valeologiyaning nazariy-metodologik asoslari

DOC 50.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1361195210_41586.doc www.arxiv.uz valeologiyaning nazariy-metodologik asoslari salomatlik – inson kamolotining muhim tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, inson shaxsining hech kim daxl qila olmaydigan huquqi, muvafaqqiyatli ijtimoiy va iqtisodiy rivojining shartidir. maktabda o‘qib yurgan davrlardan boshlab butun umr davomida ushbu postulatni esda saqlashga harakat qilish zarur: “inson salomatligi – bu hayotning bosh qadriyati”. uni hech qanday pulga sotib olib bo‘lmaydi, shuning uchun yoshlikdanoq, bola hayotining birinchi kunidan uni saqlash, asrash va mustahkamlab borish zarur. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i. a. karimovning rahbarligi ostida va tashabbusi bilan mustaqillik e’lon qilingan kundan boshlab uzluksiz ravishda ma’naviy va jismoniy sog‘lom avlodni dunyoga keltirish, tarbiyalash, har tomonlama barkamol shaxsni shakllantirish g‘oyasi jamiyatimiz kelajagi sifatida aks etuvchi davlat siyosati darajasiga ko‘tarildi. mazkur g‘oya sharofati bilan davlat miqyosida bosqichma-bosqich maqsadga yo‘naltirilgan tadbirlar o‘tkazilmoqda. sog‘lom avlod g‘oyasini amalga oshirish uchun: · milliy genofondni saqlash, milliy mentalitetni kuchaytirish; · jismoniy va ma’naviy jixatdan sog‘lom avlodni tarbiyalash; · erkin va mustaqil, kuchli va …

ni tarbiyalash; · uzoq vaqtni talab etuvchi, keng, ko‘p tomonlamali masala – sog‘lom avlodni ulg‘aytirish; · yosh avlodni tarbiyalash bo‘yicha ko‘proq aniq va real chora-tadbirlarni aniqlash zarur. · shunday qilib, asosiy maqsad – belgilangan muddat va aniq faoliyat davomida sog‘lom avlodni tarbiyalash. · konsepsiyada belgilangan ikki muhim shart: · har bir insonning, ota-onalarning fikrlashini o‘zgartirish; · odamlarning turmushini va butun jamiyatning moddiy poydevorini yaxshilash. mazkur shartlarning to‘la-to‘kis bajarilishi sog‘lom avlodni tarbiyalashning ijtimoiy-iqtisodiy poydevorini yaratadi. konsepsiyada ko‘rsatib berilgan oltita asosiy yo‘nalishlar: · balog‘at yoshidagi yigit va qizlarda tibbiy-gigiyenik madaniyatga oid bilim va malakalarni shakllantirish; · yoshlarni sog‘lom oila qurishga tayyorlash; · tibbiy-gigiyenik nuqtai nazardan qizlarni bo‘lg‘usi onalikka tayyorlash; · bir yilgacha bolalarni tarbiyalab katta qilish; · bir yoshdan yetti yoshgacha bolalarni sog‘lom o‘stirish; · nogiron bolalarning tug‘ilish sabablarini o‘rganish va aniqlash, profilaktik chora-tadbirlarni ishlab chiqish; mustaqillik yillarida mamlakatimizda respublikamiz prezidentining qator farmonlari e’lon qilindi: 1993 yil 23 aprelda ““sog‘lom avlod uchun” …

uktiv salomatlikni yaxshilash, tibbiy va sanitar-gigiyenik madaniyatni oshirish, aholi ongida shaxsiy gigiyenaga oid bilimlarni egallash, ko‘nikma va malakalarni hosil qilishga ishtiyoqni shakllantirish, bu bilan bog‘liqlikda oila, ta’lim muassasasi va jamoatchilik hamkorligini mustahkamlash bo‘yicha davlat dasturlari ishlab chiqildi, qonunlar, o‘zbekiston rekpublikasi vazirlar mahkamasining qarorlari qabul qilindi. valeologiya – bu asosida unga ma’lum tarzda ichki va tashqi muhitning tasir etishi sharoitida inson salomatligini saqlash va fiziologik, biologik, psixologik va ijtimoiy-madaniy rivojlanish usqurtmalarini ta’minlab beruvchi butun organizm va organizm tizimlarining gigiyenik, psixofiziologik rezervlari haqidagi tasavvur yotadigan kompleks fan yoki fanlararo yo‘nalish.boshqa biror bir fan valeologiya singari hartomonlama inson fenomeni haqida boshqa fanlardagi ma’lumotlarni bunchalik qamrab olmagan va ololmaydi. inson haqida va uning biologiyasi, ginetikasi, fiziologiyasi, psixologiyasi haqida, hayotiy faoliyatining boshqa tomonlari – organizm holatini, uning atrof muhit bilan o‘zaro harakatini boshqarish, bashorat va tashhis etish bo‘yicha integrallashgan bilimlarni yaratish uchun yuqori darajada yetarli bo‘linmaganligi uning (valeologiyaning – ta’kid bizniki) paydo bo‘lishiga imkoniyat yaratdi.valeologiya …

hit”ning o‘zaro munosabat xarakterini tadqiq etadi, hamda ushbu o‘zaro munosabatlarning qulay(optimal) modelini ishlab chiqadi, salomatlikning atrof-muhit bilan bog‘liq tomonlari haqidagi bilimlarni shakllantiradi.tibbiyot (anatomiya, fiziologiya, gigiyena, sanologiya va boshqalar) salomatlikni ta’minlashning mezonlari (normativ – belgilangan me’yori)ni ishlab chiqadi, sog‘liqni saqlash va mustahkamlash, kasalliklarni davolash va oldini olish bo‘yicha bilimlar va amaliy faoliyat tizimini ta’minlaydi. tibbiyotning strukturasi (tuzilishi) quyidagi tarkibiy kismlar hisoblanadi: kasalliklar haqidagi fan (patologiya), sog‘lom turmush tarzi haqidagi fan (gigiyena), sog‘ayib ketish mexanizmlari haqidagi fan (sanogeniz), hamda ijtimoiy salomatlik haqidagi fan (sanologiya).jismoniy tarbiya va jismoniy madaniyat salomatlikni xarakterlovchi muhim jihat sifatida insonning jismoniy tayyorgarligi va rivojini ta’minlash va takomillashtirish qonuniyatlarini aniqlaydi.psixologiya salomatlikni ta’minlashning psixologik aspektlari, insonning psixik rivoji, hayotiy faoliyatining turli sharoitlaridagi psixik holati qonuniyatlarini o‘rganadi.pedagogika salomatlikni va sog‘lom turmush tarzini yaratishda insonning ishtirok etishining hayotiy barqaror motivatsiyasini shakllantirishga yo‘naltirilgan valeologik ta’lim va tarbiyaning maqsad, vazifalari, mazmuni va texnologiyasini ishlab chiqadi.sotsiologiya sog‘liqni saqlash, mustahkamlashni ta’minlashning ijtimoiy asoslari va sog‘liqqa havf …

tga ta’sir etadi, ularni o‘zgartiradi, biroq o‘z navbatida ularning o‘z salomatligiga ta’sirini o‘zida his etadi) qonuniyatlarini aniqlaydi.madaniyatshunoslik insonning madaniylikka tayyorlash maqsadi va yo‘llari, valeologik madaniyat aks etadigan ma’lum bir qismini ko‘rsatib beradi. tarix dunyoda, mintaqada, etnosda salomatlikni ta’minlashning yo‘llari, metod va vositalarining izchilligini, tarixiy ildizlarinikuzatib boradi. geografiya hududning iqlim-geografik va ijtimoiy-iqtisodiy o‘ziga xosligini hamda sog‘lom turmush tarzini ta’minlash va inson moslashuvchanligi aspektida yashash muhiti bilan insonning o‘zaro munosabatini belgilaydi. anglash mumkinki, yuqorida aniqlangan valeologiyaning o‘zaro aloqalari miqdoriy munosabatlardagi aloqalar qanday bo‘lsa, huddi shunday darajadagi to‘liq manzarasi aks ettirmaydi. valeologiya faqatgina eng avvalo, predmeti inson sifatida aks etadigan insoniy bilimlar sohasini bir tarmog‘i ko‘rinishini hosil qiladi. valeologiyaninng boshqa fanlar bilan aloqasi ikki tomonlama xarakterga ega. o‘zaro yaqin fanlardagi ma’lumotlardan faoydalanib valeologiyani o‘zi insonni anglash masalasini aniqlashtirish va rivojlantirish uchun salmoqli natijalar berishi mumkin. valeologiya (lotinchadan – sog‘-salomat bo‘lish haqidagi fan) – bu inson salomatligini shakllantirish, saqlash va mustahkamlash mexanizmlari hamda qonuniyatlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "valeologiyaning nazariy-metodologik asoslari"

1361195210_41586.doc www.arxiv.uz valeologiyaning nazariy-metodologik asoslari salomatlik – inson kamolotining muhim tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, inson shaxsining hech kim daxl qila olmaydigan huquqi, muvafaqqiyatli ijtimoiy va iqtisodiy rivojining shartidir. maktabda o‘qib yurgan davrlardan boshlab butun umr davomida ushbu postulatni esda saqlashga harakat qilish zarur: “inson salomatligi – bu hayotning bosh qadriyati”. uni hech qanday pulga sotib olib bo‘lmaydi, shuning uchun yoshlikdanoq, bola hayotining birinchi kunidan uni saqlash, asrash va mustahkamlab borish zarur. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i. a. karimovning rahbarligi ostida va tashabbusi bilan mustaqillik e’lon qilingan kundan boshlab uzluksiz ravishda ma’naviy va jismoniy sog‘lom avlodni dunyoga keltirish, tarbiya...

DOC format, 50.5 KB. To download "valeologiyaning nazariy-metodologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: valeologiyaning nazariy-metodol… DOC Free download Telegram