muhammad al xorazmiy

PPTX 10 sahifa 204,9 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 204,9 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

buyuk matematik, astronom va geograf muhammad al-xorazmiy viii asrning oxiri va ix asrning birinchi yarmida yashab ijod etdi. bu davrda markaziy osiyo arab xalifaligi tarkibiga kirar edi. rivojlanib kelayotgan mavjud tuzum taqozo qilgan ijtimoiy-iqtisodiy talablar bu davrdagi taraqqiyot jarayonining asosiy omillaridan biri boʻldi. qurilish, savdo-sotiq, hunarmandchilik, dehqonchilik va boshqa sohalarni yanada taraqqiy ettirish uchun astronomiya, geodeziya, geometriya kabi fanlarni rivojlantirish zaruriyati tugʻildi. oʻsha davrning ilgʻor olimlari bu fanlarning amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlib, muhammad al-xorazmiy esa shu olimlarning peshqadami va yoʻlboshchisi edi. muhammad al xorazmiy buyuk matematik, astronom va geograf muhammad al-xorazmiy viii asrning oxiri va ix asrning birinchi yarmida yashab ijod etdi. bu davrda markaziy osiyo arab xalifaligi tarkibiga kirar edi. rivojlanib kelayotgan mavjud tuzum taqozo qilgan ijtimoiy-iqtisodiy talablar bu davrdagi taraqqiyot jarayonining asosiy omillaridan biri boʻldi. qurilish, savdo-sotiq, hunarmandchilik, dehqonchilik va boshqa sohalarni yanada taraqqiy ettirish uchun astronomiya, geodeziya, geometriya kabi fanlarni rivojlantirish zaruriyati tugʻildi. oʻsha …

2 / 10

azmiyning “zij”i ovroʻpoda ham, sharq mamlakatlarida ham astronomiyaning rivojlanish yoʻlini koʻrsatib berdi. lekin afsuski, fanning bir necha tarmoqlariga asos solgan, “oʻz davrining eng buyuk matematigi va agar barcha shart-sharoitlar nazarga olinsa, hamma davrlarning ham eng buyuklaridan biri” (j. sarton) boʻlgan bunday siymoning hayoti haqida maʼlumotlar deyarli saqlanmagan. xorazmiy xorazm oʻlkasida tugʻilib, oʻsdi. adabiyotlarda 783 yil uning tugʻilgan yili deb qabul etilgan. u dastlabki maʼlumot va turli sohadagi bilimlarni asosan oʻz yurtida, markaziy osiyo shaharlarida koʻpgina ustozlardan olgan, deb bilmoq mumkin. manbalarda xorazmiyning ismiga yana al-majusiy va al-qutrubbuliy degan atamalar ham qoʻshib aytiladi. bularning birinchisi olim xorazmning asli mahalliy aholisidan, yaʼni otashparastlar (arabcha – “majus” – otashparast degani) oilasidan, balki shu otashparastlik dinining kohinlari oilasidan kelib chiqqanligini, shu bilan birga olimning oʻzi yoki otasi majusiy boʻlib, ular islomni keyin qabul qilganligini koʻrsatadi. xorazmda majusiylar islomdan keyin ham uzoq muddat oʻz diniy urf-odatlarini saqlab kelgan. bu hakda beruniy oʻzining “osori boqiya” asarida …

3 / 10

a asr avval ham rasadxonalar boʻlganligi va u yerda muttasil astronomik kuzatishlar olib borilganligidan guvohlik beradi. xorazmiyning bizgacha yetib kelgan asarlarini tahlil qilish shuni koʻrsatadiki, u yunon, hind va eron astronomiyasi va matematikasini yaxshi bilgan. maʼlumki, al-maʼmun 809 yildan marvda dastlab xalifa horun ar-rashidning noibi, soʻng 813 yildan boshlab xalifa boʻladi va 819 yili bagʻdodga koʻchadi. al-maʼmun marvda boʻlganida xorazmiyni, muvarounnahrlik va xurosonlik boshqa olimlarni oʻz saroyiga jalb qilgan. xalifa al-maʼmun davrida bagʻdodda markaziy osiyo va xurosondan kelgan bir guruh yirik olimlar ijod etgan. ular orasida xorazmiy bilan bir qatorda marvdan yahyo ibn abu mansur, al-fargʻoniy, habash al-marvaziy, xolid ibn abdumalik al-marvarrudiy, forobdan abul abbos al-javhariy va boshqa olimlar bor edi. bagʻdodda al-maʼmun otasi tomonidan asos solingan ilmiy markaz – “bayt ul-hikma” faoliyatini har tomonlama takomillashtirib, unga yirik davlat muassasasi tusini berib, avvaliga tarjimonlik faoliyatini keng koʻlamda rivojlantirdi. vizantiya, hindistondan koʻplab kitoblar keltirilib, “bayt ul-hikma”ning faoliyat doirasi birmuncha kengaytiriladi, uning …

4 / 10

5 / 10

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"muhammad al xorazmiy" haqida

buyuk matematik, astronom va geograf muhammad al-xorazmiy viii asrning oxiri va ix asrning birinchi yarmida yashab ijod etdi. bu davrda markaziy osiyo arab xalifaligi tarkibiga kirar edi. rivojlanib kelayotgan mavjud tuzum taqozo qilgan ijtimoiy-iqtisodiy talablar bu davrdagi taraqqiyot jarayonining asosiy omillaridan biri boʻldi. qurilish, savdo-sotiq, hunarmandchilik, dehqonchilik va boshqa sohalarni yanada taraqqiy ettirish uchun astronomiya, geodeziya, geometriya kabi fanlarni rivojlantirish zaruriyati tugʻildi. oʻsha davrning ilgʻor olimlari bu fanlarning amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlib, muhammad al-xorazmiy esa shu olimlarning peshqadami va yoʻlboshchisi edi. muhammad al xorazmiy buyuk matematik, astronom va geograf muhammad al-xorazmiy viii asrning oxiri va ix asr...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (204,9 KB). "muhammad al xorazmiy"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: muhammad al xorazmiy PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram