy bilish inson tafakkuri taraqqiyotining eng yuqori bosqichini tashkil etadi. u real voqelikni obyektiv, tizimli va ishonchli tarzda aks ettirishga qaratilgan bilish shaklidir. ilmiy bilishning metodologik asoslari deganda, avvalo, bilim olish jarayonini ilmiy asosda tashkil etish, tadqiqotda qo‘llaniladigan tamoyillar, usullar va yondashuvlar tizimi tushuniladi. metodologiya so‘zi yunoncha “methodos” – yo‘l va “logos” – ta’limot so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, u bilish jarayonidagi yo‘l-yo‘riqlar, tadqiqot uslublarini anglatadi. ilmiy bilish oddiy bilishdan farqi ilmiy bilish oddiy bilishdan farqli ravishda, tasodifiy kuzatuvlar yoki subyektiv fikrlarga emas, balki tekshiriladigan, tajriba asosida isbotlanadigan faktlarga tayanadi. bu jarayon ilmiy metodologiya orqali amalga oshiriladi. metodologiya nafaqat ilmiy tadqiqotning texnik vositasi, balki uning falsafiy asosini, nazariy konsepsiyasini belgilovchi mezondir. shu bois ilmiy bilishning metodologik asosi falsafa bilan uzviy bog‘liq …

2 / 10

sh asosida amalga oshishini ta’kidlagan. yangi davr faylasuflari — f. bekon, r. dekart, g. galiley, i. nyutonlar esa ilmiy bilishda tajriba va mantiqiy xulosalarning birligiga e’tibor qaratishgan. bekon empirik metodni, dekart esa deduktiv metodni ilgari surgan. shu tariqa, ilmiy metodologiya xvii–xviii asrlarda mustaqil shakllangan falsafiy yo‘nalishga aylandi. xx asrga kelib metodologiya fanlar tizimida alohida o‘ringa ega bo‘ldi. ayniqsa, karl popper, tomas kun, imre lakatos, pol feyerabend kabi olimlar ilmiy bilishning falsafiy- metodologik asoslarini chuqur tahlil qildilar. karl popper “falsifikatsiya” tamoyilini ilgari surib, ilmiy nazariya faqat sinovdan o‘tganida emas, balki rad etilishi mumkin bo‘lganida ilmiy hisoblanadi, deb ta’kidladi. tomas kun esa “ilmiy inqiloblar tuzilishi” asarida fan rivojining bosqichma-bosqich emas, balki “paradigma almashinuvi” orqali sakrash tarzida kechishini ilmiy asoslab berdi. ushbu nazariyalar zamonaviy ilmiy metodologiyaning poydevorini tashkil etadi. tamoyillari ilmiy bilish metodologiyasining asosiy tamoyillari — obyektivlik, tarixiylik, tizimlilik, izchillik, mantiqiylik, tahlil va sintezning birligi, sabab-oqibatni aniqlash va natijani tekshirishdir. obyektivlik tamoyili — …

3 / 10

i. shu tarzda nyuton mexanikasi yoki eynshteynning nisbiylik nazariyasi kabi ilmiy yutuqlar vujudga kelgan. metod- lar zamonaviy ilmiy bilishda metodlar ko‘plab turlarga bo‘linadi: empirik (tajriba, kuzatuv, o‘lchov, tasniflash) va nazariy (abstraksiya, tahlil-sintez, modellash, induksiya, deduksiya, analogiya) metodlari. empirik metodlar hodisalarni bevosita o‘rganish imkonini bersa, nazariy metodlar ularni umumlashtirish va tushuntirishga xizmat qiladi. masalan, biologiyada tajribaviy usullar orqali hujayra tuzilmasi o‘rganilsa, nazariy metodlar yordamida genetik qonuniyatlar aniqlanadi. rahmat!

4 / 10

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"metodologik asoslari" haqida

ilmiy bilishning metodologik asoslari metodologik asoslari ilmiy bilishning d i l n o z a s a d r i d d i n o v a methodos & logos ilmiy bilish inson tafakkuri taraqqiyotining eng yuqori bosqichini tashkil etadi. u real voqelikni obyektiv, tizimli va ishonchli tarzda aks ettirishga qaratilgan bilish shaklidir. ilmiy bilishning metodologik asoslari deganda, avvalo, bilim olish jarayonini ilmiy asosda tashkil etish, tadqiqotda qo‘llaniladigan tamoyillar, usullar va yondashuvlar tizimi tushuniladi. metodologiya so‘zi yunoncha “methodos” – yo‘l va “logos” – ta’limot so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, u bilish jarayonidagi yo‘l-yo‘riqlar, tadqiqot uslublarini anglatadi. ilmiy bilish oddiy bilishdan farqi ilmiy bilish oddiy bilishdan farqli ravishda, tasodifiy kuzatuvlar yoki subyektiv fikrlarga ...

Bu fayl PDF formatida 10 sahifadan iborat (8,1 MB). "metodologik asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: metodologik asoslari PDF 10 sahifa Bepul yuklash Telegram