усимликларнинг озикланиши ва унинг турлари. озикланиш назариясининг асосий боскичлари

DOC 96.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403873132_48246.doc усимликларнинг озикланиши ва унинг турлари. озикланиш назариясининг асосий боскичлари режа: 1. усимликларнинг озикланиши унинг хаётидаги мухим омилдир. 2. озикланиш назариясининг асосий боскичлари. 3. озикланиш турлари. а) усимликларнинг хаводан озикланиши б) усимликларнинг илдиз оркали озикланиши в) усимликларнинг илдиздан ташкари озикланиши 4. усимликларга зарур ва нозарур булган кимёвий элементлар. 5. усимликлар кимёвий элементларнинг тупловчисидир. 6. таянч иборалар 7. уз-узини текшириш учун саволлар 8. фойдаланилган адабиётлар усимликларнинг озикланиши унинг хаётидаги мухим омилдир кишлок хужалик экинлари бир вактнинг узида икки мухитдан озикланади, 1) тупрокдан 2) атмосферанинг пастки катламидан. усимликлар барглари оркали хаводан карбонат ангидридни ютади, илдизи оркали эса сув, минерал моддалар ва органик моддаларни хам тупрокдан олади. усимликларнинг хаводан ва илдиздан озикланиши утган асрнинг урталарига келиб ёритилди. яни физиологлар усимлик баргининг яшил рангини ва куёш ёруглигининг ролини бир-бири билан боглаганларидан сунг ва усимликлар томонидан карбонат ангидриднинг узлаштирилиши махлум булганда, шунингдек агроимёгарлар эса усимликларни таркиби олдиндан махлум булган озикали тузлар эритмаларида хам устириш мумкин …
2
тарафдорлари усимликларнинг минерал озикланиши тугрисида бир неча назариялар мавжуд булиб, бу назариялар 1858 йилда уз тасдигини олди. яни шу йилда суний озикавий мухитда биринчи марта усимликларни тулик ривожлантириб, пишгунга кадар олиб борилди. кейинчалик усимликларни кумли мухитда устириш учун тулаконли суний озука аралашмаси таклиф этилди. 1837 йилда дютрож томонидан тирик хужайралар томонидан моддаларнинг ютилиши тугрисида махлум бир фикрлар айтилган эди, яни хужайрага кираётган сув ва унда эриган моддалар цитоплазматик мембрананинг тешиклари оркали диффузия йули билан киради деган эди. сакснинг фикрига кура, хужайрада руй берадиган кимёвий жараёнлар хужайра ишлаб чикаришидаги моддалар ва уни ураб турган эритма уртасидаги концентрация мувозанатини бузади. диффузион осмотик назариясининг тарафдорлари профессор дефриз, майер ва бошка олимлар кирадилар. бу назарияга кура илдиз системаси оркали сув билан бирга озика моддалари сурилади, сув эса доимо парланиб туради. шундай килиб, озика моддаларни усимликка кабул килиниши унинг транспирациясига бевосита богликдир. лекин бу фикрлар усимликларга озика моддаларни кабул килиниши тугрисидаги конуният доирасига тугри клмайди. …
3
зика моддалар молекуаларини улчамларига боглик. лекин шундай фактлар хам махлумки, усимликлар молекулаларининг улчами анчагина катта булган аминокислоталарни хам ютади. хх асрнинг бошларида дево усимликлар хужайрасининг кучли суюлтирилган эритмасидан катионларни тезлик билан боглаш мумкинлигини аниклади. бу холат эса адсорбция назариясининг келиб чикишига сабаб булди. бу назарияга асосан богланган катион уз микдорига тенг булган бошка катионни усимлик тукимасидан сикиб чикаради. шундай килиб усимликлар хужайрасига бир ионнинг ютилиши бошка худди шундай микдордаги ионни сикиб чикаради. чунончи бу жараё усимлик хужайраси эритмасининг концентрациясига ва вактга богликдир. д.а.сабинин ва бошка олимларнинг купгина текширишлари натижасида усимлик хужайрасига моддаларнинг ютилиши билан хужайра хаёт фаолияти даражаси уртасида богликлик борлиги кузга ташланади. усимлик илдиз системасининг хужайрага моддалар ютилишида актив рол уйнаши курсатиб утилган. усимлик ширасидаги модданинг микдори усимликнинг озика элементлари билан кандай таминланганлигига, тур хусусиятларига ёки усимликнинг ёшига богликдир. хужайра ва тукималар физиологик активлигининг хар хил булиши уларнинг кимёвий таркиби ва электр хусусиятларини хар хил булишини белгилайди. усимликларнинг тукимасидаги …
4
ки усимликларнинг курук моддасида уртача 45 % углерод ва 42 % кислород мавжуд. усимликларнинг углерод ва кислороддан органик моддалар синтез килишини манбаи эса усимликларнинг хаводан озикланишидир. карбонат ангидрид гази усимликларга барг огизчалари оркали киради. барг огизчаларидан бир вактнинг узида сув хам парланиб туради. усимлик барглари сатхининг умумий йигиндиси узи усиб турган тупрок сатхидан 20-70 марта каттадир. бу эса яшил барларни карбонат ангидрид гази ва куёш нури энергиясидан купрок ва туларок таминланиши учун яхши шароит яратади. баргларнинг яшил ранги хлорофилл борлигидан далолат беради. хлорофиллсиз усимликлар куёш нури энергиясидан фойдалана олмас эдилар. усимликларнинг хар бир килограмм янги баргидаги хлорофиллнинг микдори 1-3 граммни ташкил этади ёки 25 см кв. барг пластинкасида эса 1 м граммни ташкил этади. ёзнинг ёруг бир кунида усимлик барги 25 % гача янгидан органик моддани тулайди, шундай эса 5-10%ни нафас олиш учун сарфлайди. усимликлар нафас олиш жараёнида хосил булаётган углеводларнинг 15-20 % дан 30-50 гачасини оксидлайди. усимликларда кечадиган фотосинтез …
5
г ажралиб чикишига ва углероднинг сув билан бирикишига сарфланади деб айтилади. фотосинтез жараёнининг дастлабки махсулоти формалдегид деб хисобланар эди. аммо формалдегид усимликларда хеч качон учратилмаган. бундай холатни формалpдегидни тезлик билан глюкозага айланади, деб тушунтирилар эдию аммо радиактив углерод билан тажрибалар утказилганда, фотосинтез бошлангандан сунг 30 сек утганда хам баргда формалpдегид учрамаган, карбонат ангидрид газининг парчаланиши хам руй бермаслиги аникланган. а.п.виноградов 1941 йилда бу масалани ойдинлаштирди. у изотоп усули ёрдамида фотосинтез жараёнида усимликлар томонидан ажралиб чикарилаётган кислород сувнинг парчаланиши натижасида хосил булади. карбонат ангидриднинг парчаланиши натижасида эмаслигини исботлади. кейинчалик фотосинтез жараёнини 2 стадияда содир этилиши аникланди. шулардан биринчиси фотосинтезнинг ёругликда содир булади, сув парчаланади ва кислород ажралиб чикади ва водород иштирокида кайтадан хосил булган бирикмалар вужудга келади. иккинчи стадияси коронгуда содир булади ва бунда карбонат ангидрид ассимиляция килиниб хар хил органик бирикмалар хосил булади. усимликларнинг куёш нури энергиясидан фойдаланиш коэффициентини ошириш учун юкори хосилли экинларни экиш ва кайта экишни жорий этиш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "усимликларнинг озикланиши ва унинг турлари. озикланиш назариясининг асосий боскичлари"

1403873132_48246.doc усимликларнинг озикланиши ва унинг турлари. озикланиш назариясининг асосий боскичлари режа: 1. усимликларнинг озикланиши унинг хаётидаги мухим омилдир. 2. озикланиш назариясининг асосий боскичлари. 3. озикланиш турлари. а) усимликларнинг хаводан озикланиши б) усимликларнинг илдиз оркали озикланиши в) усимликларнинг илдиздан ташкари озикланиши 4. усимликларга зарур ва нозарур булган кимёвий элементлар. 5. усимликлар кимёвий элементларнинг тупловчисидир. 6. таянч иборалар 7. уз-узини текшириш учун саволлар 8. фойдаланилган адабиётлар усимликларнинг озикланиши унинг хаётидаги мухим омилдир кишлок хужалик экинлари бир вактнинг узида икки мухитдан озикланади, 1) тупрокдан 2) атмосферанинг пастки катламидан. усимликлар барглари оркали хаводан карбонат ангидридни ютади, илдиз...

DOC format, 96.0 KB. To download "усимликларнинг озикланиши ва унинг турлари. озикланиш назариясининг асосий боскичлари", click the Telegram button on the left.