tafakkur

PPTX 40 pages 132.4 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 132.4 KB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

слайд 1 mavzu: tafakkur reja: 1. tafakkur va uning xususiyatlari. 2.tafakkur turlari va shakllari 3. tafakkur operatsiyalari va qonuniyatlari. 4. tafakkur sifatlari. 5. tafakkurning individual xususiyatlari va rivojlanishi. tafakkur deb narsa va hodisalar o'rtasidagi eng muhim bog’lanishlar va munosabatlarning ongimizda aks ettirilishiga aytiladi. p.i.ivanovning darsligida «tafakkur insonning shunday aqliy faoliyatidirki, bu faoliyat voqelikni eng aniq, to'liq, chuqur va umumlashtirib aks ettirishga (bilishga), insonni tag’in ham oqilona amaliy faoliyat bilan shug’ullanishiga imkon beradi» deb ta'riflanadi. m.v.gamezo tomonidan «tafakkur voqelikning umumlashgan holda va so'z hamda o'tmish tajriba vositalarida aks ettirilishi» ekanligi bayon qiladi a.v.petrovskiy tahriri ostidagi darslikda tafakkurga quyidagicha ta'rif keltiriladi: «tafakkur – ijtimoiy sababiy, nutq bilan chambarchas bog’liq muhim bir yangilik qidirish va ochishdan iborat psihik jarayondir, boshqacha qilib aytganda, tafakkur voqelikni analiz va sintez qilish, uni bavosita va umumlashtirib aks ettirish jarayonidir» o.k.tihomirovning darsligidagi «tafakkur – bu o'z mahsuloti bilan voqelikni umumlashtirib, bavosita aks ettirishni harakterlaydigan umumlashtirish darajasi va foydalanadigan …

2 / 40

n va amaliy ravishda birlashtirib, butun holiga keltiramiz. taqqoslash – shunday bir tafakkur operatsiyasidirki, bu operatsiya vositasi bilan ob'ektiv dunyodagi narsa va hodisalarning bir-biriga o'hshashligi va bir-biridan farqi aniqlanadi. xix-xx asrlarda yashagan olim k.d.ushinskiy taqqoslash jarayoni borasida quyidagilarni ta'kidlagan: “agar siz tabiatni bir narsasini ravshan tushunib olishni istasangiz, uning o'ziga juda o'hshash bo'lgan narsalardan tafovutini topingiz va uning o'zida juda uzoq bo'lgan narsalar bilan o'hshashligini topingiz. ana shunda siz shu narsaning eng muhim belgilarini payqab olasiz, demak shu narsani tushunib olasiz” taqqoslash operatsiyasi ikki xil yo'l bilan amalga oshishi mumkin: a) amaliy aniq narsalarni bevosita solishtirish; b) nazariy tasavvur qilinayotgan obrazlarni va narsalarni ongda fikran taqqoslash. abstraktsiya – shunday fikr tafakkur operatsiyasidirki, bu operatsiya yordami bilan moddiy dunyodagi narsa va hodisalarning muhim hususiyatlarini farqlab olib, ana shu hususiyatlardan narsa va hodisalarning muhim bo'lmagan ikkinchi darajali hususiyatlarini fikran ajratib tashlaymiz. umumlashtirish – tafakkurda aks etgan bir turkum narsalarning, o'hshash muhim belgilarning …

3 / 40

bo'lgan umumiylikni ochishda ifodalanadi . klassifikatsiyalash – bir turkum ichidagi narsalarning bir-biriga o'hshashligiga va boshqa turkumdagi narsalardan farq qilishiga qarab narsalarni turkumlarga ajratish tizimidir. sistemalashtirish – tizimga solish shundan iboratki, bunda ayrim narsalar, faktlar, hodisa va fikrlar muayyan tartibda makondagi, vaqtdagi tutgan o'rniga yoki mantiqiy tartibda joylashtiriladi ta'limida o'zlashtirilgan bilimlarni tizimga solish muhim ahamiyatga ega bo'lib, u quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi: birinchi bosqichda bilimlar dastlab predmetlarning boblari, qismlari bo'yicha, so'ng yahlit holda o‘quvchi ongida tizimlashadi. ikkinchi bosqichida bir-biriga o'hshash predmetlarga oid bilimlar fikran tartibga solinadi. uchinchi bosqichda bir necha predmetlar yuzasidan to'plangan bilimlar ma'lum tartibga tushadi, ularning o'hshash va farqli tomonlari ajratiladi. to'rtinchi bosqichida darsdan va maktabdan tashqari mashg’ulotlarda egallangan bilimlarni tizimlashtirish nazarda tutiladi. tafakkur shakllari quyidagilarda ifodalanadi: hukm xulosa chiqarish tushuncha hukm-narsa va hodisalarning belgi va hususiyatlari haqida tasdiqlab yoki inkor qilib aytilgan fikr deb ataladi. chin hukm-narsa va hodisalarda voqelikda haqiqatan o'zaro bog’liq bo'lgan belgilar, alomatlar hukmlarda bog’liq …

4 / 40

inishga ega bo'lishi ham mumkin tasdiqlovchi hukm -narsa bilan belgining aloqasi bog’liqligi borligi aks ettirilgan hukmga aytiladi. yakka hukm -yakka, yolg’iz narsa va hodisa to‘g’risidagi hukmga aytiladi. toshkent – o'zbekiston respublikasi poytahtidir. juz'iy hukm -belgining biror turkumigagina taalluqliligini tasdiqlovchi yoki inkor qiluvchi hukm. umumiy hukm-bir turkumdagi narsa va hodisalarning hammasi to‘g’risida tasdiqlab, yoki inkor qilib aytilgan hukm shartli hukm-hukmda narsa va hodisa belgisining borligini muayyan sharoitlarda tasdiqlab yoki inkor qilib aytilgan hukm ayruvchi hukm hukmda narsalar va hodisalar bir necha belgiga nisbatan berilib, shu belgilardan farqi bitta unga tegishli bo'lgan qat'iy hukm-narsa bilan belgi o'rtasidagi aloqaning bor yoki yo‘qligi qat'iy shaklda aks ettirilgan hukm psihologiyada hukmlar ikkita asosiy yo'l bilan hosil qilinishi ta'kidlab o'tiladi: birinchi yo'l, bilan hukm hosil qilinganda idrok qilish zarur bo'lgan narsalarning bevosita o'zi ifodalanadi. ikkinchi yo'l, bilan esa bevosita mulohaza yuritish yordami bilan hukm amalga oshiriladi. hulosa chiqarish shunday tafakkur shaklidirki, bu shakl vositasi bilan biz …

5 / 40

lar mo?iyati ji?atidan ?uyidagilarga ajratiladi: konkret tushuncha- alo?ida olingan bir butun narsaga alo?ador tushuncha abstrakt tushuncha- moddiy borli?dagi narsalardan fikran ajratib olingan ba'zi hususiyat, sifat, ?olatlarga, shuningdek narsalar o'rtasidagi ichki munosabatlarga, ?onuniyatlarga ?aratilgan tushunchalardir. tushunchalar ko'lami ji?atidan 3 turga: yakka tushunchalar- yakka narsa va ?odisalar ?a?idagi tushunchadir. umumiy tushunchalar- bir jinsda bo'lgan ko'p narsa va ?odisalar gavdalantiriladi. to'planma tushunchalar- bir jinsda bo'lgan narsa va ?odisalar to'plami ?a?ida yahlit fikr yuritiladigan tushunchadir professor e.?ozievning “umumiy psihologiya” darsligida tafakkur turlari ?uyidagicha tasniflanadi: shakliga ko'ra: ko'rgazmali-?arakat, ko'rgazmali-obrazli. topshiri? harakteriga ko'ra: nazariy, amaliy, ihtiyorsiz, ihtiyoriy. fikr yoyi?ligiga ko'ra: konkret, abstrakt, realistik, autistik intuitiv, diskursiv. fikrning originallik darajasiga ko'ra: reproduktiv, produktiv, ijodiy, vizual, fazoviy. v.karimovaning “psihologiya” o'?uv ?o'llanmasida tafakkur turlari ?uyidagicha tasniflanadi:. shakliga ko'ra: ko'rgazmali-?arakat, ko'rgazmali-obrazli, manti?iy ko'riladigan masalaning harakteriga ko'ra: nazariy, amaliy ijodiylik elementiga ko'ra: konvergent, divergent yangiligi va noyobligiga ko'ra: reproduktiv, produktiv (ijodiy) ko'rgazmali-?arakat tafakkur turi-amaliy tafakkurning bevosita idrok ?ilayotgan narsa va ?odisalar …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur"

слайд 1 mavzu: tafakkur reja: 1. tafakkur va uning xususiyatlari. 2.tafakkur turlari va shakllari 3. tafakkur operatsiyalari va qonuniyatlari. 4. tafakkur sifatlari. 5. tafakkurning individual xususiyatlari va rivojlanishi. tafakkur deb narsa va hodisalar o'rtasidagi eng muhim bog’lanishlar va munosabatlarning ongimizda aks ettirilishiga aytiladi. p.i.ivanovning darsligida «tafakkur insonning shunday aqliy faoliyatidirki, bu faoliyat voqelikni eng aniq, to'liq, chuqur va umumlashtirib aks ettirishga (bilishga), insonni tag’in ham oqilona amaliy faoliyat bilan shug’ullanishiga imkon beradi» deb ta'riflanadi. m.v.gamezo tomonidan «tafakkur voqelikning umumlashgan holda va so'z hamda o'tmish tajriba vositalarida aks ettirilishi» ekanligi bayon qiladi a.v.petrovskiy tahriri ostidagi darslikda ...

This file contains 40 pages in PPTX format (132.4 KB). To download "tafakkur", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur PPTX 40 pages Free download Telegram