tafakkur

PPTX 36 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

36 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 36

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 36

презентация powerpoint tafakkur 1-kurs magistr: magdiyeva zamira, husanov samariddin reja: tafakkur haqida tushuncha tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar tafakkur nerv-fiziologik asosi tafakkur operasiyalari va tafakkur shakllari tafakkur turlari va tafakkur sifatlari tafakkur haqida tushuncha tafakkur deb narsa va hodisalar o’rtasidagi eng muhim bog’lanishlar va munosabatlarning ongimizda aks ettirilishiga aytiladi. aynan tafakur orqali biz moddiy olamdagi narsa va hodisalarning mohiyatini bilish imkoniga ega bo’lamiz. shu bois dunyoni bilishda bevosita sezish, idrok, tasavvur va bavosita tafakkur muhim rol o’ynaydi. p.i.ivanovning darsligida "tafakkur insonning shunday aqliy faoliyatidirki, bu faoliyat voqelikni eng aniq, to’liq, chuqur va umumlashtirib aks ettirishga (bilishga), insonni talqin ham oqilona amaliy faoliyat bilan shug’ullanishiga imkon beradi" deb ta'riflanadi a.v.petrovskiy tahriri ostidagi darslikda tafakkurga quyidagicha ta'rif keltiriladi: "tafakkur - ijtimoiy sababiy, nutq bilan chambarchas bog’liq muhim bir yangilik qidirish va ochishdan iborat psixik jarayondir, boshqacha qilib aytganda, tafakkur voqelikni analiz va sintez qilish, uni bavosita va umumlashtirib aks ettirish jarayonidir". tafakkur jarayoni …

2 / 36

rsa birinchi navbatda tafakkurga taalluqlidir. tafakkurning ijtimoiy hayotning boshqa ko’rinishlarisiz o’rganish mumkin emas. geshtaltchilar tafakkur psixologiyasining qator muammolarini ko’tarib chiqadilar, chunonchi ijodiy tafakkurning o’ziga xosligi, tafakkur jarayonida yangilikning vujudga kelishi, bilimlar bilan tafakkur nisbati, topshiriqni bajarish jarayonida asta-sekin va birdaniga yechish yo’lini qo’llash kabilar. tafakkurni psixologik o’rganishda funksional rivojlanish g’oyasini amaliyotga tadbiq qilish ham ma'lum darajada geshtaltpsixologiya namoyondalarining xizmati hisoblanadi. shunga qaramasdan v.kyoler m.vertgaymer, k.dunkerlarning eksperimental tadqiq otlari tafakkurning asosiy mexanizmlaridan biri bo’lgan predmetlarni yangi aloqalar va munosabatlarga fikran jihatini ochishni aniqladilar. ammo ular ham mazkur muammoli vaziyatda individning amaliy va nazariy aqliy faoliyatlari rolini mutlaqo tan oladilar. amerika psixologiyasida vujudga kelgan bixeviorizm yoki xulq psixologiyasi oqimi o’tgan asrning oxirlaridan boshlab hukm surib kelmoqda. bixeviorizm oqimining asoschilari amerikalik psixologlar dj.uotson (1878-1958) va e.torndayk. (1871-1949) lardir. keyinchalik bular qatoriga k.levin (1890-1957) a.vays (1974-1931) va boshqalar kelib qo’shiladilar. ma'lum davrgacha mazkur oqim psixologiya olamida dominantlik rolini o’ynaydi. hozirgi davrda bu oqim bir …

3 / 36

ektiv psixologik jarayonlar bilangina chegaralanmaydi . akademik a.i.berg shunday deb yozadi "inson faqat tashqi dunyo bilan to’xtovsiz muloqot qilishi sharoitidagina uzoq vaqt fikrlashi mumkin. tashqi dunyodan to’liq informasion ajralish bu aqldan ozishning boshlanishidir. tafakkur nerv-fiziologik asosi tafakkur faoliyati uchun avvalo analizatorlarning miyadagi nerv uchlari o’rtasida vujudga keladigan murakkab bog’lanishlar muhim ahamiyatga egadir. analizatorlarning bosh miya po’stidagi uchastkalari bir-biridan keskin ajralgan holda emas, balki bir-biriga tutashib, bir-biri bilan chambarchas bog’lanib ketganligi sababli mazkur bog’lanishlarning vujudga kelishi yuqorida aytib o’tilganidek, tafakkurning maxsus nerv-fiziologik mexanizmlaridir. bunda ikkinchi signallar tizimining bog’lanishlari birinchi signal tizimidagi bog’lanishlarga tayanadi. i.p.pavlov ikkinchi signal tizimining ishi hamisha birinchi signal tizimi bilan o’zaro o’tkazish jarayonida hozir bo’ladi, deb ta'kidlagan. ikkinchi signal tizimi asosida birinchi signal bilan o’zaro ta'sir qilish jarayonida dastlab umuminsoniy empirizmni va nihoyat odamning o’z tevaragidagi olamni va uning o’zini bilish uchun oliy qurol bo’lgan oliy tafakkur voq'e bo’ladi. tafakkurning muayyan bir narsaga qaratilishi uchun nerv-fiziologik asos bo’lgan …

4 / 36

larning, narsa va hodisalarning qismlari va bo’laklarini bir butun qilib hishdan iborat taqqoslash - bu operasiya vositasi bilan ob'ektiv dunyodagi narsa va hodisalarning bir-biriga o’xshashligi va bir-biridan farqi aniqlanadi. taqqoslash operasiyasi ikki xil yo’l bilan amalga oshishi mumkin: amaliy aniq narsalarni bevosita solishtirish va nazariy tasavvur qilinayotgan obrazlarni va narsalarni ongda fikran taqqoslash. inson olayotgan keng ko’lamdagi axborotlar farqini fikran taqqoslash yordamida anglab yetadi. jumladan, o’quvchilar dilda o’ylayotgan narsalarni fikran solishtirib ko’radilar. ba'zan turli yoshdagi kishilar o’z tengdoshlari xarakterida, qiziqishida, yurish turishida, muomalasida va boshqa xususiyatida o’xshashlik va tafovut borligini topadilar. umumlashtirish - tafakkurda aks etgan bir turkum narsalarning, o’xshash muhim belgilarning shu narsalar to’g’risidagi bitta tushuncha qilib, fikrda birlashtirish demakdir. psixologlar bu jarayonni turlicha talqin qiladilar, goho uni guruhlarga bo’lib o’rganadilar. umumlashtirishning keng qo’llaniladigan ikki turi: tushunchali umumlashtirish va hisssiy-konkret umumlashtirish yuzasidan ko’proq fikr yuritiladi. tushunchali umumlashtirishda predmetlar ob'ektiv muhim belgi asosida umumlashtiriladi. hissiy-konkret umumlashtirishda esa predmetlar topshiriq talabiga …

5 / 36

elgisini, ya'ni yoritishni fikran ajratib olib, umuman yoritish to’g’risida mulohaza yuritiladi. konkretlashtirish - hodisalarni ichki bog’lanish va munosabatlardan qat'iy nazar bir tomonlama ta'kidlashdan iborat fikr yuritish operasiyasidir. konkretlashtirish odamda ikki xil vazifani bajaradi. birinchidan, umumiy abstrakt belgining yakka ob'ektga tadbiq etish amalga oshiriladi. masalan, biz "oq" deganimizda ko’z oldimizga qor, qog’oz, paxta va shu kabilar kelishi mumkin. ikkinchidan, konkretlashtirish umumiy va yakka belgilar kamroq bo’lgan umumiylikni ochishda ifodalanadi. masalan, biz olma, olxo’ri, uzumni mevalar qatoriga stol-stul, divan va shu kabilarni mebellar qatoriga qo’shamiz. klassifikasiyalash (turkumlash) - bir turkum ichidagi narsalarning bir-biriga o’xshashligiga va boshqa turkumdagi narsalardan farq qilishiga qarab narsalarni turkumlarga ajratish tizimidir. d.i.mendelevni "elementlarning davriy tizimi" jadvali bunga yorqin misoldir . sistemalashtirish - tizimga solish, bunda ayrim narsalar, faktlar, hodisa va fikrlar muayyan tartibda makondagi, vaqtdagi tutgan o’rniga yoki mantiqiy tartibda joylashtiriladi. shu sababli makon, xronologiya va mantiqiy belgilar asosida tizimga solish turlariga ajratiladi. masalan, maktab ta'limida o’zlashtirilgan bilimlarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tafakkur"

презентация powerpoint tafakkur 1-kurs magistr: magdiyeva zamira, husanov samariddin reja: tafakkur haqida tushuncha tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar tafakkur nerv-fiziologik asosi tafakkur operasiyalari va tafakkur shakllari tafakkur turlari va tafakkur sifatlari tafakkur haqida tushuncha tafakkur deb narsa va hodisalar o’rtasidagi eng muhim bog’lanishlar va munosabatlarning ongimizda aks ettirilishiga aytiladi. aynan tafakur orqali biz moddiy olamdagi narsa va hodisalarning mohiyatini bilish imkoniga ega bo’lamiz. shu bois dunyoni bilishda bevosita sezish, idrok, tasavvur va bavosita tafakkur muhim rol o’ynaydi. p.i.ivanovning darsligida "tafakkur insonning shunday aqliy faoliyatidirki, bu faoliyat voqelikni eng aniq, to’liq, chuqur va umumlashtirib aks ettirishga (bilishga), i...

Этот файл содержит 36 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "tafakkur", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tafakkur PPTX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram