электродинамика

PPTX 28 sahifa 3,9 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 28
мм_42 электродинамика доц. а.х. хайдаров, асситент м. мадрахимов 42 - маъруза физика кафедраси 2011 қаттиқ жисмлар физикаси 1 маъруза режаси ярим ўтказгичларнинг хусусий ўтказувчанлиги. хусусий ярим ўтказгичларда ток ташувчи зарядлар концентрацияси. ферми сатҳи ва унинг ҳолати. хусусий ярим ўтказгичларнинг ўтказувчанлиги, унинг температурага боғлиқлиги. 2 0 к да валент соҳаси электронлар билан бутунлай тўлган, тақиқланган соҳа кенглиги жуда катта бўлмаган кристаллик моддалар ярим ўтказгичлар деб аталади. расмда валент соҳа электронлар билан бутунлай тўлганлиги кўриниб турибди. электронларни ўтказувчанлик соҳасига кўчириш учун уларга δе тақиқланган соҳа кенглигидан кам бўлмаган энергия узатиш керак. 3 яримўтказгичларнинг тозалигига қараб улар хусусий ёки киришмали ярим ўтказгичларга бўлинадилар. химиявий тоза ярим ўтказгичлар – хусусий деб ҳисобланади, уларнинг ўтказувчанлиги эса хусусий ўтказувчанлик деб аталади. электрофизикавий хусусиятлари киришма атомлари билан аниқланадиган яримўтказгичлар – киришмали деб аталади. германий селен кремний теллур олмос карбид кремний арсенид галлий арсенид индий 4 абсолют ноль (t = 0 k) температурада валент соҳа электронлар билан тўлган, …
2 / 28
учун етарли бўлган энергияни берувчи ташқи кучлар таъсирида пайдо бўлади. шунинг учун ярим ўтказгичлар ўтказувчанлиги қўзғатилган ўтказувчанликдан иборатдир; 2.қаттиқ жисмларнинг яримўтказгичлар ва диэлектрикларга бўлиниши маълум бир ҳисобда шартли табиатга эга. уй ҳароратида диэлектрик хусусиятга эга бўлган олмос, юқори температураларда сезиларли ўтказувчанликка эга бўлиб, ярим ўтказгич хусусиятини олади. 6 хусусий ва кам аралашмали яримўтказгичларда электрон ёки ковак газлари айнимаган газлардир ва уларнинг ҳолатлар бўйича тақсимланиши максвелл–больцман классик статистикаси билан ифодаланади. бундан яримўтказгичларда эркин заряд ташувчилар концентрацияси ферми сатҳи ва температурага боғлиқдир. 7 μ – химиявий потенциал ёки ферми сатҳидир mn и mp - электронлар ва тешикларнинг эффектив массаларидир. ез - тақиқланган соҳа кенглиги h - планк доимийси k - больцман доимийси т- термодинамик температура. юқоридаги функциянинг ечими ўтказувчанлик соҳасидаги электронлар ва валент соҳасидаги тешиклар концентрацияларининг ифодаларини беради. 8 хулоса: ферми сатҳи билан соҳалар ўртасидаги энергетик масофа кенгайиши билан шу соҳага тегишли заряд ташувчилар концентрациялари (n ва p) камайиб боради. хусусий ярим …
3 / 28
а интилади mp < mn бўлганда валент соҳасининг шипига интилади. 12 ферми сатҳи ифодасини n ва p ифодаларига қўйсак, қуйидагига эга бўламиз: бу ифодадан, хусусий ярим ўтказгичларда ток ташувчиларнинг мувозанатдаги концентрациялари ярим ўтказгичнинг тақиқланган соҳаси кенглиги ва температурасига боғлиқлиги кўриниб турибди. 13 ярим ўтказгичнинг хусусий ўтказувчанлиги ва солиштирма қаршилигини температурага боғлиқлик чизмалари температура ортиши билан ўтказувчанликнинг ўсиши – ярим ўтказгичнинг характерли хусусиятидир. ярим ўтказгичнинг солиштирма қаршилиги температура ортиши билан экспоненциал қонун бўйича камайиб боради. 14 пример: тақиқланган соҳанинг кенглигини 1,12эв (кремний)дан 0,08эв (қалай)гача камайтирилса хона температурасида электронларнинг концентрацияси 9 тартибга ошади. германий температурасини 100к дан 600 к гача оширсак, унинг концентрацияси 17 тартибга ошади. 15 ярим ўтказгичларнинг хусусиятлари қуйидаги асбобларда қўлланилади: ўзгарувчан токни тўғриловчи ярим ўтказгичли диодлар; ўта юқори частотали электромагнит тўлқинларни генерацияловчи туннель диодлар; ёруғликни нурлатувчи диодлар, фотодиодлар, фотоэлементлар, қуёш батареялари; термисторлар; варикаплар (ўзгарувчан сиғимли конденсаторлар); биполяр ва майдонли транзисторлар; компьютерларнинг хотирага олиш қурилмалари. 16 17 ярим ўтказгичлар – …
4 / 28
л қилувчи ва илғовчи асбобларни яратишда қўлланилади. фоторезистор 21 фотодиод ёритилганликда ўз қаршилигини ўзгартиради ва ўзидан ток ўтказабошлайди. p-n- ўтишдан иборат. нурланишни илғовчи ва маълумотларни қабул қилиш – узатиш тизимларини яратишда қўлланилади. қуёш батареялари ва модуллари фотодиодлардан ташкил топгандир. 22 электр энергиясини ёруғликка ағдаради. ўз таркибиди p-n- ўтишга эга. одатдаги чўғланма лампадан фарқли ўлчамлари кичик бўлгани учун кам энергия сарфлайди, узоқ муддатли кафолати бор. автомобил фараларида, светофорларда ва бошқа мақсаддаги ёруғлик чиқарувчи қурилмаларда ишлатилади. хўжалик асбоблари, электрон тизимларда, алоқа воситаларида масофавий бошқаришда ишлатилади. светодиод – ёруғлик нури чиқарувчи диод 23 ўзининг кичик ўлчамлари ва кам энергия сарфлаши билан ажралиб туради. медицинада, ўлчаш асбобларида, оптик алоқа тизимлари ва лазер кўрсаткичлари ва бошқаларда ишлатилади. ярим ўтказгичли лазер 24 транзистор – иккита р - n – ўтишдан иборат бўлган тузилма. электр сигналларни кучайтиради. физикавий даражада мантиқий операцияларни амалга оширади. транзистор 25 микросхема ярим ўтказгич диодлари, транзисторлари ва қаршиликлар мажмуасидан иборат бўлган мақсадли функцияни …
5 / 28
coz.ru- тату физика кафедраси доценти о.э.тигайнинг шахсий сайти. fizik.ru - тату физика кафедраси катта ўқитувчиси в.с.хамидовнинг шахсий сайти. estudy.uz- тату талабалари учун физикадан масофавий таълим тизими yenka.com http://phet.colorado.edu/ http://www.falstad.com/mathphysics.html http://www.quantumatomica.co.uk/download.htm http://school-collection.edu.ru 28 image1.png image2.jpeg image3.gif image4.gif image5.wmf oleobject1.bin image6.wmf image7.wmf oleobject2.bin oleobject3.bin image8.wmf oleobject4.bin image9.wmf image10.wmf oleobject5.bin oleobject6.bin image11.wmf oleobject7.bin image12.wmf oleobject8.bin oleobject9.bin image13.jpeg image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image33.jpeg image34.png image35.png image26.png image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.png image40.jpeg image41.jpeg image42.png image43.png image44.png image45.jpeg image46.png image47.png image48.png image49.png image50.png ÷ ø ö ç è æ - = ÷ ø ö ç è æ - - = kt e a kt e e f i i exp exp ) ( m ÷ ø ö ç è æ ÷ ø ö ç è æ = kt h kt m n n m p exp 2 2 2 3 2 ÷ …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 28 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"электродинамика" haqida

мм_42 электродинамика доц. а.х. хайдаров, асситент м. мадрахимов 42 - маъруза физика кафедраси 2011 қаттиқ жисмлар физикаси 1 маъруза режаси ярим ўтказгичларнинг хусусий ўтказувчанлиги. хусусий ярим ўтказгичларда ток ташувчи зарядлар концентрацияси. ферми сатҳи ва унинг ҳолати. хусусий ярим ўтказгичларнинг ўтказувчанлиги, унинг температурага боғлиқлиги. 2 0 к да валент соҳаси электронлар билан бутунлай тўлган, тақиқланган соҳа кенглиги жуда катта бўлмаган кристаллик моддалар ярим ўтказгичлар деб аталади. расмда валент соҳа электронлар билан бутунлай тўлганлиги кўриниб турибди. электронларни ўтказувчанлик соҳасига кўчириш учун уларга δе тақиқланган соҳа кенглигидан кам бўлмаган энергия узатиш керак. 3 яримўтказгичларнинг тозалигига қараб улар хусусий ёки киришмали ярим ўтказгичларга бўлинад...

Bu fayl PPTX formatida 28 sahifadan iborat (3,9 MB). "электродинамика"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: электродинамика PPTX 28 sahifa Bepul yuklash Telegram