geodeziya haqida umumiy ma’lumotlar

PPTX 18 pages 7.8 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.8 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

геодезия ҳақида умумий маълумотлар ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «бино иншоотлар курилиши геодезия картография ва кадастр» кафедраси геодезия фанидан замонавий ўқув адабиётлар ва дарсликларнинг шакллантирилиши 1-мавзу: геодезия ҳақида умумий маълумотлар геодезия фанидан яратилган хорижий адабиётлар базаси асосий адабиётлар геодезия ҳақида умумий маълумотлар режа 1 геодезия фани ва унинг вазифалари 2 геодезиянинг халқ хўжалигидаги ва давлат мудофаасидаги ўрни 3 геодезия фанининг тарихий ривожланиш ҳақида қисқа маълумот геодезия фани ва унинг вазифалари геодезия фанининг асосий вазифалари илмий ва илмий техник масалаларини ечишдан иборат. ернинг шакли ва ўлчашларини аниқлаш, унинг гравитация майдонини ўрганиш, геодезия фанининг асосий илмий вазифаси ҳисобланади. ернинг ички тузилиши, ер қобиғини горизонтал ва вертикал деформацияси, океан ва денгизларнинг қирғоқларини ўрганиш, денгизлар сув сатҳларининг баландликлар фарқини аниқлаш, ер қутбларини ўзгариши каби масалаларни ечишда геодезия фанининг аҳамияти катта. юқоридаги масалаларни ечишда астрономия, геология, геофизика, геоморфология ва бошқа ер тўғрисидаги фанлар билан биргаликда тадқиқот ва ўлчаш ишлари …

2 / 18

юқори аниқликда нуқталарни аниқ координаталарини аниқлаш олий геодезиянинг асосий вазифалари ҳисобланади. бундан ташқари қуёш системасидаги планеталарнинг шакл ва катталиклари, гравитация майдонини ўрганиш масалалари ҳам бу фаннинг вазифасига киради. топографик карта, план ва профиллар тузиш мақсадида бажариладиган геодезик ишлар назарияси ва амалиёти билан топография (геодезия) фани шуғулланади. топографияда ернинг қуруқлик қисмидаги ўлчаш ишлари ўрганилади. g e o d e s y g e o d e s y ер ости иншоотларини (шахта, тунел, метро) қуришда ер бағридаги ўлчаш ишларини ўрганиш ва бажариш билан шуғулланадиган геодезия соҳаси маркшейдерия деб юритилади. маркшейдерия геодезиянинг тоғ ишларида қўлланилишидир. геодезиянинг илмий техник ва амалий вазифалари ҳаддан ташқари турли бўлиб, умумлаштирган ҳолда қуйидагиларни келтириш мумкин: танланган координата системасида ер юзасидаги айрим нуқталарнинг ҳолатини аниқлаш; турли мақсадлар учун жойнинг карта ва планларини тузиш; лойиҳалаш, қурилиш, инженерлик иншоотларидан фойдаланиш, ер юзаси ва унинг қаъридаги қазилма бойликлардан фойдаланиш мақсадидаги ер юзасида ва унинг остидаги ўлчаш ишларини бажариш; ҳарбий мақсадлардаги геодезик …

3 / 18

ик иншоотларини барпо қилишда ва улардан фойдаланишда бажариладиган ўлчашлар назарияси ва амалиёти ҳақидаги фандир. ер юзасида чизиқлар узунлиги, чизиқлар ва йўналишлар орасидаги горизонтал ва вертикал бурчаклар, нуқталарнинг бир-бирига нисбатан баландликлари ўлчанади. бу ўлчашларга геодезик ўлчашлар дейилади ва улар ҳилма-хил геодезик асбоблар ёрдамида бажарилади. геодезик ўлчашлардан фойдаланиб, амалий ёки илмий масалани ечишда ўлчаш натижалари математик жиҳатдан қайта ишлаб чиқилади. g e o d e s y g e o d e s y g e o d e s y g e o d e s y фан ва техниканинг тараққиёти натижасида геодезия фани ривожланиб борди ва ҳозирда кўп тармоқли фанга айланди: иншоотларни лойиҳалаш учун зарур бўлган геодезик материалларни олиш мақсадида далада бажариладиган геодезик ўлчаш ва ҳисоблаш график ишлари; лойиҳа асосида қуриладиган иншоотни бош ва асосий ўқларни, характерли нуқталарни жойдаги ҳолатини аниқлаш; қурилиш жараёнида иншоот ўлчамларини (геометриясини) лойиҳага мослигини таъминлаш; махсус жиҳозлар, дастгоҳларни геометрик шартларни бажарган ҳолда ўрнатиш ва созлаш; қурилаётган …

4 / 18

й боғлиқ бўлиб, ўз фаолиятида бу фанларнинг ютуқ ва натижаларидан кенг фойдаланади. ўз навбатида астрономия, геология, география, геофизика ва бошқа фанлар геодезия фанининг тадқиқот ва натижаларидан фойдаланади. g e o d e s y g e o d e s y геодезиянинг халқ хўжалигидаги ва давлат мудофаасисидаги ўрни ерни шакли ва катталиги ҳақидаги маълумотлар инсоният учун зарурдир. бу маълумот есйини ўчириш, телевидение, геология, радио, география, геофизика учун зарурдир. ер юзасини ўрганиш, ўзлаштириш, хамда ер юзасини инженер иншоотларини барпо қилиш билан шуғулланадиган барча мутахассислар учун топографик карта кўз бўлиб хизмат қилади. бунинг учун ундан фойдаланишни яхши билиш керак. геодезик ишлар саноат қурилиши, йўл қурилишида ҳам муҳим аҳамиятга эга янги шахар ва қишлоқларни бунёд этиш, ахоли яшайдиган пунктларини планлаштириш каби мухим ишларни геодезик ишларсиз ва топографик карталарсиз амалга ошириб бўлмайди. g e o d e s y g e o d e s y ҳар қандай бино, уй ва йўл қурилишининг самарадорлиги, …

5 / 18

б чиқишини кўрсатади, лекин унинг ҳозирги вақтдаги мазмун ва моҳиятини ифодаламайди. ерни кичик бўлакларга бўлиш мақсадида бажарилган ўлчаш ишлари одамларга қадим замонлардан маълум. қадимги мисрда, нил дарёси водийсида деҳқончилик жуда ривожланган, лекин сув тошқини сабабли ер участкаларининг чегараларини ўзгариб турганлигидан мисрликлар чегараларни қайтадан белгилаш, унумдор ерларни қисмларга бўлиш бўйича ер ўлчаш ишлари билан тез-тез шуғулланганлар. тигр ва ефрат дарёларини водийларида суғориш ишларини амалга ошириш мақсадида катта ишлар амалга оширилган, бундай ишларни геодезик ишларсиз тасаввур қилиб бўлмайди. қадимий улкан иншоотларни қурилиши ҳам геодезик ўлчашларсиз амалга ошириб бўлмаслиги аниқ. ҳарбий масалаларни ечишда ҳам қадимдан геодезик ўлчашлардан фойдаланилган. эрамизгача бўлган учунчи асрлардан бошлаб геодезия олдида ер ўлчамлари (катталиклари) ва шаклини аниқлаш бўйича илмий масалалар қўйилди. g e o d e s y g e o d e s y геодезия фанининг тарихий ривожланиш ҳақида қисқача маълумот short description of the historical development of the science of geodesy geodesy,from the greek, lierally means dividing …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geodeziya haqida umumiy ma’lumotlar"

геодезия ҳақида умумий маълумотлар ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «бино иншоотлар курилиши геодезия картография ва кадастр» кафедраси геодезия фанидан замонавий ўқув адабиётлар ва дарсликларнинг шакллантирилиши 1-мавзу: геодезия ҳақида умумий маълумотлар геодезия фанидан яратилган хорижий адабиётлар базаси асосий адабиётлар геодезия ҳақида умумий маълумотлар режа 1 геодезия фани ва унинг вазифалари 2 геодезиянинг халқ хўжалигидаги ва давлат мудофаасидаги ўрни 3 геодезия фанининг тарихий ривожланиш ҳақида қисқа маълумот геодезия фани ва унинг вазифалари геодезия фанининг асосий вазифалари илмий ва илмий техник масалаларини ечишдан иборат. ернинг шакли ва ўлчашларини аниқлаш, унинг гравитация майдонини ўрганиш, геодезия фанининг асо...

This file contains 18 pages in PPTX format (7.8 MB). To download "geodeziya haqida umumiy ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: geodeziya haqida umumiy ma’lumo… PPTX 18 pages Free download Telegram