совет даври иктисодий таълимотлари шаклланишининг асосий боскичлари

DOC 58,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1413565237_59645.doc совет даври иқтисодий таълимотлари шаклланишининг асосий босқичлари режа: 1. социалистик иқтисодиёт қурилиши йўллари тўғрисида таълимот. 2. ўтиш даври концепцияси. ишлаб чиқаришни умумийлаштириш дастури ва альтернатив иқтисодий таълимотнинг вужудга келиши. 1.социалистик иқтисодиёт қурилиши йўллари тўғрисида таълимот. тарихда 1917 йилги октябрь революциясидан сўнг қурилаётган тузимнинг иқтисоди ва илк бор вужудга келган сиёсий иқтисодий таълимотнинг ривожланиши ўзига хос хусусиятга эга, яъни бу давр совет иқтисодий таълимотлари тарихида марксча-ленинча иқтисодий қарашлар босқичи сифатида белгиланади. социализм деб аталган жамиятни қуриш амалиёти жараёнида фақатгина социализмга хос бўлган иқтисодий қонуниятларнинг қарор топиши ва ривожланиши масаласини ҳал этиш - социализм иқтисодий назариясини фан сифатида шакллантириш масалалари в.и.ленин зиммасига тушди. совет хокимиятининг биринчи йиллари в.и.ленин социализм иқтисодий ривожланишининг амалий принципи ва методларини яратиш устида иш олиб борди. у капитализмдан социализмга ўтишнинг, социалистик иқтисод асосларини яратишнинг тамойилларини ишлаб чиқди. дастлабки йиллардаги тарихий тажриба умумлаштирилиб в.и.ленин ўз асарларида капитализмдан социализмга ўтиш даврининг зарурлигини алоҳида таъкидлаб ўтди. жамиятнинг шу даврга хос …

ниқлаш мумкин. шу давр иқтисодий сиёсатининг назарий тамойилларини ишлаб чиқиш ленинча иқтисодий қарашларнинг пайдо бўлиши ва ривожланишига олиб келди. ленин томонидан жаҳон иқтисодий амалиёти учун бутунлай нотаниш бўлган янги социалистик хўжалик юритиш тамойилларини ишлаб чиқиш сиёсий иқтисод фанида хам бутунлай янги муаммоларни ҳал этишни назарда тутар эди. 1918 йилнинг бошларидаёқ "совет хокимиятининг навбатдаги вазифалари", "коммунизмда болаларга суллик касали" асарларида иқтисодий муаммоларни ҳал этишнинг, янги иқтисодий сиёсатнинг асосий контурлари берилган эди. ленинча социалистик иқтисодиётнинг асосларини яратишда қуйидагилар кўзда тутилган эди: 1. махсулотни ишлаб чиқарш ва тақсимлаш устидан умумхалқ назорати ва ҳисобини ташкил этиш, меҳнат унумдорлигини ошириш. 2. социализм қурилиши манфаатини кўзлаб, давлат капитализми сиёсатидан фойдаланиш, чет эл капитализмидан ва мутахассисларидан фойдаланиш. 3. пул-кредит ва молиявий дастаклардан кенг кўламда фойдаланиш, иш ҳақини ишлаб чиқариш натижаси билан боғлаш, илғорларни рағбарлантириш. 4. жаҳон билан қишлоқ ўртасида натурал солиқ ва тартиблаштирилган давлат товар айрибошлашни ўрнатиш. в.и.ленин саноатнинг барча тармоқларини тўла национализация қилиш тарафдори бўлган. фақат …

моҳиятдан келиб чиққан ҳолда "озиқ овқат разветкаси" сиёсати ўрнига "янги озиқ-овқат солиғи" жорий этилди. бу эса эркин савдо қилиш имконини бузди ва дехқоннинг моддий манфаатдорлиги ошди. нэп даврида эркин савдо масаласи янгидан кўриб чиқилди. қишлоқ билан саноат ўртасидаги иштирокчиликни амалга ошириш мақсадида матлубот кооперациялари ташкил этила бошланди. совет даври иқтисодий таълимотларини ўрганишга бағишланган дастлабки илмий мақола ва асарлар 1960 йиллар ўрталарида чиқа бошлади. аслини олганда 1950 йиллардан бошлаб, айрим иқтисодий масалалар, аввало товар хўжалиги, социалистик мехнат характери, айрибошлаш, тақсимот муносабатлари ва бошқа иқтисодий категорияларнинг ривожланиши ва таркибига оид илмий изланишлар вужудга келди. бу эса ўз навбатида 1960 йиллардан бошлаб иқтисодий таълимотлар тарихини ўрганиш бўйича махсус илмий ишларнинг ривожланишига замин яратди. шу муносабат билан дастлабки, иқтисодий категориялар ҳамда қонунларнинг вужудга келиши кейинги йилларда изланишларда иқтисодий тарих фанининг жадал суръатлар билан ривожланишига олиб келди. фаннинг предмети ва методи аниқланди, унинг илмий туркуми берилди. масалани бу тарзда қўйилиши, яъни иқтисодий муаммоларни сиёсат билан …

идаги маълумотлар қандай шарт-шароитлар ва сабабларга кўра вужудга келди, ривожланди?. бу жараён социалистик қурилиш ва хўжалик юритиш амалиётида қандай аҳамият касб этди? масаланинг шундай қўйилиши уларни ҳар томонлама ўрганишни талаб этади. бу эса ўз навбатида фанни чуқур ўрганишни тоқазо этади. жуда кўп олимлар социалистик тузимни бир неча босқичларга бўлиб ўрганишни таклиф қилди. (абалкин а.) иқтисодий таълимотлар тарихини даврларга бўлиб ўрганишнинг бир неча вариантлари: икки босқичли, уч ва тўрт босқичли схемалари тавсия этилди. биринчи босқич капитализмдан социализмга ўтиш даври, иккинчиси социализм, учинчиси, ривожланаётган социализм. совет даври иқтисодий таълимотлар ривожланиш жараёнининг ўзига хос хусусиятларидан бири шу эдики, марксизм - ленинизм классиклари томонидан ўтиш даврига хос бўлган қонун - қоидалар ишлаб чиқилган бўлсада, лекин мамлакатда капитализм тугатилгандан сўнг социалистик иқтисодий муносабатларнинг конкрет махсус қонунлари йўқ ва ҳали ҳам ишлаб чиқилмаган эди. янги давр иқтисодчилари олдида келажакда янги иқтисодий тузимни мустаҳкамлаш ва ривожлантириш масалалари турар эди, яъни социалистик ишлаб чиқариш муносабатларининг номаён бўлиш шаклларини …

к.н.туган-барановский, в.к.димитрев, н.и.бухарин, а.в.чаянов, л.д.троицкий каби фан ва давлат арбобларнинг номлари анча машҳур бўлиб ўз даврининг иқтисодий таълимотлари билан ажралиб турган кишилар эди, аммо бу олимларнинг илмий ишлари, эътиборга олинмади ёки танқидий нуқтаи назардан кўриб чиқилди ва тарих саҳифаларидан ўчириб ташланди. ваҳоланки, уларнинг ҳар бирнинг илмий фаолиятларини, асарларини тахлил этиб ўрганиш учун анчагина вақт ва махсус билим талаб қилинади. в.в.чаяновнинг илмий фаолияти "ташкилий ишлаб чиқариш мактаби" номини олган илмий иқтисодий таълимотлар мактаби билан чамбарчас боғлиқдир. унинг илмий фаолияти, таълимотлари 1987 - 1988 йиллардан бошлаб ўрганила бошланди. бу даврга қадар, яъни 1930 йиллардаёқ у ҳалқ душмани сифатида қамоққа олинан. 4 йил қамоқдан кейин олма-отага сургун қилинган ва 1937 йилнинг 3-октябрида 49 ёшида отиб ташланган. унинг ўлимидан бир неча ўн йиллардан кейин илмий фаолияти ўрганила бошланди ва асарлари чоп этила бошланди. у 200 га яқин илмий китоблар, мақола ва бадиий асарлар муаллифи бўлган а.в.чаянов (1888-1937) 1912 йил "мехнат хўжалигининг назарий очерклари" асарини …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "совет даври иктисодий таълимотлари шаклланишининг асосий боскичлари"

1413565237_59645.doc совет даври иқтисодий таълимотлари шаклланишининг асосий босқичлари режа: 1. социалистик иқтисодиёт қурилиши йўллари тўғрисида таълимот. 2. ўтиш даври концепцияси. ишлаб чиқаришни умумийлаштириш дастури ва альтернатив иқтисодий таълимотнинг вужудга келиши. 1.социалистик иқтисодиёт қурилиши йўллари тўғрисида таълимот. тарихда 1917 йилги октябрь революциясидан сўнг қурилаётган тузимнинг иқтисоди ва илк бор вужудга келган сиёсий иқтисодий таълимотнинг ривожланиши ўзига хос хусусиятга эга, яъни бу давр совет иқтисодий таълимотлари тарихида марксча-ленинча иқтисодий қарашлар босқичи сифатида белгиланади. социализм деб аталган жамиятни қуриш амалиёти жараёнида фақатгина социализмга хос бўлган иқтисодий қонуниятларнинг қарор топиши ва ривожланиши масаласини ҳал этиш - социали...

Формат DOC, 58,5 КБ. Чтобы скачать "совет даври иктисодий таълимотлари шаклланишининг асосий боскичлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: совет даври иктисодий таълимотл… DOC Бесплатная загрузка Telegram